Erkers - onderhoud en restauratie: verschil tussen versies

k (Jbosma heeft pagina Erkers - onderhoud hernoemd naar Erkers - onderhoud en restauratie)
 
(26 tussenliggende versies door 4 gebruikers niet weergegeven)
Regel 1: Regel 1:
 
{{#element:
 
{{#element:
|Paginanaam=Historische erkers: onderhoud
+
|Paginanaam=Erkers: onderhoud
|Elementtype=Kennisitem
+
|Elementtype=Artikel
|Voorkeurslabel=Historische erkers: onderhoud
+
|Voorkeurslabel=Erkers - onderhoud en restauratie
 +
|Artikelsoort=Behoud en beheer
 
|Introductie=Historische erkers zijn gevoelig voor onderhoud en restauratie. Om historische erkers voor de toekomst te bewaren is regelmatig onderhoud dan ook essentieel.
 
|Introductie=Historische erkers zijn gevoelig voor onderhoud en restauratie. Om historische erkers voor de toekomst te bewaren is regelmatig onderhoud dan ook essentieel.
 
|Omschrijving===Historisch onderzoek==
 
|Omschrijving===Historisch onderzoek==
Wie vooraf geen historisch onderzoek laat verrichten, maar zelf architect, eigenaren, bouwjaar enzovoorts wil achterhalen, heeft allerlei mogelijkheden. Vele architecten van historische gebouwen in Nederland hebben wel eens een erker ontworpen. Gemeente-, regio- en provinciale archieven, het rijksarchief, het Kadaster, diverse (universiteits)bibliotheken en plaatselijke historische verenigingen bieden volop onderzoeksmogelijkheden. Ook de RCE beschikt over veel docu¬mentatie. Vaak kun je thuis achter de computer gedigitaliseerde archieven doorzoeken. Steeds meer worden publicaties over geschiedenis en erfgoed, vooral oude uitgaven, via bibliotheken of online (dbnl.nl) aangeboden. Ook gedigitaliseerde kranten vormen een geweldig rijke bron van informatie.
+
Wie vooraf geen historisch onderzoek laat verrichten, maar zelf architect, eigenaren, bouwjaar enzovoorts wil achterhalen, heeft allerlei mogelijkheden. Vele architecten van historische gebouwen in Nederland hebben wel eens een erker ontworpen. Gemeente-, regio- en provinciale archieven, het rijksarchief, het Kadaster, diverse (universiteits)bibliotheken en plaatselijke historische verenigingen bieden volop onderzoeksmogelijkheden. Ook de RCE beschikt over veel docu¬mentatie. Vaak kun je thuis achter de computer gedigitaliseerde archieven doorzoeken. Steeds meer worden publicaties over geschiedenis en erfgoed, vooral oude uitgaven, via bibliotheken of online (dbnl.nl) aangeboden. Ook gedigitaliseerde kranten vormen een rijke bron van informatie.
 +
 
 +
===Benamingen===
 +
Het woord erker is afgeleid van arkel en dat komt weer van het oud-Frans ‘arquiere’ [schietgat]. Het werd waarschijnlijk ergens in de negentiende eeuw in onze taal geïntroduceerd. Welke term men voorheen gebruikte, is niet helemaal duidelijk. In de zeventiende eeuw komen we de term hangkamers tegen. Misschien werden benamingen als arkelraam of arkelvenster gebezigd?
 +
Uit oude archieven zijn tot nu toe weinig termen voor erkers bekend. Dat is voor historisch onderzoek erg lastig. Daarom is de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed  zeer geïnteresseerd in termen uit nieuw onderzoek.  
  
 
===Steen===
 
===Steen===
Regel 11: Regel 16:
  
