Appingedam - Tjamsweersterweg 21 - Tjamsweerderkerk

< Rijksmonumenten

(8262) monumentenregisterMonumentnummer: 8262

Introductie

Historisch gegroeid kerkgebouw, gesitueerd op een kleine lage (beschermde) wierde.

De koorzijde van de kerk op een lichte verhoging (wierde) met gras. Op de voorgrond een gracht en op de wierde voor de kerk ook een rij met bomen en een aantal grafzerken.
Afb. 1. De Tjamsweerderkerk op de door water omgeven wierde, oktober 2007. Foto door Bert van As, Beeldbank RCE CC BY-SA 3.0
Het interieur van de kerk, met kerkbanken op de voorgrond en daarachter het orgel.
Afb. 2. Aanzicht orgel, orgelnummer 1486, 2006. Foto door Paul van Galen / Kris Roderburg, Beeldbank RCE, CC BY-SA 3.0

Kenmerken

  • Datering: 16e eeuw
  • Rijksmonument sinds: 7 mei 1968

Versterkingsopgave[bewerken]

De kennis op deze pagina is (deels) verzameld in het kader van de versterkingsopgave als gevolg van de aardbevingsproblematiek in de provincie Groningen. De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) was de opdrachtgever voor deze versterkingsopgave in de periode 2016 t/m 2028.

Totaal omvat de versterkingsopgave ongeveer 360 rijksmonumenten. Deze rijksmonumenten zijn aan de hand van een norm constructief onderzocht op voldoende veiligheid voor de bewoners en gebruikers. De monumenten die constructief niet voldoen aan de norm zijn versterkt. Iedere versterkingsopgave is steeds zo veel mogelijk gecombineerd met een instandhouding-, verduurzamings- en/of herbestemmingsopgave.

Kennis en informatie

(Bron: Dijkoraad, Bouwhistorische verkenning 8262 Tjamsweerderkerk Appingedam, 2018)

De oorsprong van het kerkgebouw gaat vermoedelijk terug tot de 16e eeuw (1538) en is later gepleisterd. In de 17e eeuw volgde de herinrichting van het koor met een grafkapel voor de familie Ripperda (1631). De toren is opgetrokken in de 18e eeuw (1748-1776) en afgerond met een open klokkekoepel en zijn eveneens wijzigingen aan het kerkgebouw doorgevoerd. In de 19e eeuw (1864) volgde een herinrichting van het interieur door gebruik te maken van de oude onderdelen: preekstoel (18e eeuw), twee herenbanken, wapens Ripperda-Albarda (18e eeuw), banken, zerken (17e eeuw, 18e eeuw), koorafsluiting. Een nieuwe samenhang wordt gerealiseerd met een houtimitatie en een aantal gietijzeren ornamenten. Verder een orgel (Gebr. Van Oeckelen, 1880) op een orgelgalerij uit 1843, hergoten klok (1952) en een mechanisch uurwerk (Gebr. Van Bergen, 20e eeuw). De kerk is gerestaureerd in 1976-1978 waarvoor uitgebreid archeologisch onderzoek is gedaan naar de voorgangers van de kerk die teruggaan tot de 12e eeuw. In 2014 is de schade hersteld veroorzaakt door de bevingen en is een betonnen ondervloer aangebracht.

Religieus gebruik (vanaf 1538).

Monumentale waarde

De monumentale waarde is gelegen in de historische gelaagdheid van het kerkgebouw, de toegepaste materialen, detaillering en constructie uit de verschillende tijdlagen, de interieuronderdelen en de 19e eeuwse samenhang in het interieur, de verschijning, toegepaste materialen, constructie en detaillering van de 18e eeuwse toren en de bijzondere waarde die wordt toegekend aan de kap vanwege de ouderdom en de memoriestenen als verwijzing naar de historische gelaagdheid van het monument.

Bronnen en verwijzingen

Zie ook

Monumenten
ArtikelenHoort bij deze thema's

Meer informatie
Meer over het monumentenregister en de pagina's in deze kennisbank is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister.
Meer over wat er is beschermd is te vinden in de leeswijzer.

U kunt op deze kennisbank reageren via het reactieformulier.

[bewerken]

Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 22 mei 2024 om 03:01.