Amstelveen - Amstelzijde 52

(8137) monumentenregister Monumentnummer: 8137

Introductie

Brugwachtershuis; gepleisterd gebouwtje met zadeldak en topgevels.

Amstelzijde 52. Foto door G.J. Dukker, 1965. Beeldbank RCE, CC BY-SA 3.0

Kenmerken

Rijksmonument sinds: 15 december 1970

Bouwactiviteiten

werkzaamheid	van	tot	nauwkeurigheid	toelichting
vervaardiging	1700	1800	globaal

Bouwtypen

bouwtype	toelichting
brugwachterswoningen

Bouwstijlen

bouwstijl	zuiverheid	toelichting
ambachtelijk-traditionele stijl

Beschrijving

Voormalig brugwachtershuis met drie bouwlagen, zadeldak en tuitgevel met schouders. Het pand heeft een redelijk sobere esthetiek, maar is vrijstaand aan de waterkant en valt op in het straatbeeld door het ranke en hoge volume en wit gepleisterde gevels. Rond de gevels zijn enkele muurankers te zien en langs de lange gevelzijdes loopt een houten kroonlijst.

Het gebouw heeft een overdekte veranda die aan het gebouw over het water heen hangt. De veranda is uit hout opgetrokken en bevat enkele decoraties door profilering in het hout. Via de veranda is de voordeur te bereiken, die zich in een lage houten aanbouw bevindt. De huidige veranda is waarschijnlijk een reconstructie van het origineel. Op afbeeldingen ten tijde van aanwijzing als rijksmonument in de jaren ’70 is deze veranda niet te zien, terwijl deze wel, met eenzelfde ontwerp, op afbeeldingen uit begin twintigste eeuw te zien is.

Brugwachtershuis en de Lange Brug

Het gebouw heeft lange tijd dienst gedaan als brugwachtershuis. In 1356 werd al gesproken van een brug op deze locatie, die een belangrijke verkeersader vormde tussen Amsterdam en Utrecht. In 1531/1544 werd de brug afgebroken door te hogen kosten en kwam er ter vervanging een pont over de Amstel. Door de nieuwe brug uit 1613, die veelvuldig werd gebruikt, werden halverwege de achttiende eeuw recordwinsten bereikt. Mogelijk is hiermee de bouw van het huidige pand bekostigd. De brug hier word sinds 1649 de Lange Brug genoemd, verwijzend naar de Korte Brug over de Bullewijk. Toen in 1937 de Provinciale weg een stukje ten noorden werd aangelegd verloor de brug zijn functie en werd verwijderd. De Lange Brug is toen naar het Openluchtmuseum te Arnhem verplaatst.

Met verdwijning van de brug over de Amstel, verdween ook de fysieke verbinding tussen de twee kernen aan weerszijde van de Amstel: Ouderkerk aan de Amstel en Buurt over Ouderkerk (Amstelzijde). Het brugwachtershuis is daarom een belangrijke verwijzing naar deze geschiedenis en verbintenis. In latere tijden heeft er op verschillende momenten ook nog een pont gevaren, die tegenwoordig bekend staat als het Jan Coevertveer.

Bronnen en verwijzingen

• Beeldbank RCE Meer afbeeldingen van dit rijksmonument
• Gemeentearchief Amstelveen Amstelzijde 52
• Gemeentearchief Amstelveen Pontwachtershuis
• Gemeentearchief Amstelveen Lange Brug
• Historisch Amstelland Jan Coevertveer
• Historisch Amstelland Amstelzijde
• Historisch Amstelland Lange Brug
• Mijn Amstelveen Nieuwe brug tussen Ouder-Amstel en Amstelveen.
• Weekblad Ouder-Amstel Ouderkerk van Voorheen: Lange Brug.

Zie ook

Artikelen

• Rijksmonumenten

Hoort bij deze thema's

• Monumenten

Beschermd stads- en dorpsgezicht

• Ouderkerk aan de Amstel

Begrippen

veranda's en tuitgevels

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

---