 
===Hout===
 
===Hout===
Een houten erker vergt heel wat meer onderhoud, zoals een schilder¬beurt om de paar jaar. Wind, zon en regen belagen de erker aan alle kanten. Met de huidige hoogwerkers en rolsteigers kunnen vaklui het schilderwerk snel aanpakken. Moeilijker en dus duurder wordt het onderhoud als een gracht de toegang bemoeilijkt. Een kraan met hijsbak of drijvende steiger kan dan mogelijk soelaas bieden. Een veel voorkomend probleem zijn loslatende stopverf en bladderende verflagen aan de voet van de erker. Kleine rotte plekken zijn tijdens het gangbare onderhoud goed te verhelpen, maar gaat het om aanzienlijk meer slechte delen, dan is de erker toe aan restauratie.
+
Een houten erker vergt heel wat meer onderhoud, zoals een schilderbeurt om de paar jaar. Wind, zon en regen belagen de erker aan alle kanten. Met de huidige hoogwerkers en rolsteigers kunnen vaklui het schilderwerk snel aanpakken. Moeilijker en dus duurder wordt het onderhoud als een gracht de toegang bemoeilijkt. Een kraan met hijsbak of drijvende steiger kan dan mogelijk soelaas bieden. Een veel voorkomend probleem zijn loslatende stopverf en bladderende verflagen aan de voet van de erker. Kleine rotte plekken zijn tijdens het gangbare onderhoud goed te verhelpen, maar gaat het om aanzienlijk meer slechte delen, dan is de erker toe aan restauratie.
 +
 
 +
====Controle====
 +
Vanwege de veiligheid wordt nadrukkelijk geadviseerd de draagconstructie om de paar jaar te controleren op gebreken, vooral als de erker op uitstekende houten balken rust. Bijvoorbeeld de Monumentenwacht kan op verzoek een inspectie uitvoeren. Een bijkomend probleem is dat de draagconstructie niet altijd direct zichtbaar is vanwege aftimmeringen.
 +
 
 +
==Restauratie==
 +
Vanwege de fijne detaillering en kwetsbaarheid is het zaak behoedzaam te opereren bij restauratie, vooral als er veel herstelwerk nodig is.
 +
 
 +
===Kleuronderzoek===
 +
De meeste houten erkers in ons land hebben een lichte kleur, maar dat is waarschijnlijk niet altijd zo geweest. Van veel oude gebouwen weten we dat ze in lichte kleuren zijn overgeschilderd. Wie de originele kleuren wil achterhalen, kan een verf- en kleurenspecialist uitnodigen voor een onderzoek. Zo’n kleurhistorisch onderzoek, dat ook deels in het laboratorium met een microscoop plaatsvindt, kan een beeld van de oude kleurstelling opleveren, van zowel het interieur als het exterieur van de erker. Het kan zomaar gebeuren dat een aantal tijdlagen tevoorschijn komt. Juist bij restauratie is het voor alle betrokkenen inspirerend aan het bouwhistorisch onderzoek ook een kleuronderzoek te koppelen.
 +
 
 +
===Verduurzaming===
 +
Erkers kunnen op bepaalde locaties een bron van kou zijn. Dit kan de eigenaar ertoe bewegen de erker te laten verduurzamen. Tijdens een restauratie kan de architect die wens meenemen. Een doeltreffende en goedkope oplossing is de erker in koude perioden afsluiten. Wil de eigenaar de erker permanent kunnen gebruiken, dan valt te bezien of er dubbelglas of voor- of achterzetramen te plaatsen zijn zonder dat de waarden van het pand in het geding komen. Bouwkundig onderzoek kan uitwijzen of vloer- en dakisolatie mogelijk is zonder de waarden aan te tasten en zonder bouwfysische problemen op te roepen.
 +
 
 +
====Hout====
 +
Bij houten onderdelen is een aannemer of timmerman geneigd meer te vervangen dan echt nodig is. Een argument als ‘het is goedkoper om het geheel te vervangen’ botst met de wens om cultuurhistorische waarden zo veel mogelijk te behouden. Bij een geslaagde restauratie is alleen datgene vervangen wat écht nodig was. Een tweede valkuil is dat men het geheel beter wil uitvoeren dan het ooit is geweest. Het gaat dan niet over kleine toevoegingen van bijvoorbeeld wat extra lood of zink om de vochtafvoer te bevorderen. De RCE adviseert om de detaillering zo trouw mogelijk te volgen, zodat het oude karakter van de erker optimaal bewaard blijft.
 +
 
 +
==Vergunningen en subsidies==
 +
Historische erkers zijn van grote betekenis voor de monumentale waarde van een pand. Herstel van erkers is vanwege de kwetsbaarheid en de detaillering van de materialen specialistisch werk. Ondeskundige reparaties kunnen tot onherstelbare schade leiden. In veel gevallen zal voor herstelwerk dan ook een omgevingsvergunning van de gemeente nodig zijn.
  
