Holwierde - Kerkpad 1 - Stephanuskerk

(9474) monumentenregister Monumentnummer: 9474

Introductie

Grote eenbeukige, voornamelijk romanogotische kruiskerk met een deels uit tufsteen opgetrokken schip. De hoge westtoren met gemetselde spits is in de loop van de negentiende eeuw geleidelijk aan afgebroken wegens bouwvalligheid. Het kerkgebouw is eigendom van de Stichting Oude Groninger Kerken.

Versterkingsopgave

De kennis op deze pagina is (deels) verzameld in het kader van de versterkingsopgave als gevolg van de aardbevingsproblematiek in de provincie Groningen. De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) was de opdrachtgever voor deze versterkingsopgave in de periode 2016 t/m 2028.

Totaal omvat de versterkingsopgave ongeveer 360 rijksmonumenten. Deze rijksmonumenten zijn aan de hand van een norm constructief onderzocht op voldoende veiligheid voor de bewoners en gebruikers. De monumenten die constructief niet voldoen aan de norm zijn versterkt. Iedere versterkingsopgave is steeds zo veel mogelijk gecombineerd met een instandhouding-, verduurzamings- en/of herbestemmingsopgave.

De tijdlijn van de Stephanuskerk

(Bron: Bouwhistorische verkenning, Dijkoraad 2018)

Bouw van een kerk gewijd aan Stephanus (11e eeuw

(11e eeuw) Resten tufsteen uit deze tijd zijn nog aanwezig in het schip van de kerk.
(14e eeuw) dwarspand, vijfzijdig koor; overwelving koor en kruising, gescheiden door wand met oxaal;
schilderingen gewelven;
(1467) klok
(1557) blokken banken;
(1567) gedenkbord; zerken
(1663) orgel; banken; zerken

De Stephanuskerk na de reformatie

De Stephanuskerk als een monument

De monumentale (kern)waarde van de Stephanuskerk

De Stefanuskerk in Holwierde dateert uit de 11e eeuw. Het gebouw is bij herhaling aangepast. De gewelven in het schip zijn hierbij vervangen door een houten zoldering. Het gewelf in de viering is bewaard gebleven. Sinds 1854 heeft de voormalige toren plaatsgemaakt voor een dakruiter. Een opvallend element is het laatgotische oksaal uit ongeveer 1560, dat intact is gebleven, evenals enkele zeldzame sarcofaagdeksels uit de 12e eeuw met daarop twee personen afgebeeld. Na de Reformatie zijn veel muurschilderingen overschilderd, maar fragmenten van voorstellingen van Maria en de heiligen Stefanus en Sebastiaan zijn nog zichtbaar. Het gewelf dateert uit de 14e eeuw.

Bronnen en verwijzingen

Zie ook

Artikelen

Rijksmonumenten

Hoort bij deze thema's

Begrippen

tufsteen, dakruiters, koepelgewelven, oksalen, schilderingen, preekstoelen en avondmaalstafels

Specialist(en)

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

Verbeteringen, vragen of opmerkingen?Geef een inhoudelijke verbetering door, stel een vraag of maak een opmerking via het contactformulier.

werkzaamheid	van	tot	nauwkeurigheid	toelichting
vervaardiging	1000	1100	globaal	bouw tufstenen kerk
uitbreiding	1300	1400	globaal
wijziging	1400	1700	globaal

bouwstijl	zuiverheid	toelichting
Romaans
Romano-Gotiek

Inhoud