Natuursteen - vervangende steen afwerken

Introductie

Natuursteennatuursteen: gesteente, niet gevormd in ambachtelijke of industriële processen. is een materiaal dat in de loop der tijd vervalt. Dat maakt het soms noodzakelijk om stenenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) onderdelen van historische bouwwerken te vervangen. Dan speelt de vraag hoe deze vervangende steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) bewerkt moet worden, want natuursteennatuursteen: gesteente, niet gevormd in ambachtelijke of industriële processen. is altijd op de een of andere manier bewerkt.

Een man maakt met een beitel een steenvlak effen.
Scharreren is de laatste bewerkingWerk dat is gebaseerd op ander werk, is aangepast en wordt vervaardigd voor een ander doel en voor een ander gebruik of medium dan het origineel. (AAT-Ned) met de beitel om een steenvlak te effenen. Hier van Belgische hardsteenBelgische hardsteen: polijstbare kalksteen welke gewonnen wordt in de Belgische Ardennen (o.m. in het Ourthe bekken) en bij Soignies , provincie Henegouwen. De grondmassa van Belgische hardsteen is gelijkmatig donker van kleur waarin de versteningen van de doorsneden van crinoiden (stengelfragmenten van zeelies) zich als grijs-witte kringetjes aftekenen. Het breukvlak is ruwkorrelig. Kristallijne koolzure kalk kan geconcentreerd voorkomen in de vorm van calcietplekken. Soms verraden deze vlekken de aanwezigheid van oplossingsholtes in de steen..
Een zandstenen tracering van een raam.
Een nieuwe tracering van Bentheimer zandsteenBentheimer zandsteen: zandsteen welke gewonnen wordt nabij Bentheim, Duitsland. De steen heeft een geelgrijze tot witte ondergrond bestaande uit kwartskorrels met een middelmatige grove korrel. Door oxidatie van ijzerhoudende bestanddelen kunnen roodbruine strepen aanwezig zijn. De steen is homogeen van structuur, kleur en kwaliteit..
Grijze blokken steen met een geruite afwerking.
Bij deze restauratieHerstellen, in goede staat brengen, het (zie) restaureren. (Haslinghuis) Restauratie is de behandeling van een voorwerp waarbij er materiaal aan wordt toegevoegd om het weer origineel te laten lijken qua uiterlijk of constructie. Men doet dit om de leesbaarheid te verbeteren, de esthetische beleving te bevorderen of het gebruik mogelijk te maken. zijn de nieuwe blokken Naamse steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) hetzelfde afgewerkt als de oude blokken.
Een steenhouwer bewerkt een blok Bentheimer zandsteen met een pneumatische hamer.
Een steenhouwer bewerkt een blok Bentheimer zandsteenBentheimer zandsteen: zandsteen welke gewonnen wordt nabij Bentheim, Duitsland. De steen heeft een geelgrijze tot witte ondergrond bestaande uit kwartskorrels met een middelmatige grove korrel. Door oxidatie van ijzerhoudende bestanddelen kunnen roodbruine strepen aanwezig zijn. De steen is homogeen van structuur, kleur en kwaliteit. met een pneumatische hamer.
Een steenhouwer bewerkt met een beitel een stuk steen.
Een steenhouwer legt een scharreerslag op een blok Weiberner tufsteenWeiberner tufsteen: tufsteen: welke gewonnen wordt in de Eifel, Duitsland. De ondergrond is bruinachtig beige. De steen is fijnkorrelig en poreus met kleine steensplinters van ongeveer vijf millimeter, gelijkmatig over de steen verspreid. De bims (puimsteen) vullingen zijn van dezelfde grootte..
Grote blokken steen liggen opgestapeld in een steengroeve.
Vers gewonnen blokken Baumberger steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) in de groeve in Duitsland.
Een machine bewerkt een blok steen in een decoratieve vorm.
Moderne machines kunnen stenenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) in elke vorm maken. In dit geval een blok SavonnièresSavonnières: witte oölitische kalksteen welke gewonnen wordt in het Département de la Meuse, Frankrijk. De grondmassa is gelijkmatig van structuur en kleur. Het breukvlak is ruw korrelig. Savonnières demi fine: variant van Savonnières., Franse kalksteenVerzamelnaam voor meer dan honderd witgele en geelbeige kalksteensoorten uit Frankrijk. (Haslinghuis).
Een rustica van blokken Muschelkalk bij een Zeevaartschool.
Rustica van blokken Muschelkalk
Een rode metalen pen met een grijze punt ligt op een stuk donkergrijze steen waarin strepen zijn getrokken.
Met een spitsijzer wordt het oppervlak ruw bewerkt tot op de juiste hoogte. De steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) is Belgisch hardsteenHardsteen is een kalksteen met een meer of minder uitgesproken blauwgrijze kleur. De steensoort wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van zeer veel resten van crinoïden, diertjes met een kalkskelet, die veelal op de zeebodem leven. Bij het afsterven bleef hun kalkskelet op de bodem achter en samen met de calcietafzetting die het geheel aan elkaar smeedde, vormde zich in de loop van miljoenen jaren de blauwe hardsteenlaag. De steen is dus een aaneenkitting van crinoïden in een cement van microkristallijn calciet. De kleur wordt bepaald door de hoeveelheid zeer fijn verspreide plantaardige resten (koolstof)..
Een ijzeren gereedschap met kleine tanden ligt op een stuk steen waarin een reliëf te zien is.
Met een tandijzer maakt de steenhouwer de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) na het spitsen verder op maat. De steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) is Belgisch hardsteenHardsteen is een kalksteen met een meer of minder uitgesproken blauwgrijze kleur. De steensoort wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van zeer veel resten van crinoïden, diertjes met een kalkskelet, die veelal op de zeebodem leven. Bij het afsterven bleef hun kalkskelet op de bodem achter en samen met de calcietafzetting die het geheel aan elkaar smeedde, vormde zich in de loop van miljoenen jaren de blauwe hardsteenlaag. De steen is dus een aaneenkitting van crinoïden in een cement van microkristallijn calciet. De kleur wordt bepaald door de hoeveelheid zeer fijn verspreide plantaardige resten (koolstof)..
Een stuk gereedschap dat lijkt op een beitel ligt op een steen met reliëf.
Een met een ceseel gescharreerd blok Belgische hardsteenBelgische hardsteen: polijstbare kalksteen welke gewonnen wordt in de Belgische Ardennen (o.m. in het Ourthe bekken) en bij Soignies , provincie Henegouwen. De grondmassa van Belgische hardsteen is gelijkmatig donker van kleur waarin de versteningen van de doorsneden van crinoiden (stengelfragmenten van zeelies) zich als grijs-witte kringetjes aftekenen. Het breukvlak is ruwkorrelig. Kristallijne koolzure kalk kan geconcentreerd voorkomen in de vorm van calcietplekken. Soms verraden deze vlekken de aanwezigheid van oplossingsholtes in de steen..
Een man houdt een bijl vast.
Een steenbijl.
Een merk in steen, waarschijnlijk een persoonlijk merk van een steenhouwer.
Een merk in steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis), waarschijnlijk een persoonlijk merk van een steenhouwer.
Op een steenblok waar allemaal kleine putjes inzitten, ligt een moker met kleine puntjes.
Zo ziet een Belgisch hardstenen blok er na de bewerkingWerk dat is gebaseerd op ander werk, is aangepast en wordt vervaardigd voor een ander doel en voor een ander gebruik of medium dan het origineel. (AAT-Ned) met een bouchardehamer uit.
Een stenen grafzerk met erin gegraveerde letters.
Grafzerk van tufsteentufsteen: sedimentaire natuursteen samengesteld uit verharde vulkanische as (puimsteen) met grofkorrelige gesteentefragmenten (o.m. basalt en leisteen). uit 1582 met letters in bas-reliëf.
Een stenen muur met veel putten en oneffenheden.
Deze met de hand bewerkte blokken donkere Belgische kalksteenKalksteen is een vast gesteente dat voornamelijk is opgebouwd uit calciumcarbonaat.", "kalksteen: sedimentaire natuursteen, waarvan de grondmassa en het bindmiddel in hoofdzaak bestaan uit kalkverbindingen, voornamelijk calciumcarbonaat.") uit 1662 bevatten veel putten en oneffenheden.
Een detail van een versierd plafond waar oude en nieuwe zandstenen in zitten.
Oud en nieuw werk, beide van Bentheimer zandsteenBentheimer zandsteen: zandsteen welke gewonnen wordt nabij Bentheim, Duitsland. De steen heeft een geelgrijze tot witte ondergrond bestaande uit kwartskorrels met een middelmatige grove korrel. Door oxidatie van ijzerhoudende bestanddelen kunnen roodbruine strepen aanwezig zijn. De steen is homogeen van structuur, kleur en kwaliteit., sluiten goed op elkaar aan.
Een muur met een raam erin. De stenen in de muur hebben verschillende kleuren.
De verweringDe verwering van een voorwerp of een gebouw is de schade die wordt veroorzaakt door blootstelling aan het weer, waardoor het oppervlak erodeert en vergaat. van gezaagde vlakken verloopt anders dan van de handmatige gehakte. De vervangende steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) is Ierse hardsteenHardsteen is een kalksteen met een meer of minder uitgesproken blauwgrijze kleur. De steensoort wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van zeer veel resten van crinoïden, diertjes met een kalkskelet, die veelal op de zeebodem leven. Bij het afsterven bleef hun kalkskelet op de bodem achter en samen met de calcietafzetting die het geheel aan elkaar smeedde, vormde zich in de loop van miljoenen jaren de blauwe hardsteenlaag. De steen is dus een aaneenkitting van crinoïden in een cement van microkristallijn calciet. De kleur wordt bepaald door de hoeveelheid zeer fijn verspreide plantaardige resten (koolstof).. De oorspronkelijke steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) kwam uit België.
De grijze stenen in deze muur hebben een reliëf.
Bij de restauratieHerstellen, in goede staat brengen, het (zie) restaureren. (Haslinghuis) Restauratie is de behandeling van een voorwerp waarbij er materiaal aan wordt toegevoegd om het weer origineel te laten lijken qua uiterlijk of constructie. Men doet dit om de leesbaarheid te verbeteren, de esthetische beleving te bevorderen of het gebruik mogelijk te maken. in de jaren twintig van de vorige eeuw zijn alle blokken Gobertanger steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) van deze gevel afgewerkt met een tandijzer, wat voor die tijd nooit het geval was.
In een muur is duidelijk dat in het midden de stenen zijn vervangen, doordat deze veel lichter van kleur zijn.
De nieuwe blokken ledesteen zijn vlak gezaagd, wat zich toch aftekent.