Vanwege de veiligheid wordt nadrukkelijk geadviseerd de draag¬constructie om de paar jaar te controleren op gebreken, vooral als de erker op uitstekende houten balken rust. Bijvoorbeeld de Monumentenwacht kan op verzoek een inspectie uitvoeren. Een bijkomend probleem is dat de draagconstructie niet altijd direct zichtbaar is vanwege aftimmeringen.
+
===Instandhoudingsregeling===
|Afbeelding (intern)=200204 Luxe woningen met verschillende soorten erkers 200204 Herenhuizen aan een straat met erkers
+
Specialistisch onderhoud, inspectie en onderzoek van historische erkers ter voorbereiding van het herstel worden, voor zover ze deel uitmaken van een monument, in beginsel aangemerkt als subsidiabele werkzaamheden in het kader van de instandhoudingsregeling.
 
|Afbeelding (extern)=[[Bestand:200204 Luxe woningen met verschillende soorten erkers.jpeg|400px|rechts|thumb|Luxe woningen, Badhuisweg 226-232, in Den Haag, ca. 1900. G.J. Dukker 2003]]
 
|Afbeelding (extern)=[[Bestand:200204 Luxe woningen met verschillende soorten erkers.jpeg|400px|rechts|thumb|Luxe woningen, Badhuisweg 226-232, in Den Haag, ca. 1900. G.J. Dukker 2003]]
 
[[Bestand:200204 Herenhuizen aan een straat met erkers.jpeg|400px|rechts|thumb|Herenhuizen, Wilhelminapark 18-22, in Haarlem. C.S. Booms 2005]]
 
[[Bestand:200204 Herenhuizen aan een straat met erkers.jpeg|400px|rechts|thumb|Herenhuizen, Wilhelminapark 18-22, in Haarlem. C.S. Booms 2005]]
|Auteur van=Ben Kooij
+
[[Bestand:200204 Ruïneuze staat van een erker.jpeg|400px|rechts|thumb|Ruïneuze staat van de erker aan Blijhamsterstraat 13-13A in Winschoten. A.J. van der Wal 1992]]
|Gerelateerd=Historische erkers,Historische erkers: restauratie,Historische erkers: vergunningen en subsidie
+
[[Bestand:200204 Vrijstaande villa met erker.jpeg|400px|rechts|thumb|Vrijstaande villa in Lochem 1921. J. v. Galen 20107]]
|Lid van=Amsterdamse School,arkel,art nouveau,chaletstijl,erker,hordijs,instandhoudingsregeling,jugendstil,kleurhistorisch onderzoek / kleuronderzoek,kraagsteen,mezekooi / mezekouw,monumentenwacht,neogotiek,omgevingsvergunning,subsidiabele werkzaamheden / subsidie
+
[[Bestand:20200617 Erker in de Surinamestraat Den Haag.jpeg|400px|rechts|thumb|Den Haag, Surinamestraat 9. Fotograaf onbekend, 1975]]
 +
|Gerelateerd=Erkers
 +
|Lid van=Thema/Buitenplaatsen, Thema/Monumenten
 +
|Specialisten=Ben Kooij
 
}}
 
}}

Huidige versie van 2 feb 2021 om 13:58

Introductie

Historische erkersErkers zijn ondiepe uit- of aanbouwen zonder deur(en). In het interbellum zijn zij veel toegepast bij woonkamers. Erkers komen doorgaans op de begane grond voor, maar kunnen ook op de verdieping zijn aangebracht. (Gids historische serres en veranda's 2014) zijn gevoelig voor onderhoudHet onderhoud van een gebouw of voorwerp is de combinatie van administratieve en technische handelingen die erop zijn gericht om het in een staat te behouden waarin het naar wens kan functioneren. en restauratieHerstellen, in goede staat brengen, het (zie) restaureren. (Haslinghuis) Restauratie is de behandeling van een voorwerp waarbij er materiaal aan wordt toegevoegd om het weer origineel te laten lijken qua uiterlijk of constructie. Men doet dit om de leesbaarheid te verbeteren, de esthetische beleving te bevorderen of het gebruik mogelijk te maken.. Om historische erkersErkers zijn ondiepe uit- of aanbouwen zonder deur(en). In het interbellum zijn zij veel toegepast bij woonkamers. Erkers komen doorgaans op de begane grond voor, maar kunnen ook op de verdieping zijn aangebracht. (Gids historische serres en veranda's 2014) voor de toekomst te bewaren is regelmatig onderhoudHet onderhoud van een gebouw of voorwerp is de combinatie van administratieve en technische handelingen die erop zijn gericht om het in een staat te behouden waarin het naar wens kan functioneren. dan ook essentieel.

