Samenvatting Leidraad subsidiabele instandhoudingskosten Caribisch Nederland
Introductie
Voor het in een goede staat herstellen van (beschermde) monumenten met een woonfunctie, is er een pilot gestart voor het verstrekken van subsidie. De Subsidieregeling instandhouding woonhuis-monumenten Caribisch Nederland 2026 is bedoeld voor kosten van instandhoudingswerkzaamheden aan historische onderdelen van (beschermde) monumenten. Particuliere eigenaren van (beschermde) monumenten met een woonfunctie kunnen een aanvraag voor subsidie indienen. Bent u zo’n eigenaar? Dan leest u in dit artikel welke werkzaamheden in aanmerking komen voor subsidie.Herkomst van de leidraad subsidiabele instandhoudingskosten
Deze tekst is gebaseerd op de Leidraad subsidiabele instandhoudingskosten (verder: leidraad [1]), een bijlage bij de Subsidieregeling instandhouding monumenten (Sim). De leidraad wordt ook voor andere subsidieregelingen gebruikt om vast te stellen voor welke kosten subsidie kan worden verstrekt. En dus ook voor de Subsidieregeling instandhouding woonhuis-monumenten Caribisch Nederland 2026. In deze samenvatting van de leidraad zijn de belangrijkste punten op een rij gezet.
Uitgangspunten
Subsidie is alleen mogelijk voor de instandhouding van het casco en die onderdelen van het monument waaraan het zijn bijzondere waarde ontleent. De werkzaamheden moeten gericht zijn op maximaal behoud van die monumentale waarden: met name de historische materialen en constructies. Om voor subsidie in aanmerking te kunnen komen moeten de werkzaamheden bovendien sober, doelmatig en technisch noodzakelijk zijn. Er worden niet méér werkzaamheden gesubsidieerd dan noodzakelijk voor de instandhouding van het monument. Zo hoeft een houten kozijn dat deels nog goed is, niet volledig vervangen te worden. Ook een geheel dak vervangen terwijl maar een gedeelte slecht is, is niet subsidiabel. In het algemeen geldt dat behoud van historisch materiaal voorgaat op herstel, herstel voorgaat op vervanging en vervanging voorgaat op reconstructie. Het reconstrueren van monumenten is in principe niet subsidiabel.
Instandhouding
De subsidie is bedoeld voor zowel achterstallig onderhoud als voor restauratie. Met restauratie worden werkzaamheden bedoeld die verder gaan dan het reguliere onderhoud en noodzakelijk zijn voor herstel. Bijvoorbeeld bij verzakking met scheurvorming, veroorzaakt door een probleem met de fundering. Hier zal naast het funderingsprobleem vaak ook de vervolgschade (scheuren) hersteld moeten worden.
Subsidiabele werkzaamheden
De volgende werkzaamheden komen in aanmerking voor subsidie:
Gevel
De subsidiabele werkzaamheden aan de gevel verschillen per soort gevel:
- gevel van koraalsteen: herstel van de gevel en het stucwerk als gevolg van zoutschade; schilderen van stucwerk
- gemetselde gevel: (plaatselijk) herstel van voegwerk, metselwerk of stucwerk; schilderen van stucwerk;
- gevel met betonnen onderdelen: herstel van schade als gevolg van roestende wapening;
- gevel met metalen delen, bijvoorbeeld een smeedijzeren balkon of gevellateien: roestwerend behandelen of herstel en schilderen;
- gevel met houten delen: herstel van schade aan houten onderdelen en schilderen.
Kozijnen, ramen en deuren
Subsidiabel zijn bijvoorbeeld:
- herstel van houtrot in ramen of kozijnen (zoals vervangen van een onderdorpel en het aanscherven van kozijnstijlen);
- behandeling van roest bij stalen kozijnen;
- herstel van een scheur in een natuurstenen omlijsting;
- vervanging alleen als dit constructief en materiaaltechnisch noodzakelijk is (als het materiaal helemaal ‘op' is). Nieuwe onderdelen moeten zoveel mogelijk overeenkomen met te vervangen onderdelen.
Glas
Het vervangen van kapotte beglazing en de stopverf of kitvoeg, als dit noodzakelijk is om de monumentale onderdelen van het monument wind- en waterdicht te houden. Vervanging is alleen subsidiabel als dit gebeurt op een bij het venster passende wijze en met een in stijl passende glassoort.
Dak
De instandhouding van de dakconstructie of de dakbedekking, zoals het vervangen van kapotte pannen, houten shingles, golfplaat of een gescheurde loodslab. Of vervanging van dat deel van de dakbedekking dat technisch aan het eind van de levenscyclus is. Voor het onderhoud van dakgoten en hemelwaterafvoeren geldt hetzelfde, bij uitvoering in tenminste gelijkwaardig materiaal.
