Koewacht - Hazelarenstraat 39

(8463) monumentenregister Monumentnummer: 8463

Introductie

Boerderij met woonhuis, bakhuis en diverse schuren. De boerderij heeft een eigen rijweg.

Kennis

De boerderij is een goed voorbeeld van een omvangrijke, vroeg 19e-eeuwse Zeeuws-Vlaamse boerderij met akkerbouw als bedrijfsvoering. Vrij in het landschap gelegen, karakteristiek Zeeuws erf, met verspreid liggende erfbebouwing: een groot vrijstaand woonhuis uit 1818 met asymmetrische voorgevel, twee in de loop van de tijd aangepaste (grotendeels versteende) 19e-eeuwse schuren en diverse kleinere erfobjecten, die alle een eigen agrarische functie hadden. Ondanks enige aanpassingen (met name aan de schuren), is de erfbebouwing in hoge mate authentiek en het sober uitgevoerde, onverharde erf vrijwel onaangetast. Ten zuiden van de woning staan twee grotere schuren (een gedeeltelijk van baksteen en een andere geheel van baksteen), een klein gebouwtje met onbekende functie en een restant van een bakstenen varkenshok. Ten noorden van het woonhuis staat een bakhuis.

Op de plaats van de boerderij lag in de Middeleeuwen een klooster(boerderij) die Ter Haghen (variant Terhaghen) genoemd werd (omdat de nonnen uit Haagen kwamen, onder Philipinne of omdat het binnenplein met hagen omzoomd was). Het klooster liet ook de molen(s) bouwen in de omgeving. Na de godsdienstoorlogen verdween het klooster. De boerderij werd daarna particulier bezit. Gebouwen werden afgebroken en weer opgebouwd. Op het erf stond ook een zwart geteerde schuur. Deze is inmiddels verdwenen.

De kelders van de boerderij zijn, voor zover zichtbaar, gebouwd met kloostermoppen, maar door de stuclaag en witkalk is niet duidelijk of het om een oorspronkelijke constructie gaat of om hergebruik van materiaal. In de kelder staan een paar inmaakpotten. Eentje daarvan is ietsje ouder en heeft stempels. Dit zijn potten van steengoed met ijzerengobe en zoutglazuur en vaak voorzien van een tot drie appliques. Dergelijk grote voorraadpotten werden gebruikt om groenten, zoals kool en vlees, ingelegd in zout te bewaren. Ze zijn in de 18e- vroege 20e eeuw in het Duitse Langerwehe gemaakt. Ze worden ook wel Langerweher Baaren genoemd.

Zie ook

Artikelen

Rijksmonumenten

Hoort bij deze thema's

Begrippen

cisterciënzers, bakhuizen en kloostermop

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

Verbeteringen, vragen of opmerkingen?Geef een inhoudelijke verbetering door, stel een vraag of maak een opmerking via het contactformulier.