Thesauri bij de RCE - Erfgoeddata verbinden

Introductie

Erfgoedinstellingen beheren grote hoeveelheden informatie over objecten, collecties, personen, locaties en gebeurtenissen. Deze informatie wordt vaak vastgelegd in verschillende systemen en met verschillende terminologieën.

Door gebruik te maken van gedeelde thesauri, linked open data en gemeenschappelijke standaarden kunnen erfgoedinstellingen informatie beter met elkaar verbinden en hergebruiken. Op deze pagina lees je waarom semantische interoperabiliteit belangrijk is en welke rol thesauri en linked data hierbij spelen.

Waarom erfgoeddata verbinden?

Erfgoedinstellingen beheren grote hoeveelheden informatie over objecten, collecties, personen, locaties, gebeurtenissen en onderzoeken. Deze informatie wordt vaak opgeslagen in verschillende systemen en beschreven met uiteenlopende termen en structuren.

Daardoor kan het lastig zijn om gegevens tussen instellingen uit te wisselen, collecties gezamenlijk te doorzoeken of informatie automatisch met elkaar te verbinden.

Door gebruik te maken van gedeelde terminologie, linked open data en gemeenschappelijke standaarden kunnen erfgoedinstellingen informatie beter op elkaar laten aansluiten.

Gedeelde terminologie

Binnen de erfgoedsector worden thesauri gebruikt om begrippen op een consistente manier vast te leggen. Door dezelfde termen en concepten te gebruiken, ontstaat meer samenhang tussen collecties en datasets.

Gedeelde terminologie helpt onder andere bij:

consistente beschrijvingen
betere zoekresultaten
uitwisseling van gegevens
koppelingen tussen collecties
hergebruik van erfgoedinformatie

Wanneer verschillende instellingen dezelfde begrippen gebruiken, wordt het eenvoudiger om informatie met elkaar te vergelijken en te combineren.

Interoperabiliteit

Interoperabiliteit betekent dat verschillende systemen gegevens met elkaar kunnen uitwisselen en gebruiken.

Binnen de erfgoedsector is dit belangrijk omdat collectiedata vaak verspreid is over verschillende organisaties, databases en registratiesystemen.

Door gebruik te maken van open standaarden en gedeelde terminologie kunnen systemen informatie beter met elkaar uitwisselen.

Semantische interoperabiliteit

Naast technische uitwisseling is het belangrijk dat systemen ook de betekenis van informatie begrijpen. Dit wordt semantische interoperabiliteit genoemd.

Wanneer verschillende systemen dezelfde begrippen, relaties en definities gebruiken, wordt duidelijk dat gegevens inhoudelijk naar hetzelfde verwijzen.

Bijvoorbeeld:

“kerkgebouwen”
“kerken”
“churches”

kunnen verschillende labels zijn voor hetzelfde concept.

Door gebruik te maken van thesauri, URI's en linked data kunnen systemen deze begrippen beter met elkaar verbinden.

Linked open data

Linked open data maakt het mogelijk om datasets, begrippen en collecties online met elkaar te verbinden via persistente URI's en machineleesbare relaties.

Hierdoor kunnen erfgoedinstellingen informatie eenvoudiger delen, koppelen en hergebruiken.

Binnen linked open data blijven begrippen en datasets verwijzen naar stabiele identifiers, ook wanneer labels of systemen veranderen.

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) publiceert verschillende thesauri en datasets als linked open data via:

linkeddata.cultureelerfgoed.nl

Het Netwerk Digitaal Erfgoed

Binnen het Netwerk Digitaal Erfgoed (NDE) werken erfgoedinstellingen samen aan het beter toegankelijk maken van erfgoedinformatie.

Het Termennetwerk speelt hierbij een belangrijke rol. Via het Termennetwerk kunnen instellingen termen uit verschillende thesauri gezamenlijk doorzoeken en gebruiken binnen collectiebeheersystemen.

Door gebruik te maken van gedeelde terminologie en linked data ontstaat meer samenhang tussen erfgoedcollecties.

FAIR-principes

Bij het publiceren en beheren van erfgoeddata wordt steeds vaker gebruikgemaakt van de FAIR-principes.

FAIR staat voor:

Findable
Accessible
Interoperable
Reusable

Deze principes helpen om datasets en erfgoedinformatie beter vindbaar, toegankelijk, uitwisselbaar en herbruikbaar te maken.

Thesauri, persistente URI's en linked data ondersteunen deze manier van werken.

Voorbeelden uit de praktijk

Het verbinden van erfgoeddata maakt verschillende toepassingen mogelijk.

Bijvoorbeeld:

collecties van verschillende instellingen gezamenlijk doorzoeken
koppelingen leggen tussen objecten, personen en locaties
thesauri hergebruiken in collectiebeheersystemen
erfgoedinformatie combineren met externe datasets
relaties zichtbaar maken tussen collecties en onderzoek

Ook toepassingen zoals de Cultuurhistorische Thesaurus, het Termennetwerk en linked data-platformen maken gebruik van deze principes.

Erfgoeddata en samenwerking

Het verbinden van erfgoeddata vraagt niet alleen om techniek, maar ook om samenwerking tussen instellingen, dataspecialisten, collectiebeheerders en terminologiebeheerders.

Door gezamenlijk gebruik te maken van standaarden, thesauri en linked data ontstaat een beter verbonden erfgoedlandschap waarin informatie eenvoudiger kan worden gedeeld en hergebruikt.

Meer informatie

Neem voor vragen of ondersteuning contact op met het RCE-thesaurusteam via thesauri@cultureelerfgoed.nl.

Zie ook

Artikelen

Hoort bij deze thema's

Thesauri bij de RCE

Specialist(en)

Verbeteringen, vragen of opmerkingen?Geef een inhoudelijke verbetering door, stel een vraag of maak een opmerking via het contactformulier.