Amsterdam - Apollolaan 15 - Rijksverzekeringsbank

(527828) monumentenregister Monumentnummer: 527828

Introductie

Kantoorgebouw voor de Rijksverzekeringsbank in Amsterdam.

Afb. 1. De ingangspartij met twee sculpturen, april 1991. Foto door A.J. van der Wal, Beeldbank RCE, CC BY-SA 3.0.

Afb. 2. Luchtfoto van de Apollolaan en omgeving gezien in noordwestelijke richting met midden het gebouw van de Rijksverzekeringsbank, 1948. Foto door KLM, Stadsarchief Amsterdam.

Afb. 3. Rijksverzekeringsbank in aanbouw; gezien vanaf de Händelstraat, februari 1938. Foto door Polygoon, Stadsarchief Amsterdam.

Kenmerken

Rijksmonument sinds: 06 december 2004

Bouwactiviteiten

werkzaamheid	van	tot	nauwkeurigheid	toelichting
vervaardiging	1937	1939	exact

Bouwtypen

bouwtype	toelichting
kantoorgebouwen

Bouwstijlen

bouwstijl	zuiverheid	toelichting
Functionalisme	stijlzuiver

Ambachten

vakman/organisatie	plaats	beroep	toelichting
Dirk Roosenburg		architect / bouwkundige / constructeur
Hildo Krop		beeldhouwer / steenhouwer / schrijnwerker	sculptuur bij de entree
Han Wezelaar		beeldhouwer / steenhouwer / schrijnwerker	sculptuur bij de entree

Kennis in monumentenregister

Kennis over dit monument is momenteel (ook) nog terug te vinden in het monumentenregister: Rijksmonument 527828.

Twee grote bronzen beelden waken voor de ingang van het voormalige kantoor van de Rijksverzekeringsbank, een statig gebouw in het chique Amsterdam-Zuid (afb. 1). Het zijn personificaties: beelden waarin een idee of begrip wordt uitgedrukt in een mensfiguur. De sculpturen verbeelden de idealen van de verzorgingsstaat: rechtvaardigheid en zorg. Ze zijn naast de ingang geplaatst om medewerkers van de bank hier telkens aan te herinneren.

De Rijksverzekeringsbank werd in 1901 opgericht om de nieuwe Ongevallenwet uit te voeren. Hiermee kregen werknemers recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Met de geleidelijke uitbreiding van de verzorgingsstaat – onder meer met de invoering van de ouderdomswet (1919), de ziektewet (1930), de kinderbijslag (1941), en de nabestaandewet (1959) – groeide de Rijksverzekeringsbank aanzienlijk. Om deze groei op te vangen, kocht de bank in 1935 een perceel op de kruising van de Stadionweg en de Apollolaan, een markante locatie binnen Berlages Plan Zuid, en werd architect Dirk Roosenburg (1887-1962) gevraagd om een kantoorgebouw te ontwerpen.

Voor Roosenburg vormde de functie van het gebouw het uitgangspunt van zijn ontwerp (afb. 2). Het kantoor kreeg een hoog, rechthoekig bouwvolume dat diagonaal op het perceel werd geplaatst, zodat er optimaal daglicht de kantoorruimtes kon binnenvallen. De voorzijde bestond uit zeven bouwlagen, de achterzijde uit zes. Op de bovenste verdieping bevond zich een kantine, met een dakterras op het achterste deel van het gebouw. Op het punt waar beide delen samenkwamen plaatste hij de trappen en liften. Rondom het hoofdvolume ontwierp Roosenburg een laag, cirkelvormig bouwdeel waarin het archief voor rentekaarten was ondergebracht. Dit waren de betalingsbewijzen van verzekerden. Het geheel werd opgetrokken in een staalskelet, waardoor een open, flexibel in te delen plattegrond ontstond die later aangepast kon worden aan veranderend gebruik (afb. 3).

Latere aanpassingen

Toen het ruimtegebrek in 1990 te groot werd, verhuisde de Rijksverzekeringsbank naar Amstelveen en nam het internationale advocatenkantoor Allen & Overy het gebouw in gebruik. Naar ontwerp van architectenbureau LIAG werden twee extra verdiepingen en een ondergrondse parkeergarage toegevoegd. Van 2008 tot 2012 werd het gebouw nogmaals verbouwd, ditmaal naar ontwerp van Fokkema & Partners. Deze verbouwing was gericht op het verduurzamen van het pand, het herstellen van de oorspronkelijke plafondhoogtes, en het verbinden van de verdiepingen. Na de oplevering werd het gebouw omgedoopt tot ‘Apollo house’, wat sindsdien in historiserende letters op de gevel prijkt.

Bronnen en verwijzingen

• Bibliotheek RCE Publicatie(s) over dit rijksmonument
• Groen, Anneke. Apollo House: Een Monument in Amsterdam. Allen & Overy, 2012
• Hoogstraten, Dorine van. Dirk Roosenburg 1887-1962. 010 Uitgevers, 2005
• Monumenten in Nederland (1996-2006) Saskia van Ginkel-Meester, Chris Kolman, Ronald Rommes, Elisabeth Stades-Vischer, Ronald Stenvert. Monumenten in Nederland. Noord-Holland – Amsterdam (2006), p. 195
• Wikipedia Apollo House
• Zijlstra, Hielkje. ‘De Rijksverzekeringsbank in Amsterdam.’ Monumenten en Landschappen 23, nr. 6 (2002): 18-21
• ‘Apollo House’, Gemeente Amsterdam
• ‘Historic qualities restored for generations to come; Apollo House Amsterdam’, Fokkema & Partners Architecten
• ‘Rijksverzekeringsbank / Apollo House’, ARCAM
• ‘Technisch vernuft; Sociale Verzekeringsbank (Apollo House)’, LIAG

Zie ook

Artikelen

• Rijksmonumenten

Hoort bij deze thema's

• Monumenten

Beschermd stads- en dorpsgezicht

• Amsterdam - Plan Zuid

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

---