Vaak is het bij een restauratieHerstellen, in goede staat brengen, het (zie) restaureren. (Haslinghuis) Restauratie is de behandeling van een voorwerp waarbij er materiaal aan wordt toegevoegd om het weer origineel te laten lijken qua uiterlijk of constructie. Men doet dit om de leesbaarheid te verbeteren, de esthetische beleving te bevorderen of het gebruik mogelijk te maken. de bedoeling om de eenheid van architectuurBouwkunst, kunst van het scheppen van (zie) ruimtevormen en het omvatten en overdekken hiervan, kortom de gehele ontwikkeling en vormgeving van de inwendige ruimten en de omhulling ervan. te behouden en zo veel mogelijk authentiek materiaal te behouden. Tegelijk is ook nogal eens de wens geuit vanuit de restauratieHerstellen, in goede staat brengen, het (zie) restaureren. (Haslinghuis) Restauratie is de behandeling van een voorwerp waarbij er materiaal aan wordt toegevoegd om het weer origineel te laten lijken qua uiterlijk of constructie. Men doet dit om de leesbaarheid te verbeteren, de esthetische beleving te bevorderen of het gebruik mogelijk te maken.-ethiek dat de vervangsteen onderscheiden moet kunnen worden van de oudere bouwmassa, om verwarring te voorkomen. De wens om de eenheid van architectuurBouwkunst, kunst van het scheppen van (zie) ruimtevormen en het omvatten en overdekken hiervan, kortom de gehele ontwikkeling en vormgeving van de inwendige ruimten en de omhulling ervan. te bewaren maar tegelijk oud en nieuw werk van elkaar te kunnen onderscheiden staat ogenschijnlijk op gespannen voet met elkaar, maar in de praktijk blijkt dat vaak mee te vallen.

Historie

Het bewerken van steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) is een van de eerste vaardigheden geweest waarmee de mens zich onderscheidde van de overige primaten. De bewerkingWerk dat is gebaseerd op ander werk, is aangepast en wordt vervaardigd voor een ander doel en voor een ander gebruik of medium dan het origineel. (AAT-Ned) van vuursteenVuursteen of keisteen, ook silex of flint is een gesteente dat vaak in klompen in kalksteen wordt aangetroffen en meestal bruin of grijs van kleur is. Het gesteente wordt vuursteen genoemd, omdat een slag met een stuk vuursteen op een stuk ijzer of pyriet kan resulteren in vonken. tot werktuigen in het zuiden van Limburg, gedurende een deel van de prehistorie, groeide uit tot een industrie en was aanleiding voor mijnbouw en ruilhandel.

Het verdwijnen van deze stenenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) werktuigen hing samen met de techniek die de mensen ontwikkelden om metalen gereedschappen te vervaardigen. In bepaalde gebieden nam daarmee de bewerkingWerk dat is gebaseerd op ander werk, is aangepast en wordt vervaardigd voor een ander doel en voor een ander gebruik of medium dan het origineel. (AAT-Ned) van steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) een hoge vlucht. Zo hoog dat deze vaardigheid ons heden ten dage voor raadsels stelt. Neem de vazenRelatief hoge houders met een smalle opening, voornamelijk bestemd om een of meerdere knoppen of bloemen in te zetten. en bakken van granietGraniet is een stollingsgesteente dat de mineralen veldspaat, kwarts en mica bevat. in Egypte of de enorme granieten muurblokken in Mexico die naadloos op elkaar aansluiten. Het is moeilijk voor te stellen hoe deze duizenden jaren voor onze jaartelling gemaakt zijn.

