Eigenschap:Omschrijving
Type eigenschap
:
Tekst
Geldige waarden
:
Meerdere waarden toegestaan
:
Nee
Weergave op formulieren
:
Tekstvak
Initiële waarde
:
Verplicht veld
:
Nee
Toelichting op formulier
:
Bevat de tekst van het kennisitem
Subeigenschap van
:
Geïmporteerd uit
:
Formatteerfunctie externe URI
:
Klik op de button om een nieuwe eigenschap te maken:
'
=='"`UNIQ--h-0--QINU`"'Onderdeel van complex==
<div class="attentie klein">
Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: [[Complexen/521477]].
</div>
=='"`UNIQ--h-1--QINU`"'Kennis in monumentenregister==
<div class="attentie klein">
Kennis over dit monument is momenteel (ook) nog terug te vinden in het monumentenregister: [https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/521485 Rijksmonument 521485].</div> +
== Geschiedenis ==
Gooilust behoort, samen met [[Complexen/526504|Schaepenburgh]], [[Complexen/520831|Boekesteijn]], [[Complexen/521980|Spanderswoud]] en [[Complexen/523475|Hilverbeek]], tot de grootste buitenplaatsen van ’s-Graveland. Van de oorspronkelijke kavels die in 1634 verloot werden tijdens de ontginning van ’s-Graveland, bestaat de buitenplaats uit kavel 21, 22 en 23. De eerste eigenaar kocht kavel 21 en 22. Kavel 21 werd agrarisch geëxploiteerd en op kavel 22 stond de hofstede Rondombedrogen, een veelzeggende naam die zou kunnen duiden op onvrede over de verloting. In 1741 verwierf Daniël Deutz (1681-1742) de kavels en gaf de buitenplaats haar huidige naam.
In 1778 kwam Gooilust in eigendom van Gerrit Corver Hooft (1744-1807), bewindhebber van de West-Indische Compagnie. De buitenplaats zou bijna 120 jaar in de familie blijven. Tussen 1778 en 1786 werd het huidige rechthoekige hoofdhuis in Lodewijk XIV-stijl gebouwd op de grens van kavel 21 en 22. De oorspronkelijke hofstede werd vermoedelijk afgebroken. Het hoofdhuis bestaat uit een kelder, twee bouwlagen en een met pannen gedekt schilddak met een schoorsteen op elk van de vier hoeken. Op de begane grond is de oorspronkelijke indeling van het huis grotendeels bewaard gebleven, evenals een aantal achttiende-eeuwse Lodewijk XVI-stijl interieuronderdelen. Zo bevindt zich in de hal de originele wandafwerking van marmer en stuc en de marmeren vloer. Ook zijn de trappen met leuning nog intact. In de grote zaal zijn de haardpartij en het originele stucplafond nog aanwezig.
In 1786 verwierf Gerrit Corver Hooft het zuidelijk gelegen kavel 23 Bousigt. De bouw van het nieuwe hoofdhuis en de aankoop van kavel 23 waren van grote invloed op de parkaanleg van Gooilust. De historische park- en tuinaanleg kent een grote historische gelaagdheid. De toevoegingen van Hooft en de latere ontwikkeling van de parkaanleg zijn beschreven in [[Monumenten/521479|een aparte kennispagina over de historische tuin- en parkaanleg]].
===Periode Blaauw-Six (1895-1936)===
In 1895 liet Margaretha Corver Hooft (1818-1895), als laatste van haar familielijn, Gooilust na aan haar verre nicht Louise Digna Catherina Blaauw-Six (1862-1934). Louise was getrouwd met Frans Ernst Blaauw (1860-1936), samen woonden zij op het naastgelegen Westerveld. Frans had een grote passie voor het verzamelen en fokken van exotische dieren. Gooilust bood meer ruimte voor deze verzameling. Nog hetzelfde jaar verhuisde Louise en Frans naar Gooilust. Ze lieten de buitenplaats restaureren, verbouwen en moderniseren. Het is niet duidelijk waar deze werkzaamheden precies uit bestonden. Frans legde op Gooilust een wereldvermaarde menagerie aan en breidde zijn collectie uit met exotische planten en gewassen, waardoor een arboretum ontstond. Voor deze verzamelingen werden op Gooilust diverse nieuwe gebouwen en structuren in het park gerealiseerd. Welke aanpassingen Frans Blaauw deed aan de parkaanleg van Gooilust is te lezen op [[Monumenten/521479|de kennispagina over de historische parkaanleg]].
