Sprinkler- en watermistinstallaties in kerken - Deventer Bergkerk

Introductie

De Sint-Nicolaaskerk of Bergkerk in Deventer werd gebouwd in de jaren 1198-1209. Later zijn de twee karakteristieke torenspitsen toegevoegd. Deze kerk met torens is in zijn geheel eigendom van de gemeente Deventer. De kerk bevat onder andere schilderingen, waarvan enkele vanuit het begin van de 13e eeuw.

Brandveiligheid en rol van de sprinklerinstallatie

Er zijn geen wettelijke eisen om kerken te beschermen tegen de gevolgen van brand. De regelgeving richt zich uitsluitend op vluchtveiligheid. Desondanks heeft de gemeente er vrijwillig voor gekozen om de kerk en haar inhoud te beschermen. De niet-automatische sprinklerinstallatie in de Bergkerk is na eigendomsoverdracht aan de gemeente ten tijde van de renovatie begin jaren 70 gerealiseerd. Een brand zonder extra maatregelen kan leiden tot instorting en verlies van de hoge gewelven met schilderingen, evenals andere historische inhoud.

Na een aantal recente kerkbranden is door de gemeente de aanwezigheid en werking van de sprinklerinstallatie beoordeeld. Het aansluiten van voldoende bluswater door de brandweer bij het ontstaan van brand, bleek te veel tijd te kosten. De conclusie was dat de niet-automatische installatie weinig tot geen effect zal hebben. Daarom is in 2022 de bestaande niet-automatische sprinklerinstallatie omgebouwd tot een automatische installatie. Dit is uitgevoerd op basis van het "Uitgangspuntendocument Brandbeveiliging" van DLVD Advies, d.d. 20 december 2021, referentienummer 10797-1/UPD/SPR. De toegepaste norm is de Europese sprinklernorm NEN-EN 12845, gevarenklasse OH1; 5 mm/min per m2, met minimum ontwerpsproeivlak van 90m2. Het oorspronkelijke sprinklernet en de sprinklerkoppen zijn bij aanvang van het project gecontroleerd en waar nodig vervangen.

Het bluswater wordt geleverd door een bronpomp die is geïnstalleerd ten behoeve van de sprinklerinstallatie. Deze pomp dient tevens als watervoorziening voor de brandweer in de binnenstad. De waterbron is speciaal voor de kerk en de omliggende monumentale panden aangelegd, mede om een tekort aan bluswater te voorkomen.

De installatie beschikt over een aansluiting waarop de brandweer bluswater kan toevoegen. De aangelegde zware aansluiting voor de bronpomp van de sprinklerinstallatie, voorziet tevens de evenementenaansluitingen van spanning, beveiligd met een prioriteitenschakeling.

De ombouw en actualisatie van de sprinklerinstallatie zijn uitgevoerd in bouwteamverband. Er waren vooraf te veel onduidelijkheden, waarvoor tijdens de uitvoering maatwerkoplossingen nodig waren. Deze werkwijze sloot het beste aan bij de situatie.

Gebruik

De Bergkerk is dagelijks geopend voor bezoekers. De kerk wordt gebruikt voor exposities, bijeenkomsten en concerten.

De gemeente Deventer is beheerder van de installatie. De gemeente voert de regie over het onderhoud en het testen van de installatie; de installateur verzorgt de periodieke tests. Er is gekozen voor een CCV-VBB-onderhoudscertificaat volgens het CCV-certificatieschema Onderhoud, een jaarlijkse inspectie volgens het CCV-inspectiecertificaat bleek weinig toe te voegen.

De gemeente coördineert ook de afstemming over brandveiligheid met de verzekeraar en de brandweer. De vastgoedportefeuille van de gemeente is ondergebracht in een beursgenoteerde polis. De aanwezigheid van de sprinklerinstallatie leidt niet tot een premiekorting.

De brandweer is goed geïnformeerd over het gebouw, de sprinklerinstallatie en de bluswatervoorziening. Er wordt regelmatig geoefend met de sprinklerinstallatie en bluswatervoorziening, zodat bij een eventuele brand duidelijk is welke delen historische waarde hebben en hoe daarmee moet worden omgegaan.