Lemmer - Gemaalweg 1 - Ir. D.F. Woudagemaal

< Monumenten
Versie door RCEbot (overleg | bijdragen) op 18 jan 2023 om 03:00


⇐ (25772) monumentenregisterMonumentnummer: 25772

Introductie

Het D.F. Woudagemaal in Lemmer is een uitzonderlijk voorbeeld van het grootste en sterkste door stoom aangedreven gemaal en een meesterstuk van de Nederlandse ingenieurs en architecten. Het staat sinds 1998 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

Kenmerken

Datering 1917-1918
Architect Dirk Frederik Wouda
Ontwerper machinepark prof. ir. J. Dijkshoorn
Fabrikant machinefabriek Jaffa en Werkspoor
Rijksmonument sinds 30 augustus 1977
Uitbreiding omvang bescherming 20 september 2022
Woudegemaal met bakstenen schoorsteen aan de linkerkant met daarvoor water.
Afb. 1. Woudagemaal. Foto: Beeldbank RCE
Binnenkant van het woudagemaal. In de grond staan de tandwielen en pompen. Aan weerszijden van het gebouw grote ramen waardoor er veel licht binnenvalt.
Afb. 2. Binnenkant van het Woudagemaal. Foto: Wouter van der Sar

Uitbreiding van de bescherming

In 1977 is het Woudagemaal aangewezen als rijksmonument. De bescherming richtte zich op de gebouwde objecten, terwijl het gemaal uit meer elementen bestaat die allemaal onlosmakelijk zijn verbonden met het functioneren ervan. Op grond van het Unesco managementplan van 30 januari 2012 is de bescherming van dit rijksmonument verbeterd door de terrein- en wateraanleg in de bescherming op te nemen.

In alle opzichten is sprake van een uniek object van ingenieurskunst ten tijde van de stoomtechniek. Het geheel is op kwalitatief hoogwaardig niveau vormgegeven in (landschaps-)architectuur in een zakelijke, functionele stijl. Het is het enige nog werkende stoomgemaal van deze afmeting en is erg zeldzaam.

Aanpassen van de omschrijving

Om de identificatie van het rijksmonument voldoende te borgen is naast het uitbreiden van de bescherming, de omschrijving aangepast. Hierin is opgenomen dat nu ook de schoorsteen met de ondergrondse kanalen beschermd zijn. Dat was al zo, maar dit bleek onvoldoende uit de omschrijving.


Wat is beschermd?
Bij gebouwde monumenten is altijd de hele onroerende zaak beschermd. Dus zowel buiten (exterieur) én binnen (interieur). Bij archeologische rijksmonumenten of aangelegde tuinen of parken bepaalt een kaart de omvang van de bescherming. Lees meer hierover in de Leeswijzer.


Vind ik hier alle informatie over dit monument?
De RCE wil zoveel mogelijk kennis delen. Maar u kunt hier (nog) niet alles vinden. Bijvoorbeeld omdat documenten nog niet zijn gedigitaliseerd of vanwege privacyredenen. Wordt uw vraag hier niet beantwoord? Kijk dan in het monumentenregister, de beeldbank, of de bibliotheek. Vindt u niet wat u zoekt? Neem dan contact met ons op.


Bronnen en verwijzingen

Zie ook

Monumenten




          Neem contact op
          Heeft u vragen of suggesties? Of wilt u informatie bijdragen? We horen graag van u.

          Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 8 mrt 2023 om 14:10.