Fundering en constructie
Herstel van de fundering. Onderhoud of herstel van houten draag-, gewelf-, kap- en vakwerkconstructies, zoals balken, gootconstructies, gordingen, kapspanten, muurstijlen en sporen. Bijvoorbeeld het aanlassen van door lekkage verrotte balkkoppen.
Waterafvoer (-opvang), terreinverhardingen, terreininrichting
Het in stand houden en zo nodig vernieuwen van de aansluitingen van de regenwaterafvoer op de wateropvang of riolering tot maximaal één meter uit de gevel. Onderhoud van tot het monument behorende historische watertanks, cisterns of wateropvang.
Onderhoud van tot het monument behorende historische bestrating, zoals paden en stoepen, en het (periodiek) vervangen van keien, klinkers of andere toplaag indien noodzakelijk voor de instandhouding van de bestrating.
Het in stand houden van tot het monument behorende historische terreinbegrenzing, zoals stenen muurtjes.
Interieur
Instandhoudingswerkzaamheden aan delen van het interieur die van monumentale waarde zijn. Denk aan historische schoorstenen en ovens, trappen, schouwen, vloeren en plafonds. Een overzicht van subsidiabele werkzaamheden aan het interieur staat in hoofdstuk 1.2 paragraaf Interieur en hoofdstuk 1.3 paragrafen 47 en 48 van de Leidraad.
Administratief / verzekeringen
Deze kosten zijn ook subsidiabel:
- specifieke onderzoeken die nodig zijn om de noodzaak van werkzaamheden te onderbouwen;
- coördinatievergoeding van (hoofd)aannemer tot maximum van 3% van de subsidiabele kosten;
- premie van CAR-verzekering (Construction All Risk) tot maximum van 0,4% van subsidiabele kosten;
- aannemerskosten: loonkosten aannemerspersoneel op basis van hoofdstuk 2, paragraaf 4 [1] opslagkosten bouwplaats tot maximaal 20% op basis van hoofdstuk 2, paragraaf 5, van de Leidraad subsidiabele instandhoudingskosten; onvoorziene werkzaamheden tot maximaal 5%;
- architectenkosten: zie tabel 1 in hoofdstuk 2 van de leidraad[1];
- begeleidingskosten: zie tabel 2 in hoofdstuk 2 van de leidraad[1];
- bij zelfwerkzaamheid: materiaalkosten en huur van materieel.
Geen subsidie
Subsidie is onder meer niet mogelijk voor:
- werkzaamheden aan delen van het gebouw die niet van belang zijn voor de monumentale waarde. Bijvoorbeeld schilder- of stucwerk aan interieuronderdelen zoals binnenwanden en plafonds die niet van monumentale waarde zijn, het verwijderen van asbest, het vervangen van een moderne vloerafwerking, leidingwerk, elektra of werkzaamheden aan een niet-monumentale aan- of uitbouw;
- reconstructie; tenzij geadviseerd door de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (in de praktijk de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)
- kosten in verband met gebruiksverandering, verfraaiing, comfortverbetering of verduurzaming. Bijvoorbeeld uitdiepen van een kelder of aanbrengen van een airco.
- onderhoud aan sanitair, badkamer, keuken of airco-installaties. Deze zijn meestal niet van monumentale waarde, want relatief recent aangebracht;
- arbeidsuren van uzelf of vrijwilligers (‘doe-het-zelf-uren’);
- onderhoud van losse interieurelementen, zoals meubels, schilderijen, kleden en gordijnen;
- tekeningen en berekeningen voor veranderd gebruik, milieutechnisch bodemonderzoek, flora- en faunaonderzoek, asbestinventarisaties.
Meer informatie Dit artikel is gebaseerd op de leidraad[1], een bijlage bij de Subsidieregeling instandhouding monumenten (Sim). Deze Leidraad is – met uitzondering van passages die specifiek voor de Subsidieregeling instandhouding monumenten gelden – ook van toepassing op de Subsidieregeling instandhouding woonhuis-monumenten Caribisch Nederland 2026.
Deze samenvatting schetst de hoofdlijnen van de leidraad: een kort overzicht van de uitgangspunten in hoofdstuk 1.1 en 1.2 van de Leidraad en de meest voorkomende werkzaamheden in hoofdstuk 1.3 van de Leidraad.
Raadpleeg voor meer gedetailleerde informatie de volledige Leidraad subsidiabele instandhoudingskosten.
Zie ook
ArtikelenHoort bij deze thema's BegrippenSpecialist(en)Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 26 apr 2026 om 02:06.