Plantenkassen - schade

Introductie

Herstel en conservering voer je het grondigst uit wanneer de kasKassen zijn bouwwerken om planten in te kweken bestaande uit een lichte constructie (meestal van ijzer) waarvan de afsluiting naar buiten vrijwel uitsluitend uit glas bestaat. (Haslinghuis) wordt gedemonteerd. Het wel of niet demonteren bepaalt welke conserveringstechnieken je in kunt zetten. Zo is het thermisch verzinken of schooperen van ijzeren delen alleen mogelijk als de kasKassen zijn bouwwerken om planten in te kweken bestaande uit een lichte constructie (meestal van ijzer) waarvan de afsluiting naar buiten vrijwel uitsluitend uit glas bestaat. (Haslinghuis) wordt gedemonteerd, terwijl schilderenSchilderen: oppervlakkige behandeling, bestaande uit het aanbrengen van één of meer verflagen. ook goed ter plaatse in gemonteerde toestandDe (conserverings)toestand van een voorwerp wordt bepaald door de mate waarin de originele onderdelen bewaard zijn en door de fysieke staat ervan. kan. Geverfd ijzerFe. Dichtheid 7,86 kg/m3. Metaal dat in de bouw zeer veel is toegepast, vooral voor het opnemen van trekkrachten in verankeringen, trekstangen e.d.. Het heeft het nadeel dat het sterk kan corroderen (roesten), waarna door volumevermeerdering schade aan bouwdelen kan optreden. Ook gebruikt voor spijkers, hang- en sluitwerk, siersmeedwerk en vele andere doeleinden. In XVII werd vooral vanwege de taaiheid en buigbaarheid veel ijzer uit Zweden betrokken en als zodanig in bestekken vermeld.Kan ook worden gegoten in vormen. Gietijzer bevat 3-5 koolstof, is bros en kan geen trekkrachten opnemen. Smeedijzer bevat ongeveer 0,1 koolstof. IJzer met zeer weinig koolstof wordt staal genoemd. vraagt echter wel veel meer onderhoudHet onderhoud van een gebouw of voorwerp is de combinatie van administratieve en technische handelingen die erop zijn gericht om het in een staat te behouden waarin het naar wens kan functioneren. dan verzinkt ijzerFe. Dichtheid 7,86 kg/m3. Metaal dat in de bouw zeer veel is toegepast, vooral voor het opnemen van trekkrachten in verankeringen, trekstangen e.d.. Het heeft het nadeel dat het sterk kan corroderen (roesten), waarna door volumevermeerdering schade aan bouwdelen kan optreden. Ook gebruikt voor spijkers, hang- en sluitwerk, siersmeedwerk en vele andere doeleinden. In XVII werd vooral vanwege de taaiheid en buigbaarheid veel ijzer uit Zweden betrokken en als zodanig in bestekken vermeld.Kan ook worden gegoten in vormen. Gietijzer bevat 3-5 koolstof, is bros en kan geen trekkrachten opnemen. Smeedijzer bevat ongeveer 0,1 koolstof. IJzer met zeer weinig koolstof wordt staal genoemd..

 Een kas waarvan het houtwerk en de muur in slechte staat verkeerd.
Aangetaste kasonderdelen
 Houten raamwerk van een kas in vervallen staat.
Herstel van houtwerk
 Een kas in zeer vervallen staat met wildgroei van planten.
Schade door langdurig functieverlies
 Een geraamte van beton met schade.
Betonschade
 Een bloemenkas met in het midden een gemetselde kribbe en links en rechts rabattengeraamte.
Bloemenkas met in het midden een gemetselde kribbe en links en rechts rabatten
 Schade aan het metselwerk van de onderbouw van een kas.
Schade aan het metselwerk van de onderbouw door roestend ijzerFe. Dichtheid 7,86 kg/m3. Metaal dat in de bouw zeer veel is toegepast, vooral voor het opnemen van trekkrachten in verankeringen, trekstangen e.d.. Het heeft het nadeel dat het sterk kan corroderen (roesten), waarna door volumevermeerdering schade aan bouwdelen kan optreden. Ook gebruikt voor spijkers, hang- en sluitwerk, siersmeedwerk en vele andere doeleinden. In XVII werd vooral vanwege de taaiheid en buigbaarheid veel ijzer uit Zweden betrokken en als zodanig in bestekken vermeld.Kan ook worden gegoten in vormen. Gietijzer bevat 3-5 koolstof, is bros en kan geen trekkrachten opnemen. Smeedijzer bevat ongeveer 0,1 koolstof. IJzer met zeer weinig koolstof wordt staal genoemd. en inwateren
 Een plantenkas met opgerolde houten zonwering op het dak.
Opgerolde houten zonwering

