Sprinkler- en watermistinstallaties - aandachtspunten bij toepassing

Introductie

Een sprinklerinstallatie in een historisch gebouw brengt een aantal specifieke aandachtspunten met zich mee.

Samenwerking met specialisten

Om de cultuurhistorische waarde van een gebouw niet aan te tasten, vereist de installatie van een sprinklersysteem speciale aandacht. Dat moet worden ingepast bij het ontwerpen van de installatie. Daarom is het verstandig om te kiezen voor een brandveiligheidsexpert die gevoel heeft voor erfgoed. Schakel daarnaast een specialist (bijvoorbeeld een bouwhistoricus) op het gebied van historische gebouwen in. Dit kan een gemeenteambtenaar zijn (bevoegd gezag) of een erfgoedspecialist. Daarnaast is het raadzaam om bij de gemeente na te gaan of er een vergunning voor de werkzaamheden nodig is.

De sprinklerspecialist zorgt ervoor dat de installatie voldoet aan de ontwerpregels, terwijl de erfgoedspecialist zorgt dat aantasting van het erfgoed zoveel als mogelijk voorkomen wordt. Het is belangrijk om een zorgvuldige balans te vinden tussen brandveiligheid van het gebouw en behoud van de cultuurhistorische waarden. Want de installatie mag de cultuurhistorische waarde van het gebouw uiteraard niet tenietdoen of originele materialen en constructies aantasten.

Minimale visuele impact

De sprinklerinstallatie zou geen grote inbreuk mogen maken op het historische karakter van het gebouw. Het ontwerp van de installatie moet daarom zo ‘discreet’ mogelijk zijn, met nauwelijks zichtbare leidingen en sprinklers. Op sommige plekken is dat geen enkel probleem, zoals in kerkkappen. Op andere plekken vraagt dit om een goede afstemming. Voor het tracé van de leidingen zal wel ruimte moeten zijn. Desnoods moet deze worden vrijgemaakt, bijvoorbeeld in of op vloeren en wanden.

Waar mogelijk, kunnen ook de sprinklers worden weggewerkt. Bijvoorbeeld in vloeren of achter panelen. Het is een optie om gebruik te maken van 'sidewall-sprinklers', zodat het in mindere mate nodig is om in het plafond voorzieningen aan te brengen. Er zijn sprinklerkoppen beschikbaar die door hun kleur of uitvoering beter ogen in historische gebouwen.

Omvang van de installatie

Normaal gesproken worden alle ruimtes van een gebouw beveiligd; de sprinklernormen zijn daar leidend in. Maar in historische gebouwen zijn er vaak verborgen ruimtes of ruimtes waar het onmogelijk is een installatie aan te brengen. Een adviseur zal moeten beoordelen hoe hiermee om te gaan.

Soort installatie

Indien besloten wordt om gebruik te maken van een sprinklerinstallatie, zal er een keuze voor het soort installatie moet worden gemaakt. De kenmerken van het gebouw zijn hierbij leidend. Is er bijvoorbeeld sprake van vorstgevaar in het pand? De leidingen van sprinklerinstallaties zijn doorgaans gevuld met water. Op plaatsen met vorstgevaar, zoals in kerktorens en in molens, moeten deze daarom droog worden uitgevoerd.

Tot slot moet er een keuze gemaakt worden tussen een sprinkler- of watermistinstallatie. De brandveiligheidsexpert zal op basis van het brandveiligheidsplan over al deze keuzes een gedegen advies kunnen uitbrengen.

Bluswatervoorziening

Installaties die brandweervoertuigen gebruiken als sprinklerspompset, worden bij voorkeur niet meer geïnstalleerd. Je komt deze systemen nog wel tegen in historische gebouwen zoals kerken en molens, er ontbreekt een eigen watervoorziening. Bij de overweging het systeem te revitaliseren verdient het de aanbeveling om deze te vervangen of te moderniseren (revitaliseren). Dit houdt in dat er voor een bluswatervoorziening moet worden gezorgd, zoals een waterbron.

Soms is het mogelijk om de sprinklerinstallatie direct op de waterleiding aan te sluiten. In dat geval is er een kleinere sprinklertank of kleiner waterbassin nodig. Soms kan deze zelfs achterwege blijven, omdat de waterleiding voldoende aanvoer van water geeft.

Keurmerk

De sprinklerinstallatie wordt bij bij voorkeur geïnstalleerd door een bedrijf met een keurmerk van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (het CCV). Een bedrijf met dit keurmerk, wordt gecontroleerd door een certificatie-instelling. Deze bevestigt middels certificering dat een installatie aan de normen voldoet vóór gebruik of bij oplevering. Daarbij wordt een officieel document geleverd dat aantoont dat een sprinklerinstallatie correct is ontworpen, gebouwd en getest volgens de geldende regelgeving en kwaliteitsnormen.

Alarmering en opvolging

De inwerkingtreding van een sprinklerinstallatie moet altijd leiden tot een automatische brandmelding in het gebouw. Tevens gaat er of een melding naar brandweer of een melding naar een Particuliere Alarm Centrale (PAC). In het tweede geval verifieert de PAC de brandmelding voordat de brandweer gealarmeerd wordt. Ook de eigenaar of beheerder van de sprinklerinstallatie ontvangt een brandmelding. Wanneer de brand geblust is, zal de brandweer het sprinklersysteem (in overleg met de gebruiker of eigenaar) weer afschakelen.

Onderhoud en testen

Een sprinklerinstallatie heeft, net als andere installaties, onderhoud nodig. Voor sprinklerinstallaties geldt dat preventief onderhoud en testen noodzakelijk zijn, zodat er zekerheid is dat de installatie bij brand ook echt functioneert.

Het onderhoud door een gekwalificeerde installateur vindt doorgaans jaarlijks plaats. Dit omvat het controleren van de verschillende componenten, de druk en de waterstand. Sprinklerkoppen zelf moeten periodiek worden geïnspecteerd op beschadigingen en vervuiling. Dit gebeurt meestal ook tijdens de jaarlijkse controle. Als beschadiging of vervuiling wordt geconstateerd, zal de kop worden vervangen. Het testen van de installatie dient (twee-)wekelijks te gebeuren.

Onafhankelijke inspectie

Na de inwerkingtreding van de sprinklerinstallatie, moet deze voorzien zijn van een geldig inspectiecertificaat. Hiervoor moet periodiek een controleproces worden uitgevoerd om de staat en werking van de sprinklerinstallatie te beoordelen.

Onafhankelijke inspectie door een erkende instantie vindt plaats op grond van het CCV-inspectieschema Brandbeveiligingssystemen. De inspectie-instelling beoordeelt of de sprinklerinstallatie geen defecten vertoont en er nog steeds voor zorgt dat de brandveiligheidsdoelstellingen worden behaald.

Zie ook

Artikelen

Sprinkler- en watermistinstallaties - aandachtspunten bij toepassing

Hoort bij deze thema's

Specialist(en)

Renate van Leijen

Verbeteringen, vragen of opmerkingen?Geef een inhoudelijke verbetering door, stel een vraag of maak een opmerking via het contactformulier.