In 1934 werd Gooilust eigendom van Natuurmonumenten. De reden waarom Gooilust eigendom werd van Natuurmonumenten maakt duidelijk dat de relatie tussen Frans en Louise slecht was. Frans had voornamelijk aandacht voor zijn verzamelingen en het ontvangen van vooraanstaande gasten. Hij beschouwde Gooilust als een persoonlijk prestigeproject, terwijl de buitenplaats het eigendom van Louise was. Frans maakte hoge kosten en het echtpaar had veel onenigheid over het beheer van de buitenplaats. Dit escaleerde in 1910: Frans liet Louise tegen haar wil opnemen in een inrichting wegens vermeende krankzinnigheid. Hij hoopte dat Louise krankzinnig verklaard werd, zodat hij de vrije hand kreeg op Gooilust. Dit gebeurde echter niet en in 1911 werd Louise door familie opgehaald uit de inrichting. Het echtpaar leefde daarna gescheiden, maar Frans weigerde juridische scheiding omdat hij Gooilust dan zou moeten verlaten. Louise zocht ondertussen naar een andere uitweg. Zij wilde Gooilust nalaten aan Natuurmonumenten op voorwaarde dat [[Complexen/523475|Hilverbeek]] – de buitenplaats die haar broer wilde verkopen – door Natuurmonumenten werd aangekocht. Zo kon Gooilust weer in oorspronkelijke staat hersteld worden, zonder de verzamelingen van Frans. Na het overlijden van Louise in 1934 volgde een juridische strijd tussen Frans en Natuurmonumenten. Frans stelde dat Louise ontoerekeningsvatbaar was. Na het overlijden van Frans in 1936 oordeelde de rechter dat het testament van Louise rechtsgeldig was. In overeenstemming met het testament van Louise verwijderde Natuurmonumenten een groot deel van de toevoegingen van Frans Blaauw. Hierdoor is uit deze periode op Gooilust voornamelijk de beplanting bewaard gebleven en enkele delen van de bebouwing (‘aha’, prieel en enkele dierverblijven).
=='"`UNIQ--h-0--QINU`"'Onderdeel van complex==
<div class="attentie klein">
Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: [[Complexen/523475]].
</div>
=='"`UNIQ--h-1--QINU`"'Kennis in monumentenregister==
<div class="attentie klein">
Kennis over dit monument is momenteel (ook) nog terug te vinden in het monumentenregister: [https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/524071 Rijksmonument 524071].</div> +
=='"`UNIQ--h-0--QINU`"'Onderdeel van complex==
<div class="attentie klein">
Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: [[Complexen/523475]].
</div>
=='"`UNIQ--h-1--QINU`"'Kennis in monumentenregister==
<div class="attentie klein">
Kennis over dit monument is momenteel (ook) nog terug te vinden in het monumentenregister: [https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/524073 Rijksmonument 524073].</div>
Stofbergen werd in 1636 gesticht door de eerste eigenaar van Hilverbeek, Anthony Oetgens van Waveren (1585-1658), burgemeester van Amsterdam. De boerderij bevindt zich in de noordoosthoek van Hilverbeek. Stofbergen is omgeven door een rechthoekige boomsingel.
De boerderij betreft een T-huistype en ligt iets verhoogd. In de dakkapel is het jaartal 1636 geschilderd. De oudste onderdelen van de boerderij dateren uit de zeventiende eeuw, echter heeft de boerderij rond 1860 zijn huidige vorm gekregen. Het voorhuis heeft één bouwlaag, een kelder en een met pannen gedekt schilddak, aan de rechterzijde voorzien van een schoorsteen en een dakkapel. De voorgevel heeft drie schuifvensters met roedeverdeling en luiken. De toegangsdeur heeft een bovenlicht en bevindt zich in de rechterzijgevel. Het stalgedeelte van de boerderij heeft hoge zijmuren en een met pannen gedekt zadeldak.