Houtrot

Proces

Ook al is de natuurlijke duurzaamheid van naaldhout beperkt, houten kassenKassen zijn bouwwerken om planten in te kweken bestaande uit een lichte constructie (meestal van ijzer) waarvan de afsluiting naar buiten vrijwel uitsluitend uit glas bestaat. (Haslinghuis) zijn het vaakst gebouwd met grenenhout en minder vaak met vurenhout, larikshout, eikenhout of tropisch hardhout als teak en yang. Herstel van aangetast hout is daardoor regelmatig aan de orde.

Risico

De kasramen, roeden, de nok en de aansluitingen met de onderbouw zijn de kwetsbaarste onderdelen van een houten kasKassen zijn bouwwerken om planten in te kweken bestaande uit een lichte constructie (meestal van ijzer) waarvan de afsluiting naar buiten vrijwel uitsluitend uit glas bestaat. (Haslinghuis). Daar waar vocht kan binnendringen en blijven hangen, ontstaat houtrot, dat ernstige vormen kan aannemen. Daarom is het vochtprobleem wegnemen een eerste vereiste. De aanwezigheid van kasramen is een kenmerk van oudere kassenKassen zijn bouwwerken om planten in te kweken bestaande uit een lichte constructie (meestal van ijzer) waarvan de afsluiting naar buiten vrijwel uitsluitend uit glas bestaat. (Haslinghuis), soms kunnen de kasramen glijden. Jongere kassenKassen zijn bouwwerken om planten in te kweken bestaande uit een lichte constructie (meestal van ijzer) waarvan de afsluiting naar buiten vrijwel uitsluitend uit glas bestaat. (Haslinghuis) hebben alleen roeden. Indien de ramen slecht zijn, verkeert vaak ook het glasGlas is de verzamelnaam voor hard, doorzichtig, niet kristallijn materiaal, bereid uit gesmolten zand, kalk en soda (natriumcarbonaat) of potas (kaliumcarbonaat). Met 'niet kristallijn' wordt bedoeld dat glas een gestolde vloeistof is. in slechte staat.

Herstellen

Het uitgangspunt voor herstel1. Weer tot een geheel maken door een onderdeel te vervangen of door wat gescheurd of gebroken is weer terug aan te zetten, of door iets anderszins weer in een goede staat te brengen. 2. Herstel van een vervallen gebouw (of wijk) omvat het opknapwerk dat het weer in een aanvaardbare toestand brengt voor verder gebruik. is zo veel mogelijk gelijksoortig materiaal te gebruiken. Roeden laten zich moeilijk gedeeltelijk herstellen1. Weer tot een geheel maken door een onderdeel te vervangen of door wat gescheurd of gebroken is weer terug aan te zetten, of door iets anderszins weer in een goede staat te brengen. 2. Herstel van een vervallen gebouw (of wijk) omvat het opknapwerk dat het weer in een aanvaardbare toestand brengt voor verder gebruik. vanwege de geringe afmetingen. Dit gaat beter bij spanten, nokgordingen, kozijnen, kasramen, regelwerk, deurenBarrières die draaien, schuiven, kantelen, of vouwen om een deuropening af te sluiten, meestal van een massieve en afgewerkte constructie en die meestal leiden naar binnenruimtes of die scheiden. Wordt ook gebruikt voor vergelijkbare elementen die een bak of een kast afsluiten. Voor minder massieve of afgewerkte constructies en die meestal twee buitenruimtes scheiden wordt 'hekken (poortonderdelen)' gebruikt. (AAT-Ned) en muurplaten. Traditioneel herstel1. Weer tot een geheel maken door een onderdeel te vervangen of door wat gescheurd of gebroken is weer terug aan te zetten, of door iets anderszins weer in een goede staat te brengen. 2. Herstel van een vervallen gebouw (of wijk) omvat het opknapwerk dat het weer in een aanvaardbare toestand brengt voor verder gebruik. door aanlassen of aanscherven geeft goede resultaten. Houten onderdelen kunnen ook met moderne lijmsoorten met elkaar worden verbonden, zoals epoxylijm. Daarbij kunnen roestvaststalen of glasvezel-wapeningsstaven worden gebruikt, die in de kern van het hout worden gelijmdAls men twee of meer delen van een object aan elkaar lijmt, voegt men ze met een hechtmiddel samen.. Gaten in het hout kun je met hout opvullen ofwel uitstukken. Gaten kleiner dan tien kubieke centimeterEen centimeter (cm) is een lengte van 0,01 meter = 10 mm. Centi komt van het Latijnse woord 'centum', honderd. De centimeter is de gebruikelijke eenheid voor metingen in huiselijke omstandigheden, bijvoorbeeld lichaamslengte, afmetingen van meubels, kleding enzovoort. In technische tekeningen wordt liever de millimeter gebruikt. kun je ook met kunsthars opvullen.

