Rijksmonumenten - Ontwerpers - Jan David Zocher (1791-1870)


Introductie

In deze serie ‘rijksmonumenten, ontwerpers’ wordt steeds één ontwerper kort belicht en de door hem of haar ontworpen en als rijksmonument beschermde objecten worden op een rij gezet. Er wordt geen overzicht gegeven van het totale oeuvre. Dit artikel belicht het werk van de zeer productieve Haarlemse landschapsarchitect Jan David Zocher, met speciale aandacht voor zijn bijdrage aan de vormgeving van de Nederlandse vuurtorens.
Foto van de witte vuurtoren met onderaan een herdenkingsmonument.
De vuurtoren van Egmond aan Zee. Foto door Nicola, CC BY 3.0 via Wikimedia Commons

Jan David Zocher

Jan David Zocher werd op 12 februari 1791 geboren in Haarlem en overleed op 8 juli 1870 in die stad. Hij was vooral landschapsarchitect, maar ook architect en stedenbouwkundige. Hij ontwierp diverse neoclassicistische gebouwen en veel parken, waaronder het Vondelpark in Amsterdam in 1864. Dit park ontwierp hij samen met zijn zoon Louis Paul. Zijn vader, broer en zoon waren alle drie tuinarchitect. Zijn beroemdste gebouw was de Beurs van Zocher in Amsterdam. Dit gebouw, dat veel weg had van een Griekse tempel, werd op 10 september 1845 geopend door koning Willem II. In 1903 werd het afgebroken omdat het te klein was. Iets verderop werd in dat jaar een nieuwe beurs gebouwd, ontworpen door Berlage.

Zocher was lid van de Vierde Klasse van het Koninklijk Nederlandsch Instituut van Wetenschappen, Letterkunde en Schoone Kunsten te Amsterdam, dat belast was met de beoordeling van alles dat met kunst te maken had.

Een opvallend element in het oeuvre van Zocher is het ontwerp dat hij in 1837 maakte voor de verbouwing van de Noordertoren van Egmond aan Zee tot monument ter nagedachtenis van luitenant-ter-zee Carel Josephus van Speijk. Het ontwerp bestond uit een voetstuk voor de vuurtoren met de allure van een graftombe en enkele versieringen aan de schacht van de toren. Dit is overigens het enige dat Zocher op het gebied van vuurtorens heeft gedaan.

Rijksmonumenten

In het rijksmonumentenregister zijn tientallen door Zocher ontwerpen tuinen, parken en begraafplaatsen opgenomen en hiermee samenhangende bouwwerken, waaronder een poortgebouw, een muziektent, een oranjerie, een klapbrug en een tuinhuis. Te veel objecten om hiervan een overzicht te geven. Deze kennispagina beperkt zich tot de vermelding van de vuurtoren van Egmond aan Zee.


Rijksmonumenten bij dit artikel


Deze pagina is tot stand gekomen in samenwerking met de Nederlandse Vuurtoren Vereniging.

Bronnen

Zie ook

ArtikelenHoort bij deze thema's


Begrippen

vervaardigers

Personen

Johan David (jr.) Zocher


Verbeteringen, vragen of opmerkingen?Geef een inhoudelijke verbetering door, stel een vraag of maak een opmerking via het contactformulier.

Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 22 okt 2025 om 02:38.