De bewerkingWerk dat is gebaseerd op ander werk, is aangepast en wordt vervaardigd voor een ander doel en voor een ander gebruik of medium dan het origineel. (AAT-Ned) van natuursteennatuursteen: gesteente, niet gevormd in ambachtelijke of industriële processen. tot bouwmateriaal is in ons land begonnen met de komst van de Romeinen. Tot in de twintigste eeuw is de techniek die toen geïntroduceerd werd niet wezenlijk veranderd. Blokken natuursteennatuursteen: gesteente, niet gevormd in ambachtelijke of industriële processen. werden voornamelijk bewerkt met verschillende beitels, bijlen en hamers.

De twintigste eeuw

Aan het met de hand winnen, op maat maken en afwerken van natuursteennatuursteen: gesteente, niet gevormd in ambachtelijke of industriële processen. is in de loop van de twintigste eeuw nagenoeg een einde gekomen. Het overgrote deel van de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) die tegenwoordig in de bouw verwerkt wordt, is bewerkt met een zaag-, schuur- of freesmachine, of een combinatie daarvan. In de grote steengroeves in landen als Duitsland, België en Frankrijk zette deze ontwikkelingIets dat gebeurt in de wereld of binnen de organisatie dat vraagt om verandering.", "Ontwikkeling is het veranderen van het gebruik van een gebouw of van een gebied, door bijvoorbeeld bebouwing, civiele werken of mijnbouw.") in het midden van de negentiende eeuw in. De mechanisatie van het steenhouwerswerk begon in het interbellum, met de introductie van draad- en carborundumzagen en later met diamantzagen. Ook voor het schuren en polijstenHet glanzend glad maken van natuursteen of glas. (Haslinghuis) werden machines ontwikkeld en nieuwe schuurmiddelen. In de tweede helft van twintigste eeuw nam de verbetering van diamantgereedschap sterk toe en werd natuursteennatuursteen: gesteente, niet gevormd in ambachtelijke of industriële processen. gemakkelijk te verzagen, waardoor het meer en meer gebruikt werd als dun bekledingsmateriaal. Het bewerken van natuursteennatuursteen: gesteente, niet gevormd in ambachtelijke of industriële processen. zoals dat vanaf de Romeinen plaatsvond, werd steeds minder beoefend.

Nu

Tegenwoordig is er van alle natuursteenverwerkers maar een klein aantal dat de techniekenEen techniek is een werkwijze die men volgt bij het uitvoeren van een werk. Onder de techniek waarmee een kunstwerk tot stand komt, verstaat met de gebruikte techniek zoals de aquareltechniek of de film.", "Wordt gebruikt voor de manier waarop een handeling wordt uitgevoerd of de methode waarmee dat gebeurt. Gebruik 'procédés' wanneer er in het algemeen wordt verwezen naar de verrichtingen die worden uitgevoerd of de procedures die worden gevolgd teneinde een bepaald resultaat te bereiken, en ook voor werkingen of veranderingen die plaats vinden in materialen of objecten. (AAT-Ned)" ) uit het verleden nog beheerst. Zij passen ze voornamelijk toe in een klein segment van de grafwerken en de nieuwbouw, waarbij gedacht moet worden aan met de hand gehakte letters en gevelstenen. Ook in de restauratieHerstellen, in goede staat brengen, het (zie) restaureren. (Haslinghuis) Restauratie is de behandeling van een voorwerp waarbij er materiaal aan wordt toegevoegd om het weer origineel te laten lijken qua uiterlijk of constructie. Men doet dit om de leesbaarheid te verbeteren, de esthetische beleving te bevorderen of het gebruik mogelijk te maken. wordt gevraagd om steenhouwers die de oude techniekenEen techniek is een werkwijze die men volgt bij het uitvoeren van een werk. Onder de techniek waarmee een kunstwerk tot stand komt, verstaat met de gebruikte techniek zoals de aquareltechniek of de film.", "Wordt gebruikt voor de manier waarop een handeling wordt uitgevoerd of de methode waarmee dat gebeurt. Gebruik 'procédés' wanneer er in het algemeen wordt verwezen naar de verrichtingen die worden uitgevoerd of de procedures die worden gevolgd teneinde een bepaald resultaat te bereiken, en ook voor werkingen of veranderingen die plaats vinden in materialen of objecten. (AAT-Ned)" ) beheersen.

De toepassing van handmatige bewerkingenWerk dat is gebaseerd op ander werk, is aangepast en wordt vervaardigd voor een ander doel en voor een ander gebruik of medium dan het origineel. (AAT-Ned) is in het gedrang gekomen door de ontwikkelingIets dat gebeurt in de wereld of binnen de organisatie dat vraagt om verandering.", "Ontwikkeling is het veranderen van het gebruik van een gebouw of van een gebied, door bijvoorbeeld bebouwing, civiele werken of mijnbouw.") van steeds betere zaag- en schuurmachines. Vrijwel elk gesteente kan tegenwoordig moeiteloos gezaagd worden, wat natuurlijk een geweldige besparing op de arbeidskosten betekent. De vormen die uitgezaagd en gefreesd kunnen worden nemen steeds verder toe. Daarmee verdwijnen ook de onvolkomenheden van het handwerk, die het een levendig karakter geven. Het zijn juist deze sporen van menselijke beroering die het werk een grote meerwaarde geven, wat bij een machinaal bewerkt vlak nog geheel ontbreekt. De ontwikkelingen gaan echter zo snel dat het voorbewerken van natuursteennatuursteen: gesteente, niet gevormd in ambachtelijke of industriële processen. met een machine meer en meer bruikbaar wordt als voorbereiding op handwerk, ook als dat een levendig karakter moet hebben.

Soorten bewerkingenWerk dat is gebaseerd op ander werk, is aangepast en wordt vervaardigd voor een ander doel en voor een ander gebruik of medium dan het origineel. (AAT-Ned)

Als we het hebben over de bewerkingenWerk dat is gebaseerd op ander werk, is aangepast en wordt vervaardigd voor een ander doel en voor een ander gebruik of medium dan het origineel. (AAT-Ned) die in het verleden werden gebruikt om natuursteennatuursteen: gesteente, niet gevormd in ambachtelijke of industriële processen. op maat te maken, over welke bewerkingenWerk dat is gebaseerd op ander werk, is aangepast en wordt vervaardigd voor een ander doel en voor een ander gebruik of medium dan het origineel. (AAT-Ned) hebben we het dan? De verwerking van een steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) tot een onderdeel van een bouwwerk is onder te verdelen in drie processen: de winning, de bewerkingWerk dat is gebaseerd op ander werk, is aangepast en wordt vervaardigd voor een ander doel en voor een ander gebruik of medium dan het origineel. (AAT-Ned) tot de gewenste afmetingen en de afwerking. De laatste twee processen vallen soms samen.

