Sprinkler- en watermistinstallaties in historische gebouwen - Oude Stadhuis Harderwijk
Introductie
Het oude stadhuis bestaat uit een aantal gebouwen die later samengevoegd zijn achter één gevel. De raadzaal dateert uit 1727. De wanden zijn bekleed met goudleer behang. Het plafond is verfraaid met allegorische schilderingen. Drie ruiterportretten van prins Willem van Oranje, prins Maurits en prins Frederik Hendrik sieren de wand. Met name de raadzaal is van grote culturele waarde.
De gemeente is eigenaar van het pand en heeft dit rijksmonument opengesteld voor publiek als cultureel - en toeristisch centrum. Het pand wordt ook gebruikt door de Popschool, Dansschool ADE en Heerlijk Harderwijk.
.jpg)
Brandveiligheid en de rol van een watermistinstallatie
Om het gebouw te beschermen tegen de gevolgen van een eventuele brand is voor de laatste renovatie een brandveiligheidsconcept opgesteld. De eisen vanuit de bouwregelgeving bleken onvoldoende om het gebouw en in het bijzonder de raadzaal (afb. 1), te beschermen tegen brand. Uiteindelijk is gekozen voor het installeren van een hogedruk watermistinstallatie in de raadzaal en op de zolder van het gebouw. De specificaties zijn opgenomen in een Uitgangspunten Document.
Het watermistsysteem is aangebracht in de raadzaal, op zolder en in de pompkamer. Om de kans op waterschade als gevolg van lekkage of beschadiging te minimaliseren, is in de toevoerleiding naar de watermistnozzles in de raadzaal een extra afsluiter aangebracht. Deze afsluiter wordt pas geopend nadat twee rookmelders gelijktijdig brand hebben gedetecteerd. Dit betekent dat er pas water uit een watermistnozzle vrijkomt wanneer zowel brand is gedetecteerd als de glasbulb in de nozzle is gebroken. In dit project is gekozen voor een aspiratiesysteem: een zeer gevoelig rookdetectiesysteem dat continu lucht aanzuigt om brand in een vroeg stadium te kunnen detecteren.
De zolder is vanwege het verhoogde brandrisico en de bereikbaarheid ook voorzien van watermist (afb 2.). Uiteraard is ook de pompkamer voorzien van watermistnozzles. Maar niet het gehele gebouw is dus voorzien van watermist, er is gekozen voor een risicogerichte benadering, waarbij het behoud van de raadzaal de hoogste prioriteit heeft.
Het aanbrengen van de installatie en de nozzles was maatwerk. De nozzles zijn met speciale op maat gemaakte beugels bevestigt, zodat de ze gemakkelijk verwijderd of vervangen kunnen worden. De zes nozzles in de Raadzaal zijn nauwelijks zichtbaar (afb 3.).
De pompset en bluswatertank van de hogedruk-watermistinstallatie (afb 4.) bevinden zich op een speciaal daarvoor gemaakt tussenverdieping. Daarvoor is een stalen draagconstructie aangebracht. Het leidingwerk is weggewerkt in de vloeren en wanden tijdens de renovatie, toen alle vloeren werden geopend. Ook het ontwerp van de dakkap was tenslotte maatwerk in verband met de dakhelling, diverse obstructies van luchtkanalen en de aanwezige luchtbehandelingskasten. Zo zijn er in overleg en na de goedkeuring van de watermistfabrikant side wall nozzles toegepast parallel aan de dakhelling.
Beheer en onderhoud
De gemeente Harderwijk is naast eigenaar ook beheerder van het gebouw en de installaties. Overdag zijn er medewerkers van Heerlijk Harderwijk aanwezig die het toeristisch informatiepunt VVV bemensen. Ze zijn op de hoogte van de procedures hoe te handelen bij brand. Er wordt ook regelmatig geoefend samen met de andere gebruikers van het gebouw. Er zijn medewerkers geïnstrueerd, die weten wat ze moeten doen bij de activering van de watermistinstallatie. Buiten openingstijden is de alarmopvolging geregeld via een beveiligingsbedrijf dat door de Particuliere Alarm Centrale (PAC) wordt aangestuurd.
De brandweer is op de hoogte van de aanwezigheid van het bijzondere interieur van het gebouw. Niet alle brandweermensen zijn exact op de hoogte van de werking van de watermistinstallatie, maar in tweede lijn kan de bevelvoerder gebruik maken van de kennis van de beheerder (gemeente).
De watermistinstallatie wordt niet jaarlijks gecontroleerd door een onafhankelijk inspectiebureau. Dit is wettelijk niet verplicht omdat de gemeente vrijwillig heeft gekozen voor de installatie. Om de werking van de installatie te waarborgen, wordt die regelmatig getest en onderhouden. Er wordt jaarlijks na onderhoud door het gecertificeerde sprinkler-installatiebedrijf een onderhoudscertificaat afgegeven op basis van het CCV-Certificatieschema onderhoud VBB-installaties.
Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 19 jan 2026 om 11:56.