Luxe woningenBouwwerk dat tot woning van mensen dient, woonhuis of boerenhuis. (Haslinghuis), Badhuisweg 226-232, in Den Haag, ca. 1900. G.J. Dukker 2003
Herenhuizen, Wilhelminapark 18-22, in Haarlem. C.S. Booms 2005
Ruïneuze staat van de erkerErkers zijn ondiepe uit- of aanbouwen zonder deur(en). In het interbellum zijn zij veel toegepast bij woonkamers. Erkers komen doorgaans op de begane grond voor, maar kunnen ook op de verdieping zijn aangebracht. (Gids historische serres en veranda's 2014) aan Blijhamsterstraat 13-13A in Winschoten. A.J. van der Wal 1992
Vrijstaande villaVilla's zijn oorspronkelijk Romeins luxe landhuizen, voortgekomen uit de boerderijbouw. In rustieke stijl en tenslotte ook in functionalistische trant. Tegenwoordig noemt men ook een dergelijk huis in stedelijke omgeving een villa. in Lochem 1921. J. v. Galen 20107
Den Haag, Surinamestraat 9. Fotograaf onbekend, 1975

Historisch onderzoek

Wie vooraf geen historisch onderzoek laat verrichten, maar zelf architect, eigenaren, bouwjaar enzovoorts wil achterhalen, heeft allerlei mogelijkheden. Vele architectenEen architect is iemand die opgeleiden geaccrediteerd is voor het ontwerpen van gebouwen en voor het leiden van bouwprojecten. van historische gebouwenvrijstaande, overdekte en geheel of gedeeltelijke met wanden omsloten toegankelijke ruimte, die direct of indirect met de grond is verbonden. in Nederland hebben wel eens een erkerErkers zijn ondiepe uit- of aanbouwen zonder deur(en). In het interbellum zijn zij veel toegepast bij woonkamers. Erkers komen doorgaans op de begane grond voor, maar kunnen ook op de verdieping zijn aangebracht. (Gids historische serres en veranda's 2014) ontworpen. Gemeente-, regio- en provinciale archieven, het rijksarchief, het Kadaster, diverse (universiteits)bibliotheken en plaatselijke historische verenigingen bieden volop onderzoeksmogelijkheden. Ook de RCEDe Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) is een onderdeel van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. We werken onder de rechtstreekse verantwoordelijkheid van de minister en voeren wet- en regelgeving en erfgoedbeleid uit dat het ministerie en de dienst samen maken. Ook ontwikkelen we praktisch toepasbare kennis en geven we advies over rijksmonumenten, landschap & leefomgeving, archeologie en roerend erfgoed. beschikt over veel docu¬mentatie. Vaak kun je thuis achter de computer gedigitaliseerde archieven doorzoeken. Steeds meer worden publicaties over geschiedenis en erfgoedBetreft de zorg voor wat ons als samenleving rest uit het verleden. Het is dus breder dan de term 'monument', die in hoofdzaak voor gebouwen gebruikt wordt, maar omvat ook archeologisch erfgoed en 'immaterieel' erfgoed, zoals gebruiken, kennis etc. Het is het geheel van verhalen, plekken, gebouwen en objecten die binnen een groep van generatie op generatie wordt overgedragen., vooral oude uitgaven, via bibliotheken of online (dbnl.nl) aangeboden. Ook gedigitaliseerde kranten vormen een rijke bron van informatie.