Winnen

De techniek die wordt gebruikt bij de winning is sterk afhankelijk van de eigenschappen van de soort steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis). Zachte gesteenten kunnen losgezaagd worden, zoals mergelMergel is een kleisoort die ijzeroxide bevat en een hoog gehalte aan calciumverbindingen. Mergelsoorten worden gebruikt als pottenbakkersklei voor laagbakkend aardewerk en voor bakstenen.. In de negentiende eeuw werden er machines ontwikkeld om ook hardere steensoorten los te zagen.

Steenformaties hebben vaak horizontale onderbrekingen, waarin zich een ander materiaal bevindt. Op deze onderbrekingen laat de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) gemakkelijk los. Soms is de bank steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) hier en daar al min of meer verticaal gescheurd. Op die plaatsenConcentratie van bebouwing. kan de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) dan uitgebroken worden.

In andere gevallen worden de banken in blokken gezaagd of gebroken. Dat breken kan men doen door de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) op verschillende plekken onder spanningAls een voorwerp wordt uitgerekt of samengedrukt werkt er een kracht op die spanning wordt genoemd. Overmatige spanning op textiel resulteert in mechanische schade zoals deformatie, gleeën en scheuren. te zetten met wiggen en keilen. Recenter gebeurt dat door explosieven tot ontploffing te brengen in verticale boorgaten. Deze techniek kan haarscheurtjes in het gesteente veroorzaken, waardoor de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) versneld verweert.

Afhankelijk van de winningsmethode wordt dus een gezaagd vlak verkregen of een bruut vlak, eventueel met sporen van boorgaten.

Op maat maken

De bewerkingenWerk dat is gebaseerd op ander werk, is aangepast en wordt vervaardigd voor een ander doel en voor een ander gebruik of medium dan het origineel. (AAT-Ned) die volgen op de winning werden vroeger uitgevoerd in verschillende stadia met verschillende gereedschappen. Een bruut blok kan van voegvlakken worden voorzien, het zogenoemde kantrechten. Brute steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) is vaak verwerkt in basementen van gebouwenvrijstaande, overdekte en geheel of gedeeltelijke met wanden omsloten toegankelijke ruimte, die direct of indirect met de grond is verbonden.. Deze ruwe stenenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) worden dan rustica genoemd.

Spitsen

Om het oppervlak minder ruw te maken gebruikte de steenhouwer een spitshamer of een moker en puntbeitel. Doorgaans voorzag hij het vlak eerst rondom van een randslag met behulp van een bordijzer (een smalle vlakke beitel). Zo bracht hij het vlak meteen op de gewenste hoogte. Vervolgens werkte de steenhouwer het oppervlak verder af met een tandijzer, steenbijl, tandbijl of bouchardehamer, afhankelijk van de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) en zijn gereedschapskist. In gebieden die tot het Romeinse Rijk hadden behoord bleef men tot ver in de middeleeuwen gebruikmaken van een spitsijzer of een spitshamer. Prachtige voorbeelden van middeleeuws spitswerk zijn te zien op zandstenen sarcofagen op een aantal plaatsenConcentratie van bebouwing. in Nederland.

Steenbijlen

Het gebruik van een steenbijl komt voor tot ver in de middeleeuwen. De bijlslag op de blokken van de oudste tufstenen gebouwenvrijstaande, overdekte en geheel of gedeeltelijke met wanden omsloten toegankelijke ruimte, die direct of indirect met de grond is verbonden. in Nederland is uitgevoerd met een vlakke bijl. Deze tufsteentufsteen: sedimentaire natuursteen samengesteld uit verharde vulkanische as (puimsteen) met grofkorrelige gesteentefragmenten (o.m. basalt en leisteen). is afkomstig uit de Eifel en werd aangevoerd over de Rijn. Voor de bewerkingWerk dat is gebaseerd op ander werk, is aangepast en wordt vervaardigd voor een ander doel en voor een ander gebruik of medium dan het origineel. (AAT-Ned) van de tufsteentufsteen: sedimentaire natuursteen samengesteld uit verharde vulkanische as (puimsteen) met grofkorrelige gesteentefragmenten (o.m. basalt en leisteen). tot handzame blokken werd de bijl algemeen gebruikt. Vanaf de tweede helft van de twaalfde eeuw werd het zichtvlak van de bouwsteen van een fijne bijlslag voorzien. De zichtkant kreeg na de grove bewerkingWerk dat is gebaseerd op ander werk, is aangepast en wordt vervaardigd voor een ander doel en voor een ander gebruik of medium dan het origineel. (AAT-Ned) met een bijl in zijn geheel een fijne slag. Op de randen is vaak een min of meer schuine randslag gelegd. In het koor van de Utrechtse Domkerk is een dergelijke afwerking te zien op de pijlers van Drachenfels-trachiettrachiet: stollingsgesteente (uitvloeiingsgesteente) van granitische samenstelling. In bepaalde soorten komen grote, latvormige kristallen van alkaliveldspaat (sanidien) voor..

Beitels

Fijn geprofileerde delen werden met beitels op maat gemaakt, want met een bijl is dat niet mogelijk. Dit gebeurde met een tandijzer of een ceseel, een brede vlakke beitel. Vanaf het midden van de vijftiende eeuw werden hamer en ceseel ook op grote schaal gebruikt om het gehele zichtvlak van de blokken te scharreren, in plaats van deze af te werken met een bijl. Vermoedelijk is deze manier van bewerken afkomstig uit Vlaanderen, waar in die tijd veel gebouwd werd.

De richting van de slagen was afhankelijk van de positie die de steenhouwer innam ten opzichte van zijn werkstuk en de vorm die hij moest hakken. Hij legde de slagen dus zoals hem dat het beste uitkwam. Aan de randen werd eerst begonnen met een min of meer smalle randslag, om vervolgens in een andere richting het hele vlak te scharreren. De ceselen waren doorgaans niet breder dan vijf centimeterEen centimeter (cm) is een lengte van 0,01 meter = 10 mm. Centi komt van het Latijnse woord 'centum', honderd. De centimeter is de gebruikelijke eenheid voor metingen in huiselijke omstandigheden, bijvoorbeeld lichaamslengte, afmetingen van meubels, kleding enzovoort. In technische tekeningen wordt liever de millimeter gebruikt..