Roest

Proces

De nok, beluchtingsramen, roosters, hang-en-sluitwerk, roeden en aansluitingen op de onderbouw zijn doorgaans het sterkst aangetast door roestOxiden van ijzer die dit metaal langzaam vernietigen. Doordat ijzerroest een volume heeft dat zevenmaal groter is dan het zuivere materiaal, waaruit het is ontstaan, worden constructies waarin roestend ijzer is opgesloten kapotgedrukt. Roest is een van de grootste vijanden van het behoud van oude bouwwerken. (Haslinghuis).

Risico

Vloei-ijzerFe. Dichtheid 7,86 kg/m3. Metaal dat in de bouw zeer veel is toegepast, vooral voor het opnemen van trekkrachten in verankeringen, trekstangen e.d.. Het heeft het nadeel dat het sterk kan corroderen (roesten), waarna door volumevermeerdering schade aan bouwdelen kan optreden. Ook gebruikt voor spijkers, hang- en sluitwerk, siersmeedwerk en vele andere doeleinden. In XVII werd vooral vanwege de taaiheid en buigbaarheid veel ijzer uit Zweden betrokken en als zodanig in bestekken vermeld.Kan ook worden gegoten in vormen. Gietijzer bevat 3-5 koolstof, is bros en kan geen trekkrachten opnemen. Smeedijzer bevat ongeveer 0,1 koolstof. IJzer met zeer weinig koolstof wordt staal genoemd. of vloeistaal is corrosiegevoeliger dan welijzer. Gietijzer komt weinig voor bij kassenKassen zijn bouwwerken om planten in te kweken bestaande uit een lichte constructie (meestal van ijzer) waarvan de afsluiting naar buiten vrijwel uitsluitend uit glas bestaat. (Haslinghuis). Bijna alle gegotenHet smelten (in verband met glas ook het fuseren) en in een vorm gieten van materialen, bijvoorbeeld metaal of glas. onderdelen zijn van grijs gietijzer, dat goed kan worden gelast, maar wel met speciaal lasmateriaal en een aangepaste werkwijze. Een kenmerk van oude kassenKassen zijn bouwwerken om planten in te kweken bestaande uit een lichte constructie (meestal van ijzer) waarvan de afsluiting naar buiten vrijwel uitsluitend uit glas bestaat. (Haslinghuis) is dat er weinig of geen laswerk aanwezig is. Voor de grote verbindingen zijn klinknagels of bouten toegepast. De kleine verbindingen springen nauwelijks in het oog en zijn vaak onzichtbaar weggewerkt. Een ander kenmerk is de toepassing van gewalste geprofileerde roeden.