Benamingen

Het woord erkerErkers zijn ondiepe uit- of aanbouwen zonder deur(en). In het interbellum zijn zij veel toegepast bij woonkamers. Erkers komen doorgaans op de begane grond voor, maar kunnen ook op de verdieping zijn aangebracht. (Gids historische serres en veranda's 2014) is afgeleid van arkel en dat komt weer van het oud-Frans ‘arquiere’ [schietgat]. Het werd waarschijnlijk ergens in de negentiende eeuw in onze taal geïntroduceerd. Welke term men voorheen gebruikte, is niet helemaal duidelijk. In de zeventiende eeuw komen we de term hangkamers tegen. Misschien werden benamingen als arkelraam of arkelvenster gebezigd? Uit oude archieven zijn tot nu toe weinig termen voor erkersErkers zijn ondiepe uit- of aanbouwen zonder deur(en). In het interbellum zijn zij veel toegepast bij woonkamers. Erkers komen doorgaans op de begane grond voor, maar kunnen ook op de verdieping zijn aangebracht. (Gids historische serres en veranda's 2014) bekend. Dat is voor historisch onderzoek erg lastig. Daarom is de Rijksdienst voor het Cultureel ErfgoedBetreft de zorg voor wat ons als samenleving rest uit het verleden. Het is dus breder dan de term 'monument', die in hoofdzaak voor gebouwen gebruikt wordt, maar omvat ook archeologisch erfgoed en 'immaterieel' erfgoed, zoals gebruiken, kennis etc. Het is het geheel van verhalen, plekken, gebouwen en objecten die binnen een groep van generatie op generatie wordt overgedragen. zeer geïnteresseerd in termen uit nieuw onderzoek.

Steen

Een stenenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) erkerErkers zijn ondiepe uit- of aanbouwen zonder deur(en). In het interbellum zijn zij veel toegepast bij woonkamers. Erkers komen doorgaans op de begane grond voor, maar kunnen ook op de verdieping zijn aangebracht. (Gids historische serres en veranda's 2014) geeft doorgaans weinig werk. Al kunnen lekkage en loszittende voegen een erkerErkers zijn ondiepe uit- of aanbouwen zonder deur(en). In het interbellum zijn zij veel toegepast bij woonkamers. Erkers komen doorgaans op de begane grond voor, maar kunnen ook op de verdieping zijn aangebracht. (Gids historische serres en veranda's 2014) in een paar jaar sterk aantasten, maar dat komt gelukkig weinig voor.

Hout

Een houten erkerErkers zijn ondiepe uit- of aanbouwen zonder deur(en). In het interbellum zijn zij veel toegepast bij woonkamers. Erkers komen doorgaans op de begane grond voor, maar kunnen ook op de verdieping zijn aangebracht. (Gids historische serres en veranda's 2014) vergt heel wat meer onderhoudHet onderhoud van een gebouw of voorwerp is de combinatie van administratieve en technische handelingen die erop zijn gericht om het in een staat te behouden waarin het naar wens kan functioneren., zoals een schilderbeurt om de paar jaar. Wind, zon en regen belagen de erkerErkers zijn ondiepe uit- of aanbouwen zonder deur(en). In het interbellum zijn zij veel toegepast bij woonkamers. Erkers komen doorgaans op de begane grond voor, maar kunnen ook op de verdieping zijn aangebracht. (Gids historische serres en veranda's 2014) aan alle kanten. Met de huidige hoogwerkers en rolsteigers kunnen vaklui het schilderwerk snel aanpakken. Moeilijker en dus duurder wordt het onderhoudHet onderhoud van een gebouw of voorwerp is de combinatie van administratieve en technische handelingen die erop zijn gericht om het in een staat te behouden waarin het naar wens kan functioneren. als een gracht de toegang bemoeilijkt. Een kraan met hijsbak of drijvende steiger kan dan mogelijk soelaas bieden. Een veel voorkomend probleem zijn loslatende stopverf en bladderende verflagen aan de voet van de erkerErkers zijn ondiepe uit- of aanbouwen zonder deur(en). In het interbellum zijn zij veel toegepast bij woonkamers. Erkers komen doorgaans op de begane grond voor, maar kunnen ook op de verdieping zijn aangebracht. (Gids historische serres en veranda's 2014). Kleine rotte plekken zijn tijdens het gangbare onderhoudHet onderhoud van een gebouw of voorwerp is de combinatie van administratieve en technische handelingen die erop zijn gericht om het in een staat te behouden waarin het naar wens kan functioneren. goed te verhelpen, maar gaat het om aanzienlijk meer slechte delen, dan is de erkerErkers zijn ondiepe uit- of aanbouwen zonder deur(en). In het interbellum zijn zij veel toegepast bij woonkamers. Erkers komen doorgaans op de begane grond voor, maar kunnen ook op de verdieping zijn aangebracht. (Gids historische serres en veranda's 2014) toe aan restauratieHerstellen, in goede staat brengen, het (zie) restaureren. (Haslinghuis) Restauratie is de behandeling van een voorwerp waarbij er materiaal aan wordt toegevoegd om het weer origineel te laten lijken qua uiterlijk of constructie. Men doet dit om de leesbaarheid te verbeteren, de esthetische beleving te bevorderen of het gebruik mogelijk te maken..

