Eindhoven - Emmasingel 29 - Philipsgebouw Hoofdkantoor (EN/EM)

(525713) monumentenregister Monumentnummer: 525713

Introductie

Voormalig hoofdkantoor van het complex van de gloeilampfabrikant Philips.

Ingangspartij van het voormalig Philips-hoofdkwartier, 2015. Foto door Johan Bakker, via Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Kenmerken

Rijksmonument sinds: 24 juni 2002

Bouwactiviteiten

werkzaamheid	van	tot	nauwkeurigheid	toelichting
vervaardiging	1929	1929	exact

Bouwtypen

bouwtype	toelichting
kantoorgebouwen

Bouwstijlen

bouwstijl	zuiverheid	toelichting
Functionalisme	stijlzuiver

Ambachten

vakman	plaats	beroep	toelichting
Dirk Roosenburg		architect / bouwkundige / constructeur
Johan Thorn Prikker		schilder / tekenaar / graveur	muurschildering (verloren gegaan)
Albert Termote		beeldhouwer / steenhouwer / schrijnwerker	sculptuur
Joep Nicolas		glazenier	gebrandschilderde ramen

Onderdeel van complex

Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: Eindhoven - Emmasingel - Complex Philips Emmasingel.

Kennis in monumentenregister

Kennis over dit monument is momenteel (ook) nog terug te vinden in het monumentenregister: Rijksmonument 525713.

Weinig bedrijven hebben zo’n blijvende stempel gedrukt op de gebouwde omgeving van Eindhoven als gloeilampfabrikant Philips. Een belangrijk voorbeeld daarvan is het voormalige hoofdkantoor aan de Emmasingel, ontworpen door architect Dirk Roosenburg (1887–1962). Door de sterke groei van het bedrijf in het begin van de twintigste eeuw besloot de directie in 1925 een nieuw onderkomen te realiseren voor de leiding en de administratieve afdelingen. Roosenburg, die sinds 1919 regelmatig door Philips werd ingeschakeld, kreeg de opdracht een functioneel, eenvoudig en toch stijlvol gebouw te ontwerpen. Nog datzelfde jaar maakte hij een ontwerp, de bouw verliep vlot, en in 1927 nam het personeel het pand in gebruik. De officiële opening volgde in maart 1928.

Het gebouw bestaat uit twee rechthoekige bouwdelen van vier verdiepingen boven een kelder, die in een lichte knik ten opzichte van elkaar zijn geplaatst. Op het punt waar de twee volumes samenkomen bevindt zich aan de straatzijde een brede ingangspartij, en aan de andere zijde een trappenhuis. De constructie bestaat uit een ijzerskelet, waardoor grote, vrij in te delen verdiepingen ontstonden. In het hart van het gebouw lag een grote lichthof: een vide van vier verdiepingen met een glazen dak die de werkruimtes van daglicht voorzag. Kunstenaar Johan Thorn Prikker (1886–1932) maakte in deze lichthof een muurschildering, die later verloren is gegaan. De gevel is bekleed met baksteen en voorzien van natuurstenen decoraties, waaronder het beeld Het Licht van beeldhouwer Albert Termote (1887–1978), boven de ingang. Tot slot maakte Joep Nicolas (1897–1972) zes gebrandschilderde ramen voor het gebouw. Het hoofdkantoor kreeg de bijnaam ‘De Bruine Heer’, een verwijzing naar de warme kleur van de bakstenen gevel, én een knipoog naar het tegenovergelegen Philips-gebouw ‘De Witte Dame’, tevens een rijksmonument.

De snelle groei van Philips leidde al een jaar na de oplevering tot ruimtegebrek, waarna de bovenste verdieping werd verbouwd. Hierop volgde een uitbreiding in 1938, eveneens ontworpen door Roosenburg. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het hoofdkantoor grotendeels verwoest door een bombardement. Na de oorlog, van 1944 tot 1951 ontwierp Roosenburg een vereenvoudigde wederopbouw, zónder lichthof. In 1964 betrok Philips een nieuw hoofdkantoor, en ‘De Bruine Heer’ werd in 1978 verkocht. Het gebouw kreeg tijdelijk een onderwijsfunctie, voordat het in 1996 werd herontwikkeld onder de naam ‘De Admirant’. Hiervoor restaureerden Dam & Partners Architecten het gebouw en voegden ze er een woontoren aan toe (1999–2006).

Bronnen en verwijzingen

• Hoogstraten, Dorine van. Dirk Roosenburg 1887-1962. Uitgeverij 010, 2005. 166-171
• Merel Van Mol, ‘Eindhovens mysterie: zo komt De Bruine Heer aan zijn naam’, indebuurt Eindhoven, 28 mei, 2022
• Monumenten in Nederland (1996-2006) Ton Kappelhof, Chris Kolman, Ben Kooij, Ben Olde Meierink, Nelleke Reijs, Ronald Stenvert. Monumenten in Nederland. Noord-Brabant – Eindhoven (1997), p. 151
• Wikipedia De Admirant
• ‘De Admirant hoogste toren van Eindhoven’, architectenweb, 23 november, 2005
• ‘rond de admirant’, dam & partners architecten

Zie ook

Monumenten

• Eindhoven - Emmasingel - Complex Philips Emmasingel
• Eindhoven - Emmasingel 31 - Textielfabriek
• Eindhoven - Emmasingel 6 - De Witte Dame (EE/EF/EH)
• Eindhoven - Emmasingel 6 - Lichttoren

Artikelen

• Rijksmonumenten

Hoort bij deze thema's

• Monumenten

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

---