Thesauri bij de RCE - Linked data
Introductie
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) publiceert verschillende thesauri, datasets en erfgoedinformatie als linked open data. Hierdoor kunnen erfgoedinstellingen, onderzoekers en ontwikkelaars informatie beter met elkaar verbinden, hergebruiken en doorzoeken.
Linked data speelt een belangrijke rol binnen thesauri, het Termennetwerk en andere digitale erfgoedtoepassingen van de RCE. Op deze pagina lees je wat linked data is, hoe de RCE linked data toepast en waarom persistente URI’s en machineleesbare relaties belangrijk zijn voor het verbinden van erfgoedinformatie.
Wat is linked data?
Linked data is een manier om informatie online zo te publiceren dat datasets, begrippen en collecties met elkaar verbonden kunnen worden. Hierbij krijgen begrippen en objecten een unieke en persistente identifier (URI), zodat systemen niet alleen tekst herkennen, maar ook begrijpen naar welk concept wordt verwezen.
Binnen de erfgoedsector maakt linked data het mogelijk om collecties, thesauri en erfgoedinformatie beter met elkaar te verbinden en te hergebruiken.
Linked data bij de RCE
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) publiceert verschillende thesauri, datasets en erfgoedinformatie als linked data. Hierdoor wordt informatie beter toegankelijk voor erfgoedinstellingen, onderzoekers, ontwikkelaars en andere gebruikers.
Via het linked data-platform van de RCE zijn verschillende linked data-bronnen online beschikbaar:
linkeddata.cultureelerfgoed.nl
Hier worden onder andere thesauri, terminologiebronnen, erfgoedregistraties en ontologieën gepubliceerd.
Veel datasets worden gepubliceerd als Linked Open Data (LOD) en zijn beschikbaar in machineleesbare formaten.
URI's en persistente identifiers
Binnen linked data krijgt ieder concept, object of dataset een unieke URI. Een URI is een permanente identifier waarmee naar informatie kan worden verwezen.
Een URI verwijst niet alleen naar een woord of label, maar naar het concept of object achter die term. Hierdoor blijven gegevens beter herbruikbaar, ook wanneer schrijfwijzen veranderen of termen worden samengevoegd.
Bijvoorbeeld:
https://linkeddata.cultureelerfgoed.nl/cho-kennis/id/rijksmonument/10001
Persistente URI's zijn belangrijk omdat andere systemen blijvend naar dezelfde concepten moeten kunnen verwijzen.
Linked data en thesauri
Thesauri zijn goed geschikt om als linked data te publiceren. Relaties tussen termen, zoals bredere, nauwere en gerelateerde begrippen, kunnen machineleesbaar worden vastgelegd.
Veelgebruikte relaties zijn bijvoorbeeld:
- bredere term
- nauwere term
- gerelateerde term
- voorkeursterm
- alternatieve term
Hierdoor kunnen systemen verbanden leggen tussen begrippen, collecties en datasets.
De Cultuurhistorische Thesaurus van de RCE wordt eveneens gepubliceerd als linked data.
Ontologieën en semantische modellen
Binnen linked data worden ontologieën gebruikt om betekenis en structuur vast te leggen. Een belangrijk voorbeeld binnen de RCE is de Cultureel Erfgoed Ontologie (CEO).
Ontologieën maken het mogelijk om datasets, thesauri en erfgoedinformatie op een consistente manier met elkaar te verbinden en machineleesbaar te beschrijven.
Voorbeelden van linked data bij de RCE
De RCE publiceert verschillende datasets als linked data via het linked data-platform van de RCE. Een voorbeeld hiervan is de dataset Cultuurhistorische Objecten (CHO), waarin informatie over onder meer rijksmonumenten, archeologische terreinen en beschermde gezichten beschikbaar wordt gemaakt als linked data.
Ook thesauri, ontologieën en terminologiebronnen worden via het platform gepubliceerd.
Het RCE-datasetregister
De RCE beheert daarnaast een centrale datacatalogus waarin metadata van datasets wordt vastgelegd en gepubliceerd volgens de standaard DCAT-AP-NL.
Het datasetregister beschrijft datasets en metadata, terwijl het linked data-platform zich richt op het publiceren en ontsluiten van linked data-bronnen en dataservices.
Hierdoor kunnen datasets eenvoudiger worden hergebruikt, gekoppeld en ontsloten binnen andere systemen en toepassingen.
Linked data en het Netwerk Digitaal Erfgoed
Het Termennetwerk maakt gebruik van online gepubliceerde linked data-thesauri. Hierdoor kunnen termen uit verschillende bronnen gezamenlijk worden doorzocht en gebruikt in collectiebeheersystemen.
Door gebruik te maken van persistente URI's en gedeelde terminologie kunnen erfgoedinstellingen informatie beter met elkaar verbinden en hergebruiken.
Queries, visualisaties en hergebruik
Het linked data-platform bevat daarnaast voorbeeldqueries, visualisaties en dataservices waarmee datasets kunnen worden doorzocht, geanalyseerd en hergebruikt.
Linked data ondersteunt onder andere:
- hergebruik van thesauri
- koppelingen tussen collecties
- machineleesbare relaties tussen begrippen
- uitwisseling tussen systemen
- betere vindbaarheid van erfgoedinformatie
Meer informatie
Neem voor vragen of ondersteuning contact op met het RCE-thesaurusteam via thesauri@cultureelerfgoed.nl.
Zie ook
Artikelen- Thesauri bij de RCE - Termennetwerk
- Thesauri bij de RCE - Best practices
- Thesauri bij de RCE - Cultuurhistorische Thesaurus
- Data Story. Meer uit erfgoeddata halen
- Datasets van de RCE
Specialist(en)
Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 19 mei 2026 om 02:10.