Controle

Vanwege de veiligheid wordt nadrukkelijk geadviseerd de draagconstructie om de paar jaar te controleren op gebreken, vooral als de erkerErkers zijn ondiepe uit- of aanbouwen zonder deur(en). In het interbellum zijn zij veel toegepast bij woonkamers. Erkers komen doorgaans op de begane grond voor, maar kunnen ook op de verdieping zijn aangebracht. (Gids historische serres en veranda's 2014) op uitstekende houten balken rust. Bijvoorbeeld de Monumentenwacht kan op verzoek een inspectie uitvoeren. Een bijkomend probleem is dat de draagconstructie niet altijd direct zichtbaar is vanwege aftimmeringen.

RestauratieHerstellen, in goede staat brengen, het (zie) restaureren. (Haslinghuis) Restauratie is de behandeling van een voorwerp waarbij er materiaal aan wordt toegevoegd om het weer origineel te laten lijken qua uiterlijk of constructie. Men doet dit om de leesbaarheid te verbeteren, de esthetische beleving te bevorderen of het gebruik mogelijk te maken.

Vanwege de fijne detaillering en kwetsbaarheid is het zaakEen zaak is een voor menselijke beheersing vatbaar stoffelijk object behoedzaam te opereren bij restauratieHerstellen, in goede staat brengen, het (zie) restaureren. (Haslinghuis) Restauratie is de behandeling van een voorwerp waarbij er materiaal aan wordt toegevoegd om het weer origineel te laten lijken qua uiterlijk of constructie. Men doet dit om de leesbaarheid te verbeteren, de esthetische beleving te bevorderen of het gebruik mogelijk te maken., vooral als er veel herstelwerk nodig is.

Kleuronderzoek

De meeste houten erkersErkers zijn ondiepe uit- of aanbouwen zonder deur(en). In het interbellum zijn zij veel toegepast bij woonkamers. Erkers komen doorgaans op de begane grond voor, maar kunnen ook op de verdieping zijn aangebracht. (Gids historische serres en veranda's 2014) in ons land hebben een lichte kleurKleur is de gewaarwording van licht die verschilt van wit licht zoals dat wordt uitgezonden door een natuurlijke lichtbron. Het gekleurde licht kan van een lamp komen of gereflecteerd door een voorwerp. Kleur kan worden gemeten in een aantal systemen, zoals CIE, Munsell, Natural Colour System, die alle een verschillende methode hebben om een kleur aan te duiden.Een kleur is de sensatie die veroorzaakt wordt door licht van een bepaalde golflengte. Geel en groen bijvoorbeeld zijn verschillende kleuren. Het Munsell kleursysteem en dergelijke systemen hebben dit als uitgangspunt. (Conservation Dictionary)", "Kleur is een eigenschap van licht die wordt bepaald door de verschillende golflengtes waaruit dat licht is samengesteld. ", "Verwijst naar pigment in een bindmiddel, bijvoorbeeld inkt, water of olie. De term wordt vaak gebruikt om te verwijzen naar media in de Aziatische kunst (bijvoorbeeld 'inkt en kleur op papier'). (AAT-Ned)"), maar dat is waarschijnlijk niet altijd zo geweest. Van veel oude gebouwenvrijstaande, overdekte en geheel of gedeeltelijke met wanden omsloten toegankelijke ruimte, die direct of indirect met de grond is verbonden. weten we dat ze in lichte kleuren zijn overgeschilderd. Wie de originele kleuren wil achterhalen, kan een verfIedere dispersie van een pigment in een oplosmiddel van water, olie of een andere organische stof. (AAT-Ned)- en kleurenspecialist uitnodigen voor een onderzoek. Zo’n kleurhistorisch onderzoek, dat ook deels in het laboratorium met een microscoop plaatsvindt, kan een beeld van de oude kleurstelling opleveren, van zowel het interieur als het exterieur van de erkerErkers zijn ondiepe uit- of aanbouwen zonder deur(en). In het interbellum zijn zij veel toegepast bij woonkamers. Erkers komen doorgaans op de begane grond voor, maar kunnen ook op de verdieping zijn aangebracht. (Gids historische serres en veranda's 2014). Het kan zomaar gebeuren dat een aantal tijdlagen tevoorschijn komt. Juist bij restauratieHerstellen, in goede staat brengen, het (zie) restaureren. (Haslinghuis) Restauratie is de behandeling van een voorwerp waarbij er materiaal aan wordt toegevoegd om het weer origineel te laten lijken qua uiterlijk of constructie. Men doet dit om de leesbaarheid te verbeteren, de esthetische beleving te bevorderen of het gebruik mogelijk te maken. is het voor alle betrokkenen inspirerend aan het bouwhistorisch onderzoek ook een kleuronderzoekKleuronderzoek is het materiaaltechnisch onderzoek naar verflagen. (Kleuronderzoek; RCE) te koppelen.