Bij parementblokken van Gobertanger of Ledesteen, die gebruikt werden om bakstenenBakstenen zijn stenen die ontstaan door klei, hoofdzakelijk gewonnen in de uiterwaarden van de grote rivieren, te vormen in blokken en vervolgens op hoge temperatuur (c. 800 - 1100 °C) te bakken. Aan de hand van het vormingsprocedé onderscheiden we handvormstenen, vormbakpersstenen en strengpersstenen. Na te zijn gedroogd, worden de stenen opgestapeld en gebakken. De kwaliteit van de steen is afhankelijk van de temperatuur waarop deze gebakken is; hogere temperaturen geven hardere stenen, te hoge temperaturen gesmolten misbaksels. Omdat de stapel of 'tas' niet overal aan dezelfde temperatuur blootgesteld wordt, dient na het bakken gesorteerd te worden op hardheid en kleur. Dit gebeurt zowel visueel als op klank; Hardere stenen hebben een donkere kleur en geven een heldere klank als ze tegen elkaar geslagen worden (klinkers), zachtere stenen kleuren feller en klinken dof. Naar gelang ijzeroxide of calciumoxide de overhand heeft in de klei, kleurt de steen rood of geel. Bakstenen werden reeds gebruikt in de oudheid, aangenomen wordt dat in Nederland de productie techniek is herondekt door de kloosterlingen omstreeks 1250. murenZware rechtopstaande afsluitende afscheidingen van steenachtig materiaal die meestal een dragende functie hebben. Gebruik 'wanden' voor lichte afscheidingen die geen dragende functie hebben. (AAT-Ned) te bekleden, ontbreekt vaak de randslag. De steenhouwer heeft het blok eerst vlak gescharreerd en daarna pas op lengte gemaakt, waardoor een eventuele randslag is vervallen.

Afwerken

Gedurende de zestiende en zeventiende eeuw werden de ceselen breder, tot wel twaalf centimeterEen centimeter (cm) is een lengte van 0,01 meter = 10 mm. Centi komt van het Latijnse woord 'centum', honderd. De centimeter is de gebruikelijke eenheid voor metingen in huiselijke omstandigheden, bijvoorbeeld lichaamslengte, afmetingen van meubels, kleding enzovoort. In technische tekeningen wordt liever de millimeter gebruikt., en het werk werd regelmatiger. De steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) werd eerst op maat gemaakt, gladgeschuurd en vervolgens opnieuw voorzien van een slag met een ceseel. Deze afwerking volgde dus niet uit het procesEen proces is een serie logische, samenhangende activiteiten die leiden tot een van te voren bepaald doel. waarin de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) op maat gemaakt werd. De eindbewerking was in deze periode alleen een sierslag. Men noemt deze afwerking ‘frijnen’.

Frijnen

Bij het frijnen volgen de slagen een bewust patroon. De randslag en de slagen op de rest van het zichtvlak liggen doorgaans haaks op de voegvlakken, maar er zijn ook andere mogelijkheden, zoals de kathedraalslag die een ruitjespatroon oplevert en de visgraat. Ook andere afwerkingen werden met verschillende gereedschappen binnenHet binnenmilieu is wat men binnen in een gebouw ervaart. gefrijnde kaders toegepast. Zo werden vlakken gespitst, geprikt en gebouchardeerd. In de zeventiende tot ver in de negentiende eeuw zijn veel stenenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) behalve gefrijnd ook geschuurd, waardoor sporen van de bewerkingWerk dat is gebaseerd op ander werk, is aangepast en wordt vervaardigd voor een ander doel en voor een ander gebruik of medium dan het origineel. (AAT-Ned) met de beitel vaak verdwenen zijn.

Het aantal slagen per strekkende decimeter varieert nogal, wat onder andere samenhangt met de eigenschappen van de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis). In Bentheimer zandsteenBentheimer zandsteen: zandsteen welke gewonnen wordt nabij Bentheim, Duitsland. De steen heeft een geelgrijze tot witte ondergrond bestaande uit kwartskorrels met een middelmatige grove korrel. Door oxidatie van ijzerhoudende bestanddelen kunnen roodbruine strepen aanwezig zijn. De steen is homogeen van structuur, kleur en kwaliteit. ziet men vaak bredere slagen, dus minder slagen per decimeter (steenhouwers noemen deze breedtemaat een ‘palm’), dan in bijvoorbeeld hardsteenHardsteen is een kalksteen met een meer of minder uitgesproken blauwgrijze kleur. De steensoort wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van zeer veel resten van crinoïden, diertjes met een kalkskelet, die veelal op de zeebodem leven. Bij het afsterven bleef hun kalkskelet op de bodem achter en samen met de calcietafzetting die het geheel aan elkaar smeedde, vormde zich in de loop van miljoenen jaren de blauwe hardsteenlaag. De steen is dus een aaneenkitting van crinoïden in een cement van microkristallijn calciet. De kleur wordt bepaald door de hoeveelheid zeer fijn verspreide plantaardige resten (koolstof)., omdat deze zandsteenzandsteen: sedimentaire natuursteen gevormd uit aan elkaar gekitte zandkorrels, doorgaans met weinig bindmiddel in de vorm van kleimineralen, kalk of kiezel. zachter is dan hardsteenHardsteen is een kalksteen met een meer of minder uitgesproken blauwgrijze kleur. De steensoort wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van zeer veel resten van crinoïden, diertjes met een kalkskelet, die veelal op de zeebodem leven. Bij het afsterven bleef hun kalkskelet op de bodem achter en samen met de calcietafzetting die het geheel aan elkaar smeedde, vormde zich in de loop van miljoenen jaren de blauwe hardsteenlaag. De steen is dus een aaneenkitting van crinoïden in een cement van microkristallijn calciet. De kleur wordt bepaald door de hoeveelheid zeer fijn verspreide plantaardige resten (koolstof).. Ook veranderde het aantal slagen in de loop der eeuwen mee met de vormgevingVormgeving is het verzamelbegrip voor allerlei vormen van ontwerpen.. In de zeventiende eeuw bijvoorbeeld waren de slagen soms extreem breed.

Op achttiende-eeuwse grafmonumentenArchitecturaal, gebeeldhouwd monument ter eervolle nagedachtenis aan een overledene. Veelal met een graftombe met het stoffelijk overschot als onderdeel. (Religieus Erfgoedthesaurus)", "Grafmonumenten zijn gedenktekens die op graven worden geplaatst. Deze kunnen variëren van een paar kleine steentjes op een graf tot grote mausolea met een oppervlakte ter grootte van meerdere graven. (Uitvaart.nl)") zien we vaak bijzonder fijn en zuiver frijnwerk. HekwerkenHekwerken zijn omheiningen van een tuin, park of terrein en bestaan uit een samenstel van spijlen en regels, staven of tralies, bevestigd tussen soortgelijke stijlen. Een hek kan zijn gemaakt van hout of metaal. Hekwerken kunnen bedoeld zijn om mensen buiten, of dieren binnen te houden. De vormgeving varieert van functioneel tot sierlijk en is aangepast op de tuinarchitectuur. (Haslinghuis) rondom dergelijke grafmonumentenArchitecturaal, gebeeldhouwd monument ter eervolle nagedachtenis aan een overledene. Veelal met een graftombe met het stoffelijk overschot als onderdeel. (Religieus Erfgoedthesaurus)", "Grafmonumenten zijn gedenktekens die op graven worden geplaatst. Deze kunnen variëren van een paar kleine steentjes op een graf tot grote mausolea met een oppervlakte ter grootte van meerdere graven. (Uitvaart.nl)") rusten regelmatig op banden van hardsteenHardsteen is een kalksteen met een meer of minder uitgesproken blauwgrijze kleur. De steensoort wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van zeer veel resten van crinoïden, diertjes met een kalkskelet, die veelal op de zeebodem leven. Bij het afsterven bleef hun kalkskelet op de bodem achter en samen met de calcietafzetting die het geheel aan elkaar smeedde, vormde zich in de loop van miljoenen jaren de blauwe hardsteenlaag. De steen is dus een aaneenkitting van crinoïden in een cement van microkristallijn calciet. De kleur wordt bepaald door de hoeveelheid zeer fijn verspreide plantaardige resten (koolstof). die veel minder fijn en fraai gefrijnd zijn dan het grafmonument zelf. Blijkbaar werden aan de afwerking van belangrijke onderdelen ook hogere eisen gesteld.

