Blokzijl - Slingerpad 3 - Joodse begraafplaats

< Rijksmonumenten
Versie door RCEbot (overleg | bijdragen) op 29 mei 2024 om 03:01
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)

(10489) monumentenregisterMonumentnummer: 10489

Introductie

  • Datering: 1771
  • Architect: Niet van toepassing
  • Rijksmonument sinds: 2 februari 1966
    Hekwerk van metaal in twee delen met centraal op elk deel een Davidsster aansluitend op een muur links en een heg rechts.
    Het toegangshek naar de begraafplaats waarvan de hekpijlers vernieuwd zijn.
Grasveld omringd door een haag met enkele stenen. Achterin een gebouw en verder rondom veel groen.
Overzicht van de begraafplaats richting de ingang. Duidelijk is te zien dat er niet veel grafmonumenten staan.

Kenmerken

Joodse begraafplaats, aangelegd op de vestingwerken.

Historie

In november 1771 kregen twee Joodse mannen en hun gezinnen toestemming om een stuk grond op de “Zuyden of boomjeswal ter lengte van 40 voeten en ter breedte van voren van 40 voeten” te gebruiken als begraafplaats. Ook Joden van buiten Blokzijl mochten er begraven worden, maar daarvoor moest twee keer zoveel betaald worden. De locatie was op zich bijzonder, want de begraafplaats werd aangelegd op een van de bolwerken van de vesting Blokzijl.

Na 20 jaar moest de begraafplaats uitgebreid worden aan de noordoost- en zuidwestkant tot aan de gracht. Aan de zuidoostkant mocht de afscheiding worden weggenomen. Zo ontstond in 1794 de huidige omvang van de begraafplaats. Tot omstreeks 1920 is begraven op de begraafplaats. Het oudste grafmonument, geheel in het Hebreeuws, is voor Levie van Esso, overleden in 1830. Er zijn 11 grafmonumenten bewaard gebleven op de begraafplaats.

Met de verkoop van de grond waarop de synagoge had gestaan in 1949 aan de gemeente, verplichtte deze zich een ligusterhaag rond de begraafplaats te planten en het ‘altijddurende’ onderhoud te verzorgen van de begraafplaats. De kosten zouden voor rekening van de gemeente zijn.

Rijksmonument

De synagoge van Blokzijl werd in 1923 wel genoemd in de "Voorloopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst", maar de begraafplaats niet. De synagoge is in 1925 afgebroken wegens bouwvalligheid. De begraafplaats bleef bestaan en werd met de eerste serie aanwijzingen na de totstandkoming van de Monumentenwet in 1961 aangewezen als rijksmonument.

Huidige situatie

De begraafplaats is toegankelijk via een eenvoudig dubbel smeedijzeren hekwerk met davidster, met ernaast een werkloods behorende bij de gemeentelijke begraafplaats. De begraafplaats is aan 3 zijden omgeven door een lage haag en wordt aan de zuidoostzijde begrensd door een gracht. Aan de noordoostzijde is in 1828 de gemeentelijke begraafplaats aangelegd. In de heg aan deze zijde is een herdenkingsmonument aangebracht voor de slachtoffers van de Holocaust.


Deze pagina is tot stand gekomen in samenwerking met stichting Dodenakkers.


Bronnen en verwijzingen

Zie ook

ArtikelenHoort bij deze thema'sBeschermd stads- en dorpsgezicht Begrippen

begraafplaatsen

Specialist(en)

Meer informatie
Meer over het monumentenregister en de pagina's in deze kennisbank is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister.
Meer over wat er is beschermd is te vinden in de leeswijzer.

U kunt op deze kennisbank reageren via het reactieformulier.

Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 29 mei 2024 om 03:01.