Herstellen

Deels weggeroeste onderdelen kun je meestal vrij eenvoudig herstellen1. Weer tot een geheel maken door een onderdeel te vervangen of door wat gescheurd of gebroken is weer terug aan te zetten, of door iets anderszins weer in een goede staat te brengen. 2. Herstel van een vervallen gebouw (of wijk) omvat het opknapwerk dat het weer in een aanvaardbare toestand brengt voor verder gebruik. door slecht materiaal wegSmalle strook grond, gebruikt en geschikt gemaakt voor het verkeer. (Thesaurus landschap) te slijpenHet vermalen, polijsten, afslijten of scherpen door middel van wrijving. (AAT-Ned) en nieuwe stukken in te lassen. Voor het conserveren van ijzerFe. Dichtheid 7,86 kg/m3. Metaal dat in de bouw zeer veel is toegepast, vooral voor het opnemen van trekkrachten in verankeringen, trekstangen e.d.. Het heeft het nadeel dat het sterk kan corroderen (roesten), waarna door volumevermeerdering schade aan bouwdelen kan optreden. Ook gebruikt voor spijkers, hang- en sluitwerk, siersmeedwerk en vele andere doeleinden. In XVII werd vooral vanwege de taaiheid en buigbaarheid veel ijzer uit Zweden betrokken en als zodanig in bestekken vermeld.Kan ook worden gegoten in vormen. Gietijzer bevat 3-5 koolstof, is bros en kan geen trekkrachten opnemen. Smeedijzer bevat ongeveer 0,1 koolstof. IJzer met zeer weinig koolstof wordt staal genoemd. kun je kiezen voor verfIedere dispersie van een pigment in een oplosmiddel van water, olie of een andere organische stof. (AAT-Ned) of een dunne beschermende metaallaag - meestal zink, tegenwoordig ook wel aluminium. Dit aanbrengen van een metaallaag geeft de beste bescherming, eventueel bedekt met verfIedere dispersie van een pigment in een oplosmiddel van water, olie of een andere organische stof. (AAT-Ned). Dit vraagt ook de grootste investering. Voordat je ijzerFe. Dichtheid 7,86 kg/m3. Metaal dat in de bouw zeer veel is toegepast, vooral voor het opnemen van trekkrachten in verankeringen, trekstangen e.d.. Het heeft het nadeel dat het sterk kan corroderen (roesten), waarna door volumevermeerdering schade aan bouwdelen kan optreden. Ook gebruikt voor spijkers, hang- en sluitwerk, siersmeedwerk en vele andere doeleinden. In XVII werd vooral vanwege de taaiheid en buigbaarheid veel ijzer uit Zweden betrokken en als zodanig in bestekken vermeld.Kan ook worden gegoten in vormen. Gietijzer bevat 3-5 koolstof, is bros en kan geen trekkrachten opnemen. Smeedijzer bevat ongeveer 0,1 koolstof. IJzer met zeer weinig koolstof wordt staal genoemd. conserveert, moet het goed schoongemaakt worden.


Carbonatatieschade

Proces

Geprefabriceerde betonnen kasonderdelen zijn gemaakt van droog stampbeton met een dunne wapening. Zelfs de betonnen roeden hebben een wapening. De dekking is vaak zeer gering.

Risico

De onderhoudsbehoefte van betonBeton wordt gemaakt door water, een bindmiddel (cement of kalk), zand en grovere toeslagstoffen te mengen. Het mengsel hardt uit tot een amorf materiaal dat in de bouw, maar ook daarbuiten wordt gebruikt. neemt toe met de leeftijd. Dit komt vooral door het continu voortschrijdende carbonatatieproces. Hierdoor verzuurt betonBeton wordt gemaakt door water, een bindmiddel (cement of kalk), zand en grovere toeslagstoffen te mengen. Het mengsel hardt uit tot een amorf materiaal dat in de bouw, maar ook daarbuiten wordt gebruikt. tot op steeds grotere diepte en wordt het daarin aanwezige wapeningsstaal gevoelig voor corrosie. Het meest voorkomende probleem bij betonconstructies is dan ook roestende wapening, die schollen van het betonoppervlak afdrukt. Deze zogenoemde betonrot kan ook ontstaan door een te hoge concentratie chloride in het materiaal.