Links achter de boerderij staan twee kapbergen, beide dateren vermoedelijk uit de vroeg twintigste eeuw. Achter de boerderij staat een grote stal uit circa 1900. De stal is gebouwd in traditioneel ambachtelijke stijl met een pannen gedekt zadeldak tussen topgevels. Rechts naast de boerderij staat een klein stenen schuurtje in traditionele stijl met één bouwlaag, vermoedelijk rond 1800 gebouwd. Ten zuiden van de boerderij ligt een groot weiland, waarin twee monumentale eiken staan. Rechts voor de boerderij staat een ‘Seven Provincie boom’. Dit is een geknotte lindenboom met zeven stammen; deze boom wordt al in 1783 genoemd bij boerderij Stofbergen. Behorend bij de boerefbebouwing op Hilverbeek, staat aan de andere kant van de buitenplaats op de hoek van de Leeuwenlaan en het Noordereinde, een achttiende-eeuws boerderijtje in traditioneel ambachtelijke stijl.
=='"`UNIQ--h-0--QINU`"'Onderdeel van complex==
<div class="attentie klein">
Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: [[Complexen/523475]].
</div>
=='"`UNIQ--h-1--QINU`"'Kennis in monumentenregister==
<div class="attentie klein">
Kennis over dit monument is momenteel (ook) nog terug te vinden in het monumentenregister: [https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/523707 Rijksmonument 523707].</div> +
=='"`UNIQ--h-0--QINU`"'Onderdeel van complex==
<div class="attentie klein">
Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: [[Complexen/468004]].
</div> +
=='"`UNIQ--h-0--QINU`"'Onderdeel van complex==
<div class="attentie klein">
Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: [[Complexen/468004]].
</div> +
=='"`UNIQ--h-0--QINU`"'Onderdeel van complex==
<div class="attentie klein">
Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: [[Complexen/468004]].
</div> +
=='"`UNIQ--h-0--QINU`"'Onderdeel van complex==
<div class="attentie klein">
Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: [[Complexen/468004]].
</div> +
=='"`UNIQ--h-0--QINU`"'Onderdeel van complex==
<div class="attentie klein">
Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: [[Complexen/468004]].
</div> +
=='"`UNIQ--h-0--QINU`"'Onderdeel van complex==
<div class="attentie klein">
Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: [[Complexen/468004]].
</div> +
=='"`UNIQ--h-0--QINU`"'Onderdeel van complex==
<div class="attentie klein">
Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: [[Complexen/468004]].
</div> +
=='"`UNIQ--h-0--QINU`"'Onderdeel van complex==
<div class="attentie klein">
Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: [[Complexen/468004]].
</div> +
=='"`UNIQ--h-0--QINU`"'Onderdeel van complex==
<div class="attentie klein">
Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: [[Complexen/468004]].
</div> +
=='"`UNIQ--h-0--QINU`"'Onderdeel van complex==
<div class="attentie klein">
Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: [[Complexen/468004]].
</div> +
=='"`UNIQ--h-0--QINU`"'Onderdeel van complex==
<div class="attentie klein">
Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: [[Complexen/468004]].
</div> +
=='"`UNIQ--h-0--QINU`"'Onderdeel van complex==
<div class="attentie klein">
Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: [[Complexen/468004]].
</div> +
=='"`UNIQ--h-0--QINU`"'Onderdeel van complex==
<div class="attentie klein">
Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: [[Complexen/468004]].
</div> +
=='"`UNIQ--h-0--QINU`"'Onderdeel van complex==
<div class="attentie klein">
Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: [[Complexen/468004]].
</div> +
=='"`UNIQ--h-0--QINU`"'Onderdeel van complex==
<div class="attentie klein">
Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: [[Complexen/468004]].
</div> +
Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 11 feb 2020 om 17:53.