Monumentenfotografie

Introductie

De collectie Monumentenfotografie geeft weer met welke objecten en onderwerpen de Nederlandse monumentenzorg zich vanaf 1875 tot nu heeft beziggehouden.

C.C. Kannemans en Zoon, De Haagpoort te Breda, (1869-1870) foto/albuminedruk, 17,7 x 24,8 cm
C.C. Kannemans en Zoon, De Haagpoort te Breda, (1869-1870) foto/albuminedruk, 17,7 x 24,8 cm
A.G. Schull, Interieur van St. jan te 's-Hertogenbosch (1886-1867), foto/albuminedruk, 22,8 x 18,7 cm
A.G. Schull, Interieur van St. jan te 's-Hertogenbosch (1886-1867), foto/albuminedruk, 22,8 x 18,7 cm

Een eeuw Nederlandse rijksmonumentenzorg

Aanvankelijk verzamelde men alleen fotoafdrukken van anderen, maar vanaf 1907 fotografeerden de dienst en zijn voorgangers ook zelf. De collectie geeft daardoor ook een beeld van de fotografische praktijk van een eeuw Nederlandse rijksmonumentenzorg. De collectie telt ongeveer 750.000 fotonegatieven en dia’s. Daarnaast is er een even grote hoeveelheid fotoafdrukken.

Allerlei aspecten

Op de afbeeldingen zijn allerlei aspecten ten aanzien van monumentenEen monument is een overblijfsel van kunst, cultuur, architectuur of nijverheid dat van algemeen belang wordt geacht vanwege de historische, volkskundige, artistieke, wetenschappelijke, industrieel-archeologische of andere sociaal-culturele waarde. te zien: verval, schadeSchade is de ongewenste verandering waardoor een object aan waarde verliest. Schade is vooral het gevolg van materiële veranderingen in het object, maar kan ook veroorzaakt worden door veranderingen in de bewaaromstandigheden of door het verlies van een immateriële eigenschap., verwoesting, restauratieHerstellen, in goede staat brengen, het (zie) restaureren. (Haslinghuis) Restauratie is de behandeling van een voorwerp waarbij er materiaal aan wordt toegevoegd om het weer origineel te laten lijken qua uiterlijk of constructie. Men doet dit om de leesbaarheid te verbeteren, de esthetische beleving te bevorderen of het gebruik mogelijk te maken., verbouwing en onderzoek. Veel foto’s zijn gemaakt ten behoeve van inventarisaties voor de wettelijke monumentenbescherming. De collectie negatieven en dia’s is in 2004-2006 volledig gedigitaliseerd en toegankelijk gemaakt via de beeldbank van de Rijksdienst. Van de oude afdrukken zijn er bijna 6000 gedigitaliseerd en via de beeldbank toegankelijk gemaakt.

Over deze deelcollectie

Depotschatten

Bijzonder zijn die oude afdrukken waarvan het negatief niet meer bestaat en waarvan de Rijksdiesnt een exemplaar in de collectie heeft. Dit geldt onder meer voor twee Haagse stadsgezichten van Maurits Verveer, voor een reeks foto’s van de Utrechtse Domkerk van E.F. Georges en voor de vroegste foto’s van de Bossche Sint-Jan, van de hand van A.G. Schull.

De collectie bevat ook ‘ontmantelingsfoto’s’ die de sloop van de vestingwerken van de Nederlandse steden omstreeks 1870 weergeven, met daarin werk van fotografen als Kannemans (Breda), Weijnen (Maastricht) en Von Kolkow (Groningen).

Naast de eigen fotografische producten omvat de collectie fotocollecties die zijn verworven. Een voorbeeld is de collectie Steenbergh. Deze bestaat uit ongeveer 2500 glasnegatieven. Deze zijn van foto’s die C.J. Steenbergh in de periode 1910-1935 maakte voor het tijdschrift Buiten. Ze tonen allerlei aspecten van monumentaal Nederland, vaak met de nadruk op het schilderachtige aspect. Deze opnamen zijn eveneens toegankelijk via de beeldbank.

Herkomst

De collectie bestaat voor een groot deel uit schenkingen en foto’s die zijn gemaakt door medewerkers van de Rijksdienst en zijn voorgangers. De foto’s in de collectie Steenbergh zijn in 1951 verworven.

De oude afdrukken zijn voor een groot deel afkomstig van het Bureau Mulder, dat vanaf 1879 werd geleid door zijn naamgever Adolph Mulder. Het bureau kreeg te maken met een aanzwellende stroom adviesaanvragen voor onderhoudHet onderhoud van een gebouw of voorwerp is de combinatie van administratieve en technische handelingen die erop zijn gericht om het in een staat te behouden waarin het naar wens kan functioneren. en restauratieHerstellen, in goede staat brengen, het (zie) restaureren. (Haslinghuis) Restauratie is de behandeling van een voorwerp waarbij er materiaal aan wordt toegevoegd om het weer origineel te laten lijken qua uiterlijk of constructie. Men doet dit om de leesbaarheid te verbeteren, de esthetische beleving te bevorderen of het gebruik mogelijk te maken. van monumentale gebouwenvrijstaande, overdekte en geheel of gedeeltelijke met wanden omsloten toegankelijke ruimte, die direct of indirect met de grond is verbonden.. Mulder was vanaf het begin zeer geïnteresseerd in fotografie. Wanneer hij op pad ging om een rapport op te maken van een oud gebouw, liet hij vrijwel altijd ook foto’s maken. Meestal liet hij dit doen door een lokale, gevestigde fotograaf. Soms maakte hij ook zelf foto’s.

Vrijwel wekelijks worden er daarnaast nieuwe foto’s toegevoegd aan de beeldbank. Deze zijn veelal gemaakt in opdrachtEen opdracht of instructie bestaat uit een richtlijn opgesteld voor een uit te voeren handeling. Wanneer men instructies geeft, wordt informatie over een bepaalde actie overgebracht. Dit kan zijn hoe, wanneer, of en op welke manier de actie plaats moet vinden. Instructies of opdrachten kunnen op allerlei uiteenlopende manieren aan de ontvanger overgebracht worden. Ze zitten bijvoorbeeld bij een nieuw gekocht product, meestal in papieren vorm. Dit wordt ook wel een handleiding genoemd. Instructies kunnen ook bestaan uit directe communicatie tussen mensen of dieren. Als iemand bijvoorbeeld Af! tegen zijn hond roept, is de hond geïnstrueerd dat hij moet gaan liggen. Klikt iemand op het printerpictogram in een tekstverwerker, dan wordt het programma geïnstrueerd het document af te drukken. Instructies kunnen ook onderdeel zijn van een werkinstructie. van medewerkers of door henzelf.

Relaties tot andere collecties

Enkele honderden foto’s zijn zeer bijzonder en worden toegevoegd aan de kunstcollecties in Rijswijk. Het andere deel is een documentatiecollectie en blijft voor studiedoeleinden beschikbaar in Amersfoort. De relaties met archieven en andere verzamelingen zijn ontelbaar.

Meer informatie

Zie ook deze artikelen


Hoort bij deze thema's


Specialist(en)


    Contact

    Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 25 jan 2021 om 14:24.