Herstellen

Beton aanhelen is de meest voor de hand liggende herstelwijze. Dit doe je met de hand, met een spuit of door middel van aangieten. Meestal wordt er aangeheeld met cementgebonden materiaal dat gelijk of verwant is aan het oorspronkelijke betonBeton wordt gemaakt door water, een bindmiddel (cement of kalk), zand en grovere toeslagstoffen te mengen. Het mengsel hardt uit tot een amorf materiaal dat in de bouw, maar ook daarbuiten wordt gebruikt.. Vaak worden er fabrieksmatig samengestelde materialenEen materiaal is een natuurlijke of kunstmatig geproduceerde stof, grondstof of ingrediënt die bestemd is om verwerkt te worden tot het maken van objecten. (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed) gebruikt. De voorkeur gaat uit naar CC-mortels en PCC-mortels. Kunstharsmortel wordt afgeraden. De materiaaleigenschappen daarvan verschillen te sterk van die van traditioneel betonBeton wordt gemaakt door water, een bindmiddel (cement of kalk), zand en grovere toeslagstoffen te mengen. Het mengsel hardt uit tot een amorf materiaal dat in de bouw, maar ook daarbuiten wordt gebruikt..

Glasschade

Proces

Historisch glasGlas is de verzamelnaam voor hard, doorzichtig, niet kristallijn materiaal, bereid uit gesmolten zand, kalk en soda (natriumcarbonaat) of potas (kaliumcarbonaat). Met 'niet kristallijn' wordt bedoeld dat glas een gestolde vloeistof is. is veelal geblazen en getrokken glasGlas is de verzamelnaam voor hard, doorzichtig, niet kristallijn materiaal, bereid uit gesmolten zand, kalk en soda (natriumcarbonaat) of potas (kaliumcarbonaat). Met 'niet kristallijn' wordt bedoeld dat glas een gestolde vloeistof is., soms gekleurdKleuren (activiteit) is het geheel aankleuren van de beeldlaag of de drager door daarin een kleurstof aan te brengen. (Conservation Dictionary). Geblazen glasGlas is de verzamelnaam voor hard, doorzichtig, niet kristallijn materiaal, bereid uit gesmolten zand, kalk en soda (natriumcarbonaat) of potas (kaliumcarbonaat). Met 'niet kristallijn' wordt bedoeld dat glas een gestolde vloeistof is. herken je onder andere aan de luchtbelletjes. Getrokken glasGlas is de verzamelnaam voor hard, doorzichtig, niet kristallijn materiaal, bereid uit gesmolten zand, kalk en soda (natriumcarbonaat) of potas (kaliumcarbonaat). Met 'niet kristallijn' wordt bedoeld dat glas een gestolde vloeistof is. is veel toegepast in de glastuinbouw. Kenmerkend aan het jongere getrokken glasGlas is de verzamelnaam voor hard, doorzichtig, niet kristallijn materiaal, bereid uit gesmolten zand, kalk en soda (natriumcarbonaat) of potas (kaliumcarbonaat). Met 'niet kristallijn' wordt bedoeld dat glas een gestolde vloeistof is. zijn de evenwijdige trekstrepen, die in één richting over het glasGlas is de verzamelnaam voor hard, doorzichtig, niet kristallijn materiaal, bereid uit gesmolten zand, kalk en soda (natriumcarbonaat) of potas (kaliumcarbonaat). Met 'niet kristallijn' wordt bedoeld dat glas een gestolde vloeistof is. lopen. De glasruiten kunnen met glashaakjes geplaatst zijn.

Risico

Behalve naar gebroken ruiten is het belangrijk te kijken naar de bevestiging. Van oudsher werd het glasGlas is de verzamelnaam voor hard, doorzichtig, niet kristallijn materiaal, bereid uit gesmolten zand, kalk en soda (natriumcarbonaat) of potas (kaliumcarbonaat). Met 'niet kristallijn' wordt bedoeld dat glas een gestolde vloeistof is. vastgezet met taaie en slappe stopverf. Een belangrijk nadeel is dat het materiaal geleidelijk steeds harder wordt en wat kan krimpen. Het glasGlas is de verzamelnaam voor hard, doorzichtig, niet kristallijn materiaal, bereid uit gesmolten zand, kalk en soda (natriumcarbonaat) of potas (kaliumcarbonaat). Met 'niet kristallijn' wordt bedoeld dat glas een gestolde vloeistof is. kan daardoor op den duur los komen te zitten. Ook is er gebruikgemaakt van bitumenkit, maar dat wordt vanwege zijn eigenschappen niet meer toegepast.


