Rijksmonumenten - waarderen
Introductie
In het kader van het programma Post 65 erfgoed van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de opdracht voor een beperkt aanwijzingsprogramma voor jonge (rijks)monumenten (1965-1990), is de waarderingspraktijk verrijkt met drie aandachtsgebieden: samenspraak, meerstemmigheid en integrale erfgoedbenadering. Met deze aandachtsgebieden wil de RCE de betekenis van een monument, en de bewustwording voor deze betekenis, vergroten en daarmee een bredere basis te leggen voor het waarderen en omgaan met een monument.Samen betekenis geven aan een monument
Het Rijk wil samen met gemeenten en provincies een bredere basis leggen om het algemeen belang van een monument vast te stellen – voor en door de gemeenschap. Het monument kan zo een meer verbindende rol gaan spelen in de samenleving. Met de nieuwe aandachtsgebieden samenspraak, meerstemmigheid en integrale erfgoedbenadering vergroten we de betekenis, en de bewustwording voor de betekenis van een monument. Daarmee leggen we een betere basis voor de omgang met een monument. Het werken met deze aandachtsgebieden brengt mensen samen, maakt verschillende perspectieven zichtbaar en geeft inzicht in de samenhang met ander cultureel erfgoed.
In het kader van het programma Post 65 erfgoed van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de opdracht voor een beperkt aanwijzingsprogramma voor jonge (rijks)monumenten (1965-1990), is een inspiratiedocument ontwikkeld: Samen-betekenis-geven-aan-een-monument: inspiratiedocument voor samenspraak, meerstemmigheid en integrale erfgoedbenadering in de waarderingspraktijk.
Met deze publicatie wil de RCE overheden, eigenaren, onderzoekers en liefhebbers van monumenten inspireren om de drie nieuwe aandachtsgebieden mee te nemen in de waarderingspraktijk voor het aanwijzen of transformeren van monumenten. De publicatie is tot stand gekomen in samenwerking met Rijksvastgoedbedrijf, het College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs, stichting DKOR Almere, de gemeente Almere, Doetinchem, Eindhoven, Hengelo (Ov.), Noordenveld, Roermond, Rotterdam, Westerveld, Winterswijk en Zwolle. Met hulp van Faro hebben zij verschillende externe onderzoekers een opdracht kunnen geven om een te experimenteren met deze aandachtsgebieden tijdens het waarderen van een eigen gekozen monument. De Rijkdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft meegedaan met de selectie van de eerste twaalf jonge monumenten.
[afbeelding plaatsen van de 24 monumenten]
Drie nieuwe aandachtsgebieden
De nieuwe aandachtsgebieden zijn samenspraak, meerstemmigheid en een integrale erfgoedbenadering. Julia Dorenbos van de gemeente Almere over het waarderingstraject van de Slangentoren bij de brandweerkazerne in Almere: ‘We hebben verhalen opgehaald van voormalige brandweerlieden die we anders misschien nooit te weten waren gekomen. Monumenten komen tot leven door verhalen van de mensen die ermee verbonden zijn.’
[invoegen videoboodschap]
Toekomst waarderingspraktijk
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed gaat deze publicatie gebruiken voor nieuwe rijksmonumenten die voortkomen uit het aanwijzingsprogramma monumenten (programma Post 65 erfgoed). De overige deelnemers zetten hun ervaringen voort bij het transformeren en aanwijzen van nieuwe monumenten. Om deze aandachtsgebieden volwaardig in de huidige praktijk te integreren wil de RCE het gesprek en de kennisdeling over de methoden, technieken en vaardigheden via de kennisbank voortzetten.
De kennis en ervaring die is opgedaan door de deelnemers aan de praktijktoets zal in 2026 worden gedeeld.
Zie ook
Artikelen- Post 65 (1965-1990) - De jongste rijksmonumenten van Nederland
- Waarderingscriteria gebouwd en aangelegd (groen) erfgoed
waardebepaling, monumenten en Post 65
Specialist(en)
Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 24 feb 2026 om 04:00.