Verduurzaming

Erkers kunnen op bepaalde locaties een bron van kou zijn. Dit kan de eigenaar ertoe bewegen de erkerErkers zijn ondiepe uit- of aanbouwen zonder deur(en). In het interbellum zijn zij veel toegepast bij woonkamers. Erkers komen doorgaans op de begane grond voor, maar kunnen ook op de verdieping zijn aangebracht. (Gids historische serres en veranda's 2014) te laten verduurzamen. Tijdens een restauratieHerstellen, in goede staat brengen, het (zie) restaureren. (Haslinghuis) Restauratie is de behandeling van een voorwerp waarbij er materiaal aan wordt toegevoegd om het weer origineel te laten lijken qua uiterlijk of constructie. Men doet dit om de leesbaarheid te verbeteren, de esthetische beleving te bevorderen of het gebruik mogelijk te maken. kan de architect die wens meenemen. Een doeltreffende en goedkope oplossing is de erkerErkers zijn ondiepe uit- of aanbouwen zonder deur(en). In het interbellum zijn zij veel toegepast bij woonkamers. Erkers komen doorgaans op de begane grond voor, maar kunnen ook op de verdieping zijn aangebracht. (Gids historische serres en veranda's 2014) in koude perioden afsluiten. Wil de eigenaar de erkerErkers zijn ondiepe uit- of aanbouwen zonder deur(en). In het interbellum zijn zij veel toegepast bij woonkamers. Erkers komen doorgaans op de begane grond voor, maar kunnen ook op de verdieping zijn aangebracht. (Gids historische serres en veranda's 2014) permanent kunnen gebruiken, dan valt te bezien of er dubbelglas of voor- of achterzetramen te plaatsenConcentratie van bebouwing. zijn zonder dat de waardenDe waarde van een object wordt bepaald door de waarde die een individu of de maatschappij toekent aan een voorwerp in verhouding tot andere voorwerpen. van het pand in het geding komen. Bouwkundig onderzoek kan uitwijzen of vloer- en dakisolatie mogelijk is zonder de waardenDe waarde van een object wordt bepaald door de waarde die een individu of de maatschappij toekent aan een voorwerp in verhouding tot andere voorwerpen. aan te tasten en zonder bouwfysische problemen op te roepen.

