Netwerk Roerend Agrarisch Erfgoed

Introductie

Op 12 oktober 2023 organiseerde de RCE in MIMIK in Deventer een themamiddag over roerend agrarisch erfgoed. Eén van de doelen van de bijeenkomst was om te komen tot een netwerk van organisaties die zich bezig houden met, of belangstelling hebben in roerend agrarisch erfgoed.

De bijeenkomst werk bezocht door 70 deelnemers. Zij pleitten onder meer voor het opzetten van een netwerk dat zich bezig houdt met het behoud van (roerend) agrarisch erfgoed. Afgesproken werd dat er een jaarlijkse themadag komt. De deelnemers schaarden zich verder unaniem achter de Verklaring tot Behoud van Agrarisch Erfgoed in Nederland (Verklaring van Deventer).

Tweede Netwerkdag

Op 17 oktober 2024 vond de tweede Netwerkdag Roerend Agrarisch Erfgoed plaats in het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem. De bijeenkomst werd druk bezocht. De sprekers benadrukten het belang van het verzamelen en delen van kennis over het roerend agrarisch erfgoed. Een geschikte plek om onderling kennis te delen is de Kennisbank van de RCE. Daarnaast werd de toekomst van het netwerk besproken. Er is een meerjarenplan opgesteld om het netwerk organisatorisch te bestendigen. Het netwerk zal de historie van de agrarische bedrijfstak inventariseren, borgen, uitbreiden en kennis daarover vermeerderen. Hierbij is de inzet van de beheerders van roerende agrarische erfgoed cruciaal. De oproep aan beheerders van agrarische collecties om actief te participeren in het netwerk blijft dan ook onverminderd van kracht. De middag werd afgesloten met twee inspirerende verhalen over het vastleggen van de agrarische geschiedenis. Zo sprak Martin van der Linde (publiekshistoricus) over zijn onderzoek waarin hij levensverhalen van oudere plattelandsbewoners vastlegde en vertelde Peter Veer (filmhistoricus & regisseur) over zijn proefschrift waarin hij historische landbouwfilms onderzocht. Filmbeelden die hij voor zijn presentatie gebruikte, zijn online te bekijken.

Derde Netwerkdag

De derde Netwerkdag vond plaats op 22 oktober 2025 in Amersfoort. Het thema van de bijeenkomst was het verrijken van agrarische verzamelingen met externe bronnen en het vastleggen van kennis over historische machines. Tijdens een interactieve werksessie gingen zo’n vijftig deelnemers gezamenlijk aan de slag met actuele vraagstukken rond agrarisch erfgoed, zoals kennisborging, registratie, behoud, waardering en publieksbereik. Verslag Werksessie

De bijeenkomst liet zien dat instellingen vergelijkbare uitdagingen ervaren, maar ook dat er veel bereidheid is om kennis te delen en samen oplossingen te verkennen. Vooral het betrekken van jongeren, het vertellen van betekenisvolle verhalen en het versterken van onderlinge samenwerking kwamen hierbij naar voren. De dag onderstreepte opnieuw het belang van een sterk netwerk om het roerend agrarisch erfgoed duurzaam te bewaren, te begrijpen en toegankelijk te maken.

Provinciale netwerkbijeenkomst

Op verzoek van de RCE organiseerde Landschapsbeheer Flevoland op 14 november 2025 een provinciale netwerkbijeenkomst in Espel. De aanwezigen werden door Henk Dijkstra en Frank Bergevoet bijgepraat over de ontwikkelingen binnen het landelijke Netwerk Roerend Agrarisch Erfgoed. Enkele particuliere verzamelaars gaven aan zich te willen aansluiten bij het landelijke netwerk.

Netwerk

Een netwerk functioneert alleen als het ook wordt 'bestuurd'. Vooralsnog is er geen sprake van een volwaardig landelijk netwerkbestuur. De volgende organisaties nemen voorlopig 'regeltaken' op zich:

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
Erfgoedhuis Zuid-Holland
Erfgoed Gelderland
Erfgoed Brabant
Fries Landbouwmuseum

Verder is het Centrum voor Agrarische Geschiedenis in Vlaanderen betrokken bij het netwerk.

Doel

Deze organisaties stellen zich onder meer tot doel om het volgende te realiseren:

Het in kaart brengen van actoren en stakeholders op het gebied van (roerend) agrarisch erfgoed
Het inventariseren van agrarische collecties en verzamelingen
Het onderhouden en uitbreiden van het netwerk
Het inrichten van een digitaal platform waar informatie over roerend agrarisch erfgoed gedeeld kan worden
Het online toegankelijk maken van collecties en verzamelingen op het gebied van roerend agrarisch erfgoed via collectienederland.nl.
Het organiseren van een jaarlijkse bijeenkomst met demonstraties, lezingen, mijlpaal-terugblikken en doelstellingen-vooruitblikken.

Voor 2025 heeft het netwerk een subsidie ontvangen van E-RHIS. E-RIHS staat voor European Research Infrastructure Heritage Science. E-RIHS biedt (financiële) ondersteuning aan (natuur)wetenschappelijk onderzoek en interdisciplinaire samenwerkingsprojecten die de infrastructuur kunnen versterken. De subsidie is verstrekt voor het ontwikkelen van een agrarische thesaurus. Penvoerder van het thesaurusproject is Erfgoed Gelderland.

Zie ook

Artikelen

Hoort bij deze thema's

Agrarische collecties en verzamelingen

Begrippen

agrarisch en roerend erfgoed

Specialist(en)

Verbeteringen, vragen of opmerkingen?Geef een inhoudelijke verbetering door, stel een vraag of maak een opmerking via het reactieformulier