PINK de Thierry (1943-2023): Et in Arcadia Ego Sum
Introductie
In 2022 kreeg de Rijksdienst een drietal kunstwerken geschonken van kunstenaar PINK de Thierry. De drie werken vormden een mooie aanvulling op het werk van PINK dat we al in de collectie hadden. De werken waren niet lang daarna te zien tijdens de tentoonstelling PINK de Thierry – leven in kunst in het Frans Hals Museum.
Iconische performances
PINK werd in de jaren 80 en 90 bekend door haar iconische performances waarbij ze regelmatig haar eigen gezin centraal zette. Dit laatste geldt ook voor de installatie en performance q>Et in Arcadia Ego Sum (1990-91): het paradijs wordt een zeer gestileerde tuin met een groene vloerplaat, vier gigantische bomen en extra grote bloemperken, ontworpen in de bekende vormen en kleuren van LEGO-bouwblokken.
Performancekunstenaar PINK de Thierry
PINK de Thierry is de kunstenaarsnaam van beeldend kunstenaar Helena Scheerder (1943-2023). Ze studeerde drama aan het conservatorium in Brussel en acteerde in de jaren zeventig in diverse theater- en televisieproducties. Vanaf 1968 was ze met kunstgroep Mass Moving in België betrokken bij een aantal performances en ging ze zich steeds meer interesseren voor beeldende kunst.
Teruggekeerd in Nederland voerde PINK tussen 1980 en 1995 PINK een aantal performanceprojecten uit met als overkoepelend thema L'Art du Bonheur waarbij telkens een hoofdrol was weggelegd voor de drie-eenheid Man Vrouw Kind (MVK), oftewel: de familie "De Koning" (de kunstenaar, haar man Donald en hun dochter Sara).
Het centrale thema van L'Art du Bonheur was een omvattende verkenning van wat in de Nederlandse samenleving werd beschouwd als de voorwaarde voor geluk. Pink benaderde geluk niet als een vastomlijnd concept, maar als iets wat je doet, als een reeks belichaamde levenspraktijken.
De aanleiding om in te zoomen op het gezinsleven was de geboorte van haar dochter in 1980, zie artikel Dubbel geleefd leven. PINK de Thierry van Anja Novak in De Witte Raaf (editie 228, maart - april 2024). Ze isoleerde het gezin uit de gebruikelijke context en speelde met de grens tussen privé en openbaar waardoor het publiek voyeur werd. De projecten waren meestal combinaties van performance, installaties, foto's en videokunst. Grote "staatsieportretten" van MVK en soms ook video- en filmmateriaal zijn van de projecten overgebleven.
Na 1995 werkt zij alleen nog in de beslotenheid van haar atelier in Amsterdam. De kunstenaar startte een serie schilderijen van naar haar zeggen strikt persoonlijke, intieme maar onleesbare brieven en collagewerken.
Performance Et in Arcadia Ego Sum
Voor de reizende tentoonstelling Schräg/Tegendraads, een samenwerkingsverband tussen het Rheinisches Landesmuseum te Bonn en de Rijksdienst Beeldende Kunst te Den Haag (voorloper RCE), betreden MVK twee maanden lang (in totaal 60 performances) onder de titel Et in Arcadia Ego Sum
, netjes gekleed, dagelijks Arcadia oftewel het Paradijs: een installatie bestaande uit een vierkant groen plastic landschap met een half geopende gele deur in het midden, omringd door bloemen en vier grote groene bomen, alles van vele malen (50x) uitvergroot LEGO. Onder een van de bomen staat een mand met echte appels die dagelijks door het gezin De Koning wordt ververst. De broze illusie van het Paradijs kan zo in stand worden gehouden.
Elke middag om twaalf uur komen Pink en haar gezin de tuin binnen, gekleed in feestelijke, ouderwetse kleding. De inmiddels tienjarige Sara draagt een kooi met een wit konijn (verwijzing naar de nieuwsgierige Alice in Wonderland) en eet een appel (de verboden vrucht van de boom van kennis). Vervolgens neemt het gezin een pose aan en staat een paar minuten stil voordat ze weer vertrekken. MVK dragen kleding van de in Berlijn opgeleide modeontwerper Thomas Kau, een leerling van Edgar Vos, die in 1989 een winkel opende in de PC Hooftstraat te Amsterdam. De performance vond plaats in het Rheinisches Landesmuseum in Bonn (1990), het Kunsthaus Hamburg (1990-91) en Stedelijk Museum Het Prinsenhof in Delft (1992).
In de Rijkscollectie RCE zijn meerdere installaties van performances van PINK de Thierry beschikbaar voor bruikleen, zoals o.a. House rites (1986/87), Ter Zake. Business as usual (1988), Standing Stone (1989) en Et in Arcadia Ego Sum (1990), maar ook een groot aantal video’s.
Tekst: Sylvia van Schaik
Luistertip: De podcastserie Wie Wat Bewaart van de RCE in samenwerking met Audiocollectief Horens wijdde in 2023 een aflevering aan PINK de Thierry met een overzichtstentoonstelling in het Frans Hals Museum als aanleiding.
Zie ook
Hoort bij deze thema's
Specialist(en)
Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 26 sep 2025 om 12:17.