Hout

Bij houten onderdelen is een aannemer of timmerman geneigd meer te vervangen dan echt nodig is. Een argument als ‘het is goedkoper om het geheel te vervangen’ botst met de wens om cultuurhistorische waardenDe waarde van een object wordt bepaald door de waarde die een individu of de maatschappij toekent aan een voorwerp in verhouding tot andere voorwerpen. zo veel mogelijk te behouden. Bij een geslaagde restauratieHerstellen, in goede staat brengen, het (zie) restaureren. (Haslinghuis) Restauratie is de behandeling van een voorwerp waarbij er materiaal aan wordt toegevoegd om het weer origineel te laten lijken qua uiterlijk of constructie. Men doet dit om de leesbaarheid te verbeteren, de esthetische beleving te bevorderen of het gebruik mogelijk te maken. is alleen datgene vervangen wat écht nodig was. Een tweede valkuil is dat men het geheel beter wil uitvoeren dan het ooit is geweest. Het gaat dan niet over kleine toevoegingen van bijvoorbeeld wat extra loodTe gebruiken voor het zuivere metaalelement met het symbool Pb en het atoomnummer 82; het metaal is zacht, kneedbaar en vaalgrijs van kleur. Ook te gebruiken voor het metaal wanneer het wordt bewerkt en gevormd om, meestal in combinatie met andere stoffen, verscheidene voorwerpen en materialen te maken. (Archeological Base Register) of zink om de vochtafvoer te bevorderen. De RCEDe Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) is een onderdeel van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. We werken onder de rechtstreekse verantwoordelijkheid van de minister en voeren wet- en regelgeving en erfgoedbeleid uit dat het ministerie en de dienst samen maken. Ook ontwikkelen we praktisch toepasbare kennis en geven we advies over rijksmonumenten, landschap & leefomgeving, archeologie en roerend erfgoed. adviseert om de detaillering zo trouw mogelijk te volgen, zodat het oude karakter van de erkerErkers zijn ondiepe uit- of aanbouwen zonder deur(en). In het interbellum zijn zij veel toegepast bij woonkamers. Erkers komen doorgaans op de begane grond voor, maar kunnen ook op de verdieping zijn aangebracht. (Gids historische serres en veranda's 2014) optimaal bewaard blijft.

Vergunningen en subsidies

Historische erkersErkers zijn ondiepe uit- of aanbouwen zonder deur(en). In het interbellum zijn zij veel toegepast bij woonkamers. Erkers komen doorgaans op de begane grond voor, maar kunnen ook op de verdieping zijn aangebracht. (Gids historische serres en veranda's 2014) zijn van grote betekenis voor de monumentale waarde van een pand. Herstel van erkersErkers zijn ondiepe uit- of aanbouwen zonder deur(en). In het interbellum zijn zij veel toegepast bij woonkamers. Erkers komen doorgaans op de begane grond voor, maar kunnen ook op de verdieping zijn aangebracht. (Gids historische serres en veranda's 2014) is vanwege de kwetsbaarheid en de detaillering van de materialenEen materiaal is een natuurlijke of kunstmatig geproduceerde stof, grondstof of ingrediënt die bestemd is om verwerkt te worden tot het maken van objecten. (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed) specialistisch werk. Ondeskundige reparaties kunnen tot onherstelbare schadeSchade is de ongewenste verandering waardoor een object aan waarde verliest. Schade is vooral het gevolg van materiële veranderingen in het object, maar kan ook veroorzaakt worden door veranderingen in de bewaaromstandigheden of door het verlies van een immateriële eigenschap. leiden. In veel gevallen zal voor herstelwerk dan ook een omgevingsvergunningEen omgevingsvergunning is een vergunning voor het bouwen van een bouwwerk en/of een vergunning voor bedrijfsactiviteiten die mogelijke hinder voor mens en milieu zullen veroorzaken. van de gemeente nodig zijn.

Instandhoudingsregeling

Specialistisch onderhoudHet onderhoud van een gebouw of voorwerp is de combinatie van administratieve en technische handelingen die erop zijn gericht om het in een staat te behouden waarin het naar wens kan functioneren., inspectie en onderzoek van historische erkersErkers zijn ondiepe uit- of aanbouwen zonder deur(en). In het interbellum zijn zij veel toegepast bij woonkamers. Erkers komen doorgaans op de begane grond voor, maar kunnen ook op de verdieping zijn aangebracht. (Gids historische serres en veranda's 2014) ter voorbereiding van het herstel worden, voor zover ze deel uitmaken van een monument, in beginsel aangemerkt als subsidiabele werkzaamheden in het kaderEen kader is het geheel van begrippen gebruikt bij de organisatie van informatie met betrekking tot collectiemanagement. van de instandhoudingsregeling.

Meer informatie

Zie ook deze artikelen


Hoort bij deze thema's


Specialist(en)


Contact

Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 2 feb 2021 om 13:58.