Herstellen

Het is raadzaam om zo veel mogelijk oud materiaal te behouden, omdat oud glasGlas is de verzamelnaam voor hard, doorzichtig, niet kristallijn materiaal, bereid uit gesmolten zand, kalk en soda (natriumcarbonaat) of potas (kaliumcarbonaat). Met 'niet kristallijn' wordt bedoeld dat glas een gestolde vloeistof is. steeds zeldzamer wordt. Een gebroken ruit repareer je met een zogenaamd breukloodje. De delen glasGlas is de verzamelnaam voor hard, doorzichtig, niet kristallijn materiaal, bereid uit gesmolten zand, kalk en soda (natriumcarbonaat) of potas (kaliumcarbonaat). Met 'niet kristallijn' wordt bedoeld dat glas een gestolde vloeistof is. worden daarbij met elkaar verbonden, zoals bij glas-in-loodramenGlas-in-lood bestaat uit een hoeveelheid stukjes (gekleurd) glas gevat in loodstrippen met een H-vormige doorsnede die samengevoegd een glaspaneel vormen. Komt ook voor als glas-in-zink. (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed) het geval is. De naad tussen het loodTe gebruiken voor het zuivere metaalelement met het symbool Pb en het atoomnummer 82; het metaal is zacht, kneedbaar en vaalgrijs van kleur. Ook te gebruiken voor het metaal wanneer het wordt bewerkt en gevormd om, meestal in combinatie met andere stoffen, verscheidene voorwerpen en materialen te maken. (Archeological Base Register) en het glasGlas is de verzamelnaam voor hard, doorzichtig, niet kristallijn materiaal, bereid uit gesmolten zand, kalk en soda (natriumcarbonaat) of potas (kaliumcarbonaat). Met 'niet kristallijn' wordt bedoeld dat glas een gestolde vloeistof is. wordt dicht gewreven met kit, die van oudsher bestaat uit een mengsel van lijnolieEen veelgebruikte, drogende olie die als oplosmiddel in verf wordt gebruikt; verhardt in de loop van enkele weken wanneer delen van de olie polymeriseren en een onoplosbaar bindmiddel vormen. (Zuiderzeemuseum) en krijtwit. De meest simpele en praktische oplossing is wellicht om gebroken ruiten rechtEen recht is een door het objectieve recht verleende en beschermde bevoegdheid van een persoon. bij te snijdenErgens met een scherp instrument een snede in aanbrengen, waardoor materiaal wordt verwijderd wordt of een voorwerp in stukken wordt gedeeld. (Toegepaste Kunst Project, RKD) en overlappend met glashaakjes of klemmetjes terug te plaatsenConcentratie van bebouwing.. Dit is tegelijkertijd afwaterend. Door de overlap is er wel extra glasGlas is de verzamelnaam voor hard, doorzichtig, niet kristallijn materiaal, bereid uit gesmolten zand, kalk en soda (natriumcarbonaat) of potas (kaliumcarbonaat). Met 'niet kristallijn' wordt bedoeld dat glas een gestolde vloeistof is. nodig. Wellicht is het mogelijk om meerdere gebroken ruiten te combineren. Door verwarming kun je oude kit verwijderen. Tegenwoordig worden moderne kitten op basis van onder andere butylrubber en acryl gebruikt.

Metselwerk

Proces

Meestal zijn er in kassenKassen zijn bouwwerken om planten in te kweken bestaande uit een lichte constructie (meestal van ijzer) waarvan de afsluiting naar buiten vrijwel uitsluitend uit glas bestaat. (Haslinghuis) rode handvormstenen gebruikt met een kalkmortelKalkmortel is een traditionele mortel, samengesteld uit gebluste kalk en zand, met toeslagstoffen en andere materialen.. Gele stenenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) komen beduidend minder voor. Naarmate de kassenKassen zijn bouwwerken om planten in te kweken bestaande uit een lichte constructie (meestal van ijzer) waarvan de afsluiting naar buiten vrijwel uitsluitend uit glas bestaat. (Haslinghuis) jonger zijn, is de kans groter dat er fabrieksmatig vervaardigde stenenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) met cementmortel zijn toegepast.