Schaven

In mergelMergel is een kleisoort die ijzeroxide bevat en een hoog gehalte aan calciumverbindingen. Mergelsoorten worden gebruikt als pottenbakkersklei voor laagbakkend aardewerk en voor bakstenen., misschien wel het zachtste gesteente dat op grote schaal in de bouw is gebruikt, is frijnen bijna niet mogelijk. Het oppervlak van deze steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) wordt dan ook geschaafd. Het bewerken van mergelMergel is een kleisoort die ijzeroxide bevat en een hoog gehalte aan calciumverbindingen. Mergelsoorten worden gebruikt als pottenbakkersklei voor laagbakkend aardewerk en voor bakstenen. behoort niet tot het werk van de steenhouwer. Er bestaan gespecialiseerde mergelwerkers. Andere zachte kalkstenen, zoals SavonnièresSavonnières: witte oölitische kalksteen welke gewonnen wordt in het Département de la Meuse, Frankrijk. De grondmassa is gelijkmatig van structuur en kleur. Het breukvlak is ruw korrelig. Savonnières demi fine: variant van Savonnières., worden overigens ook wel afgewerkt met een schaaf.

Schuren

Na het op maat maken van de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) werd het oppervlak soms geschuurd. Afhankelijk van het schuurmiddel werd daarmee een steeds diepere kleurKleur is de gewaarwording van licht die verschilt van wit licht zoals dat wordt uitgezonden door een natuurlijke lichtbron. Het gekleurde licht kan van een lamp komen of gereflecteerd door een voorwerp. Kleur kan worden gemeten in een aantal systemen, zoals CIE, Munsell, Natural Colour System, die alle een verschillende methode hebben om een kleur aan te duiden.Een kleur is de sensatie die veroorzaakt wordt door licht van een bepaalde golflengte. Geel en groen bijvoorbeeld zijn verschillende kleuren. Het Munsell kleursysteem en dergelijke systemen hebben dit als uitgangspunt. (Conservation Dictionary)", "Kleur is een eigenschap van licht die wordt bepaald door de verschillende golflengtes waaruit dat licht is samengesteld. ", "Verwijst naar pigment in een bindmiddel, bijvoorbeeld inkt, water of olie. De term wordt vaak gebruikt om te verwijzen naar media in de Aziatische kunst (bijvoorbeeld 'inkt en kleur op papier'). (AAT-Ned)") van de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) zichtbaar. Om een steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) te polijstenHet glanzend glad maken van natuursteen of glas. (Haslinghuis), waarmee de diepste kleurKleur is de gewaarwording van licht die verschilt van wit licht zoals dat wordt uitgezonden door een natuurlijke lichtbron. Het gekleurde licht kan van een lamp komen of gereflecteerd door een voorwerp. Kleur kan worden gemeten in een aantal systemen, zoals CIE, Munsell, Natural Colour System, die alle een verschillende methode hebben om een kleur aan te duiden.Een kleur is de sensatie die veroorzaakt wordt door licht van een bepaalde golflengte. Geel en groen bijvoorbeeld zijn verschillende kleuren. Het Munsell kleursysteem en dergelijke systemen hebben dit als uitgangspunt. (Conservation Dictionary)", "Kleur is een eigenschap van licht die wordt bepaald door de verschillende golflengtes waaruit dat licht is samengesteld. ", "Verwijst naar pigment in een bindmiddel, bijvoorbeeld inkt, water of olie. De term wordt vaak gebruikt om te verwijzen naar media in de Aziatische kunst (bijvoorbeeld 'inkt en kleur op papier'). (AAT-Ned)") wordt bereikt, wordt de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) eerst geschuurd en gezoet. Er werd onder andere geschuurd met stukken Gotlandse steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) en gezoet met puimsteenPuimsteen is een poreus vulkanisch gesteente dat als polijststeen wordt gebruikt. en doornsteen. Gepolijst werd er met onder andere loodTe gebruiken voor het zuivere metaalelement met het symbool Pb en het atoomnummer 82; het metaal is zacht, kneedbaar en vaalgrijs van kleur. Ook te gebruiken voor het metaal wanneer het wordt bewerkt en gevormd om, meestal in combinatie met andere stoffen, verscheidene voorwerpen en materialen te maken. (Archeological Base Register), aluin en amaril. Dat laatste is een zeer hard gesteente. Bij het napolijsten gebruikte de steenhouwer zwavel en tinaspoeder. Tinaspoeder is tinoxide.

Tegenwoordig bestaan er machines die werken met schuurmiddelen als siliciumcarbide en diamant, waarmee de steenhouwer veel sneller schuurt. Het resultaatEen concreet product of dienst waarvan helder is als het gereed is. Een resul taat is altijd concreet aanwijsbaar (zelfstandig naamwoord). Voorbeelden zijn: wet, vergunning, regeling, opgeleverd systeem, een twintigtal interviews.", "Een concreet product of dienst waarvan helder is als het gereed is. Een resultaat is altijd concreet aanwijsbaar (zelfstandig naamwoord). Voorbeelden zijn: wet, vergunning, regeling, opgeleverd systeem, een twintigtal interviews.") van het schuurwerk met de hand en met de machine is echter niet vergelijkbaar. Het werk dat met een machine is gemaakt is zuiver vlak en komt daardoor vaak harder over dan een oppervlak dat meer met de hand is gepolijst.

