Maasdak - aanleg

Versie door WikiSysop (overleg | bijdragen) op 25 jan 2021 om 12:54 (Tekst vervangen - "|Kennisitemtype=Procesbeschrijving" door "|Artikelsoort=Proces")
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)

Introductie[bewerken]

Een solide dakenplan vormt bij de aanleg van een goed Maasdak de basis voor een vlotte uitvoering en een duurzaam resultaat.

foto van een raam
beschrijving
leien die op latten liggen
Leien op latten
Een top van een kerktoren die stijl omhoog loopt
Leien met afgeschuinde hoeken. zogenoemde lamme koppen op de Sint-Antoniusabtkerk van Schaijk. Noord-Brabant.
Een schuin dak met leibedekking
Goede lei maar verkeerd verwerkt. Op zijn kant en te weinig overlap. Spreek de leidekker hier op aan.
Een schuin dak met leibedekking
Regel in het bestek zaken als de minimale zijdelingse overlap. Wanneer deze te gering wordt zoals hier kan men aanpassing eisen.
Een schuin dak met leibedekking
Op de Sint Jan in Den Bosch lagen ooit leien uit de omgeving van Fumay. Tegenwoordig gebruikt men hier Engelse en Canadese leien. Let op het fraaie effect door het gebruik van verschillende kleuren door elkaar.

Inventarisatie

Stel vooraf een aantal vragen over de noodzaak van vervanging van de leien. Zet de antwoorden in de toelichting en motivering van het dakenplan en in de aanvraag van de monumentenvergunning en de subsidie of andere financiering. Vaak is de inventarisatie een vervolg op een inspectierapport van de Monumentenwacht. Soms kan het noodzakelijk zijn zich hierbij te laten assisteren door een ter zake kundige adviseur.

Kapconstructie en dakbeschot

Voor de kapconstructie en het dakbeschot gelden de volgende vragen:

  • Verkeren de kapconstructie en het dakbeschot of de latten in goede staat, zodat deze zonder restauratie met de levensduur van de lei mee kunnen?
  • Wordt de kapconstructie voldoende geventileerd? Dit geldt vooral voor kappen van kerken en kastelen en voor torenspitsen. Aanwezige dakkapellen kun je hiervoor goed gebruiken.
  • Verandert de bestemming van de kap of worden er isolerende maatregelen genomen?
  • Zijn er verder specifieke gebreken of onderhoudsgevoelige delen die een herziening van de constructie of detaillering vereisen?

Doorgaans beantwoorden inspectierapporten van de Monumentenwacht de bovenstaande vragen.

Leibedekking

Bij de inventarisatie komen de volgende vragen aan de orde:

  • Wat is de resterende duur van de leibedekking?
  • Wat voor soort leien liggen er nu op het dak? Bij Maasdekking gaat het vaak om meerdere soorten, die op verschillende tijdstippen zijn vernieuwd. Wat lag er in het verleden op dit dak?
  • Hebben de leien een speciale vorm of ligt er een patroon met verschillende leien op het dak?
  • Wat zijn de mogelijkheden om de vernieuwing van de leibedekking per dakvlak te faseren? Denk aan de kwaliteit en de inschatting van de resterende levensduur.

Aansluitingen en voorzieningen

Voor aansluitingen en voorzieningen gelden de volgende te beantwoorden vragen:

  • Wat is de kwaliteit en de zwaarte van de loodaansluitingen? Is het nodig om deze te vervangen? Want dat hoeft in lang niet alle gevallen te gebeuren. Soms kun je heel goed volstaan met het indoppen van stroken ter plaatse van scheuren.
  • Wat is de kwaliteit van de aanliggende goten? Stem de vernieuwing hiervan af op de vernieuwing van de leibedekking.
  • Zijn er voorzieningen getroffen voor inspectie en onderhoud? Als dit niet het geval is, wat moet je hier dan aan doen?
  • Voldoet het daknet van de bliksemafleider nog aan de nieuwste eisen of is aanpassing nodig?

Offertes

Voordat je een plan indient voor een vergunning, subsidie of andere financiering is het verstandig om offertes bij leidekkers aan te vragen. Vraag offertes aan bij gekwalificeerde leidekkers die een vergelijkbare kwaliteit leveren, anders is er geen goede vergelijking van prijs en prestatie mogelijk. Vraag van de leidekkers dat zij strikt conform bestek of werkomschrijving een gespecificeerde offerte indienen. Verlang ook dat zij de leidekking uitvoeren volgens de Uitvoeringsrichtlijn URL 4010 van de Stichting Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg en dat de leien voldoen aan de keuringsrichtlijnen van de RCE. Een garantieverklaring voor het geleverde werk loopt normaal gesproken over een periode van tien jaar. Vraag bij het geleverde werk ook een voorraad leien voor reparaties die voldoende is voor deze tien jaar.

Onderhoud

In veel gevallen verkeert de leibedekking nog in goede of redelijke staat, maar is er wel een onderhoudsbeurt door een gekwalificeerde leidekker noodzakelijk. Enkele aandachtspunten als je hiervoor een prijs opvraagt:

  • Opgave van de dakvlakken waaraan je onderhoud moet uitvoeren, met een schatting van het aantal uren en aantal te vernieuwen leien. Deze aantallen uren en leien mogen na uitvoering maximaal tien procent naar boven afwijken.
  • Onderhoud aan oudere leibedekking bij voorkeur uitvoeren met een goede kwaliteit gebruikte leien in dezelfde soort en afmeting.

Dakenplan

Voor een goede beoordeling en toetsing van het plan is een aantal gegevens noodzakelijk:

Bouwkundig rapport

Een bouwkundig rapport geeft een duidelijk antwoord op de eerder aangegeven vragen. Dit rapport kun je aanvullen met een specificatie naar soort, dekking en bijzonderheden per dakvlak.

Opstellen van het plan

Laat een nauwkeurig dakenplan met een goed bestek of een uitvoerige werkomschrijving maken, waarin precies de soort, kleur en afmeting van de leien staat aangegeven. Ook horen de overlap in de hoogte en voor zover van toepassing ook de vorm van de leien en het patroon in het dak in het plan te staan. Beschrijf duidelijk de bevestiging, de eventuele vernieuwing van dakbeschot of leilatten, de wijze van dekken bij de aansluitingen, de loodzwaartes en dergelijke. Neem verder afspraken op hoe de keuring verloopt en welke garanties men afgeeft. Verwijs hierbij zo veel mogelijk naar de Uitvoeringsrichtlijn. Zorg voor tijdig vooroverleg met de gemeente of de RCE over de vergunning en de uitvoeringsvoorwaarden. Regel zorgvuldig toezicht met kennis van zaken tijdens de uitvoering van de werkzaamheden.

Motivering en toelichting

Zowel voor de opdrachtgever als voor andere belanghebbenden is het verstandig het plan van een korte motivering te voorzien. Enkele aspecten die dan aan de orde kunnen komen zijn de keuze voor een bepaald type lei, de wijze van dekking, de gekozen fasering en de wijze waarop bepaalde problemen worden opgelost. Als de soort leien van de bestaande leibedekking niet meer te leveren is, moet men motiveren waarom er specifiek voor deze andere lei is gekozen.

Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 25 jan 2021 om 12:54.