Risico

Bij veel schadeprocessen speelt vocht een hoofdrol. Door inwateren, uitspoelen en roestend ijzerwerk ontstaat de meeste schadeSchade is de ongewenste verandering waardoor een object aan waarde verliest. Schade is vooral het gevolg van materiële veranderingen in het object, maar kan ook veroorzaakt worden door veranderingen in de bewaaromstandigheden of door het verlies van een immateriële eigenschap.. Ook een hoge zoutbelasting, een veranderende grondwaterstand of wortelgroei kan schadeSchade is de ongewenste verandering waardoor een object aan waarde verliest. Schade is vooral het gevolg van materiële veranderingen in het object, maar kan ook veroorzaakt worden door veranderingen in de bewaaromstandigheden of door het verlies van een immateriële eigenschap. veroorzaken. Metselwerk kan scheurenEen scheur is een barst of een uiteenrijting in een flexibel materiaal waarbij geen materiaal verloren gaat en waarbij weinig vervorming optreedt. Een scheur is een vorm van mechanische schade, veroorzaakt door het met kracht uit elkaar trekken van een flexibel materiaal zoals papier of textiel., afschilferenAfschilferen (afgeven) is het verlies van een deel of van het geheel van de binderlaag van een band, in het bijzonder van slecht opgeslagen acetaat geluidsbanden. Afschilferen is het schilferen van de oppervlaktelaag (cellulosenitraat of -acetaat) van de schijf van een direct gesneden plaat. Deze schade is onherstelbaar en wordt meestal veroorzaakt door het krimpen van de laag door hydrolyse. of afbrokkelen. Ook kan het metselwerk vorstschadeVorstschade is de schade die door het bevriezen van water wordt toegebracht aan bijvoorbeeld poreuze bouwmaterialen en buizen. Water zet ongeveer 9% uit bij bevriezing, wat leidt tot grote inwendige spanningen, met barsten en afsplintering als gevolg. hebben en het voegwerk kan loskomen.

Herstellen

Het is belangrijk om nieuwe materialenEen materiaal is een natuurlijke of kunstmatig geproduceerde stof, grondstof of ingrediënt die bestemd is om verwerkt te worden tot het maken van objecten. (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed) goed af te stemmen op de nog aanwezige oude materialenEen materiaal is een natuurlijke of kunstmatig geproduceerde stof, grondstof of ingrediënt die bestemd is om verwerkt te worden tot het maken van objecten. (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed). Zo zal het herstellen1. Weer tot een geheel maken door een onderdeel te vervangen of door wat gescheurd of gebroken is weer terug aan te zetten, of door iets anderszins weer in een goede staat te brengen. 2. Herstel van een vervallen gebouw (of wijk) omvat het opknapwerk dat het weer in een aanvaardbare toestand brengt voor verder gebruik. van voegwerk met een te harde cementmortel schadeSchade is de ongewenste verandering waardoor een object aan waarde verliest. Schade is vooral het gevolg van materiële veranderingen in het object, maar kan ook veroorzaakt worden door veranderingen in de bewaaromstandigheden of door het verlies van een immateriële eigenschap. geven. Voor inboeten en voegwerk kun je het beste dezelfde soort mortelMortel is een uithardende massa die in de bouw wordt gebruikt voor het metselen van (bak)stenen. Kalkmortel die wordt gebruikt in de restauratie van gebouwen, is zwakker dan mortel op basis van (Portland)cement. Kalkmortels kunnen zowel carbonaterend als hydraulisch zijn in de uitharding. (Conservation Dictionary) gebruiken. De belangrijkste remedie tegen zoutschade is het beperken van het vochttransport in het metselwerk. Eventueel kun je metselwerk injecteren met middelen die optrekkend vocht tegenhouden. Het waterdicht maken van metselwerk wordt afgeraden. Dit kan namelijk de natuurlijke droging van het metselwerk vertragen waardoor er vorstschadeVorstschade is de schade die door het bevriezen van water wordt toegebracht aan bijvoorbeeld poreuze bouwmaterialen en buizen. Water zet ongeveer 9% uit bij bevriezing, wat leidt tot grote inwendige spanningen, met barsten en afsplintering als gevolg. kan ontstaan.