Afhankelijk van de soort steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) werd er geschuurd, gezoet of gepolijst. Marmers kan men over het algemeen polijstenHet glanzend glad maken van natuursteen of glas. (Haslinghuis), terwijl dat met zachte kalkgesteenten en zandgesteenten geen zin heeft. Het was vaak ook niet de bedoeling om van iedere steensoort de diepe kleurKleur is de gewaarwording van licht die verschilt van wit licht zoals dat wordt uitgezonden door een natuurlijke lichtbron. Het gekleurde licht kan van een lamp komen of gereflecteerd door een voorwerp. Kleur kan worden gemeten in een aantal systemen, zoals CIE, Munsell, Natural Colour System, die alle een verschillende methode hebben om een kleur aan te duiden.Een kleur is de sensatie die veroorzaakt wordt door licht van een bepaalde golflengte. Geel en groen bijvoorbeeld zijn verschillende kleuren. Het Munsell kleursysteem en dergelijke systemen hebben dit als uitgangspunt. (Conservation Dictionary)", "Kleur is een eigenschap van licht die wordt bepaald door de verschillende golflengtes waaruit dat licht is samengesteld. ", "Verwijst naar pigment in een bindmiddel, bijvoorbeeld inkt, water of olie. De term wordt vaak gebruikt om te verwijzen naar media in de Aziatische kunst (bijvoorbeeld 'inkt en kleur op papier'). (AAT-Ned)") te gebruiken in het ontwerp. Veel steensoorten in een gebouw werden gepleisterd of geschilderd, waarbij dan vaak wel weer de kleurKleur is de gewaarwording van licht die verschilt van wit licht zoals dat wordt uitgezonden door een natuurlijke lichtbron. Het gekleurde licht kan van een lamp komen of gereflecteerd door een voorwerp. Kleur kan worden gemeten in een aantal systemen, zoals CIE, Munsell, Natural Colour System, die alle een verschillende methode hebben om een kleur aan te duiden.Een kleur is de sensatie die veroorzaakt wordt door licht van een bepaalde golflengte. Geel en groen bijvoorbeeld zijn verschillende kleuren. Het Munsell kleursysteem en dergelijke systemen hebben dit als uitgangspunt. (Conservation Dictionary)", "Kleur is een eigenschap van licht die wordt bepaald door de verschillende golflengtes waaruit dat licht is samengesteld. ", "Verwijst naar pigment in een bindmiddel, bijvoorbeeld inkt, water of olie. De term wordt vaak gebruikt om te verwijzen naar media in de Aziatische kunst (bijvoorbeeld 'inkt en kleur op papier'). (AAT-Ned)") van de gebruikte steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) een rol speelde. Marmers, albastAlbast is een gesteente, bestaande uit een massieve, gewoonlijk doorschijnende, vorm van in de natuur voorkomend gips. Albast werd gebruikt om beelden te snijden en, in de 16e en 17e eeuw in Italië, als ondergrond voor olieverfschilderijen., harde kalkgesteenten en heel soms dieptegesteenten werden wel bewust ingezet om hun kleurKleur is de gewaarwording van licht die verschilt van wit licht zoals dat wordt uitgezonden door een natuurlijke lichtbron. Het gekleurde licht kan van een lamp komen of gereflecteerd door een voorwerp. Kleur kan worden gemeten in een aantal systemen, zoals CIE, Munsell, Natural Colour System, die alle een verschillende methode hebben om een kleur aan te duiden.Een kleur is de sensatie die veroorzaakt wordt door licht van een bepaalde golflengte. Geel en groen bijvoorbeeld zijn verschillende kleuren. Het Munsell kleursysteem en dergelijke systemen hebben dit als uitgangspunt. (Conservation Dictionary)", "Kleur is een eigenschap van licht die wordt bepaald door de verschillende golflengtes waaruit dat licht is samengesteld. ", "Verwijst naar pigment in een bindmiddel, bijvoorbeeld inkt, water of olie. De term wordt vaak gebruikt om te verwijzen naar media in de Aziatische kunst (bijvoorbeeld 'inkt en kleur op papier'). (AAT-Ned)") en daarom geschuurd.

De schuurtechniek werd afgestemd op de toepassing. Marmeren vloertegelsTegel gebruikt voor vloerafwerking. (AAT-Ned) werden belopen en daarom gezoet of geschuurd, terwijl zuilen doorgaans gepolijst zijn. Veel steensoorten – behalve de dieptegesteenten – behouden aan de buitenkant van een gebouw hun glansIn technische termen is glans de hoeveelheid gespiegelde reflectie van een oppervlak die gemeten wordt volgens gestandaardiseerde methoden, bijvoorbeeld ISO 2813.", "Glans is een eigenschap van licht dat van een oppervlak wordt weerkaatst. Er zijn verschillende soorten glans: 'schitterend' van sterk glanzend opaak materiaal als gepolijst hematiet; 'diamantachtig' van sterk glanzend transparant materiaal als diamant; 'metallic', 'glasachtig', 'zijdeglans' en 'mat' zijn beschrijvingen voor glans in afnemende kracht. Lustre, metaalglazuur, op ceramiek is een iriserend glazuur. Glans op ongeglazuurd aardewerk, zoals terra sigillata, is een minerale afwerklaag met een sterke glans.", "Een weerspiegelende oppervlaktekwaliteit die minder stralend is dan hoogglans en die meer een gevoel van glans dan van diepte aan de afwerking geeft. (AAT-Ned)") niet. Ze werden in dat geval ook niet gepolijst.

Steenmerken

Op een afgewerkt oppervlak komen soms ook met krijt aangebrachte of ingehakte merken voor. Dit doet zich vooral voor in gebouwenvrijstaande, overdekte en geheel of gedeeltelijke met wanden omsloten toegankelijke ruimte, die direct of indirect met de grond is verbonden. van meer dan driehonderd jaar oud. De merken houden verband met de productieProductie is het toevoegen van waarde, gebruikswaarde en of emotionele waarde, door het veranderen of bewust niet veranderen van de fysieke toestand van producten om daarmee voor de mens de gewenste eigenschappen (of perceptie van die eigenschappen) te verkrijgen of te behouden. Wanneer in de productie de fysieke toestand, verschijningsvorm, van een product wordt veranderd verkrijgt het product ook andere eigenschappen. Er is een directe relatie tussen toestand en eigenschappen van een product. Het begrip productiviteit is afgeleid van dit begrip productie. of met de plaatsing van de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis). Het gaat dan om persoonsmerken of stelmerken.

De persoonsmerken zijn het merk van de steenhouwer, de groevemeester of de leverancier. Deze merken vertellen iets over de manier waarop de bouw was georganiseerd. Uit hetzelfde steenhouwersmerk in stenenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) van verschillende bouwwerken kan bijvoorbeeld gereconstrueerd worden welke omzwervingen deze steenhouwer gemaakt heeft. Bovendien worden nogal eens dezelfde merken steeds samen in een bepaalde bouwfase van verschillende gebouwenvrijstaande, overdekte en geheel of gedeeltelijke met wanden omsloten toegankelijke ruimte, die direct of indirect met de grond is verbonden. aangetroffen. Dit betekent dat de steenhouwers in groepsverband werkten en wisselden van bouwplaats. Het merk van een groevemeester geeft aan waar de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) indertijd betrokken is.

Stelmerken werden aangebracht om aan de steller duidelijk te maken waar het blok thuishoort. Een paarmerk is op twee stenenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) gezet op de twee voegvlakken die tegen elkaar moesten komen. Laagmerken gaven aan in welke volgorde de stenenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) gestapeld moesten worden.