Natuursteen

Toepassing

Het weinige natuursteennatuursteen: gesteente, niet gevormd in ambachtelijke of industriële processen. dat in kassenKassen zijn bouwwerken om planten in te kweken bestaande uit een lichte constructie (meestal van ijzer) waarvan de afsluiting naar buiten vrijwel uitsluitend uit glas bestaat. (Haslinghuis) is verwerkt, kun je tegenkomen als afdekking van bakstenenBakstenen zijn stenen die ontstaan door klei, hoofdzakelijk gewonnen in de uiterwaarden van de grote rivieren, te vormen in blokken en vervolgens op hoge temperatuur te bakken. muurwerk, als hoekblokken of onderdorpelsUitstekende metsellagen die bij metselwerk met natuursteen worden geplaatst ter hoogte van de vensterbank, en die zich meestal onderscheiden doordat ze verder uitsteken, dikker zijn afgewerkt, of in het geheel dikker zijn. (AAT-Ned). Het meest treft men de Belgische kalksteensoorten aan, zoals Namense steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis), Doornikse steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) of hardsteen. In Limburg is af en toe gebruikgemaakt van mergel en in het oosten van Bentheimer zandsteenzandsteen: sedimentaire natuursteen gevormd uit aan elkaar gekitte zandkorrels, doorgaans met weinig bindmiddel in de vorm van kleimineralen, kalk of kiezel., die verkleurt van groengrijs tot zwart.

Risico

De belangrijkste schadeSchade is de ongewenste verandering waardoor een object aan waarde verliest. Schade is vooral het gevolg van materiële veranderingen in het object, maar kan ook veroorzaakt worden door veranderingen in de bewaaromstandigheden of door het verlies van een immateriële eigenschap. bestaat uit scheurenEen scheur is een barst of een uiteenrijting in een flexibel materiaal waarbij geen materiaal verloren gaat en waarbij weinig vervorming optreedt. Een scheur is een vorm van mechanische schade, veroorzaakt door het met kracht uit elkaar trekken van een flexibel materiaal zoals papier of textiel.. De richting van deze steken staat meestal loodrecht op het groefleger, de richting waarin de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) in de groef gelegen heeft.


Herstellen

Scheuren en steken die eenmaal zijn ontstaan, worden dichtgezet met reparatiemortel. Hiermee worden de scheurenEen scheur is een barst of een uiteenrijting in een flexibel materiaal waarbij geen materiaal verloren gaat en waarbij weinig vervorming optreedt. Een scheur is een vorm van mechanische schade, veroorzaakt door het met kracht uit elkaar trekken van een flexibel materiaal zoals papier of textiel. niet gelijmdAls men twee of meer delen van een object aan elkaar lijmt, voegt men ze met een hechtmiddel samen., maar wordt de hoeveelheid water die indringt verminderd. Dit vermindert ook de kans op schadeSchade is de ongewenste verandering waardoor een object aan waarde verliest. Schade is vooral het gevolg van materiële veranderingen in het object, maar kan ook veroorzaakt worden door veranderingen in de bewaaromstandigheden of door het verlies van een immateriële eigenschap. door vorst. Op deze wijze wordt verder verval vertraagd. Soms kunnen kapotte delen steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) bij elkaar worden gehouden met een bronzen of geverfde roestvaststalen knelband of met krammen. Gescheurde natuurstenen onderdelen kunnen soms worden behouden door ze te lijmenAls men twee of meer delen van een object aan elkaar lijmt, voegt men ze met een hechtmiddel samen.. Ook dat vergt specialistische kennis en vaardigheid.

Meer informatie

Zie ook


    Hoort bij


    Specialist(en)


    Contact

    Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 25 jan 2021 om 12:54.