Steenmerken vormen dus een belangrijke bron van informatie, zeker naarmate er meer verzameld worden. Blokken met steenmerken mogen dan ook nooit verloren gaanEen voorwerp is verloren gegaan als het helemaal vernield is of onreglementair uit een collectie is weggenomen., het is belangrijk om ze te bewaren of documenteren.

Gehakte teksten

Teksten in steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) zijn meestal bedoeld ter herinnering. Door teksten op grafmonumentenArchitecturaal, gebeeldhouwd monument ter eervolle nagedachtenis aan een overledene. Veelal met een graftombe met het stoffelijk overschot als onderdeel. (Religieus Erfgoedthesaurus)", "Grafmonumenten zijn gedenktekens die op graven worden geplaatst. Deze kunnen variëren van een paar kleine steentjes op een graf tot grote mausolea met een oppervlakte ter grootte van meerdere graven. (Uitvaart.nl)"), eerste stenenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis), oorlogsmonumenten en gevelstenen wordt de lezer herinnerd aan feiten uit het verleden. Cijfers in een gevelsteen herinneren doorgaans aan de datum van stichting. De tijd die de boodschap meegaat, is afhankelijk van de duurzaamheidNULL van het gesteente en de hoogte of diepte van de letters.

Vroeger werden letters vrijwel uitsluitend met een beitel gehakt. Letters hakken is een vak dat nauw verwant is met het steenhouwersvak en dat om kennis van typografie vraagt. Doorgaans worden de letters eerst getekend. Vervolgens worden ze uitgehakt in haut- of bas-reliëf. In het eerste geval hak je het oppervlak terug en laat je de letter staan, in het tweede geval hak je de letter verdiept in de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis). Men spreekt ook wel over respectievelijk uitwendige en inwendige letters.

Tegenwoordig worden veel teksten gezandstraald. Door met een mal de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) af te dekken en vervolgens te zandstralenZand met een grote kracht op een oppervlak van, bijvoorbeeld, metaal, metselwerk of beton spuiten om vuil, roest of verf te verwijderen, of om het oppervlak met een ruwe structuur te versieren. (AAT-Ned), wordt de tekst zichtbaar.

Teksten in steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) worden op den duur vaak onleesbaar, waarmee de herinneringsfunctie verdwijnt. Veelal ontstaat er dan ook de behoefteEen wens die nog niet is vertaald naar een formele eis om de tekst weer leesbaar te maken. Het reinigenBij het schoonmaken van een voorwerp haalt men er ongewenst materiaal vanaf, dat meestal geen deel uitmaakt van het originele voorwerp. Dit materiaal kan schadelijk zijn, zoals zout op ceramiek, of ontsierend, of het kan de informatie die het voorwerp in zich heeft 'onleesbaar' maken. In het laatste geval kan reiniging opheldering verschaffen over vorm of details.", "Het vuil wegnemen van of uit. (Van Dale)") van de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) zorgt doorgaans voor nog meer slijtage van het oppervlak en is dus niet bevorderlijk. Door het opnieuw ophakken van de tekst verdwijnt de oorspronkelijke bewerkingWerk dat is gebaseerd op ander werk, is aangepast en wordt vervaardigd voor een ander doel en voor een ander gebruik of medium dan het origineel. (AAT-Ned) en dat is nu juist netWordt gebruikt voor voorwerpen die bestaan uit ineengrijpende schikkingen van draden, koorden of touwen die zijn samengedraaid, geknoopt of geweven op regelmatige afstanden. Gebruik de term 'net (textiel)' voor open geweven stof gemaakt van twijn, sterke draad of garen, meestal van zijde, katoen, nylon of rayon, met fijne of grove mazen van vaste afmetingen, die wordt gebruikt om verschillende dingen te maken, van sluiers en garneersel op kleding tot tennisnetten en visnetten. (AAT-Ned) de reden waarom zo’n steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) van monumentale waarde kan zijn. Deze methoden zijn dus geen optie. Afhankelijk van de situatie kan wel gedacht worden aan het opnieuw leesbaar maken met behulp van kleurKleur is de gewaarwording van licht die verschilt van wit licht zoals dat wordt uitgezonden door een natuurlijke lichtbron. Het gekleurde licht kan van een lamp komen of gereflecteerd door een voorwerp. Kleur kan worden gemeten in een aantal systemen, zoals CIE, Munsell, Natural Colour System, die alle een verschillende methode hebben om een kleur aan te duiden.Een kleur is de sensatie die veroorzaakt wordt door licht van een bepaalde golflengte. Geel en groen bijvoorbeeld zijn verschillende kleuren. Het Munsell kleursysteem en dergelijke systemen hebben dit als uitgangspunt. (Conservation Dictionary)", "Kleur is een eigenschap van licht die wordt bepaald door de verschillende golflengtes waaruit dat licht is samengesteld. ", "Verwijst naar pigment in een bindmiddel, bijvoorbeeld inkt, water of olie. De term wordt vaak gebruikt om te verwijzen naar media in de Aziatische kunst (bijvoorbeeld 'inkt en kleur op papier'). (AAT-Ned)") of door de tekst via een ander medium op de toeschouwer over te brengen.

Soms treft men ook eeuwenoude, ingekraste graffiti aan in stenenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) delen van gebouwenvrijstaande, overdekte en geheel of gedeeltelijke met wanden omsloten toegankelijke ruimte, die direct of indirect met de grond is verbonden., vooral in zachte steensoorten. Het is niet de bedoeling om hier deze heimelijke praktijken toe te juichen, maar het verdient aanbeveling om deze historische sporen van menselijke beroering te bewaren.

RestauratieHerstellen, in goede staat brengen, het (zie) restaureren. (Haslinghuis) Restauratie is de behandeling van een voorwerp waarbij er materiaal aan wordt toegevoegd om het weer origineel te laten lijken qua uiterlijk of constructie. Men doet dit om de leesbaarheid te verbeteren, de esthetische beleving te bevorderen of het gebruik mogelijk te maken.

Bij de eerste grootschalige restauraties die in Nederland tegen het einde van de negentiende eeuw plaatsvonden, werd de vervangende steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) doorgaans zeer strak afgewerkt, netWordt gebruikt voor voorwerpen die bestaan uit ineengrijpende schikkingen van draden, koorden of touwen die zijn samengedraaid, geknoopt of geweven op regelmatige afstanden. Gebruik de term 'net (textiel)' voor open geweven stof gemaakt van twijn, sterke draad of garen, meestal van zijde, katoen, nylon of rayon, met fijne of grove mazen van vaste afmetingen, die wordt gebruikt om verschillende dingen te maken, van sluiers en garneersel op kleding tot tennisnetten en visnetten. (AAT-Ned) zoals toen in de nieuwbouw en het grafwerk gebeurde. Pas in het begin van de twintigste eeuw kwam er weer waardering voor de levendigere manier waarop stenenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) in de middeleeuwen werden afgewerkt. Niet alleen moest voortaan weer het vormgevoel van de vakman aan de stenenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) af te lezen zijn, ook de manier waarop het werk tot stand was gekomen mocht zijn sporen nalaten. Er ontstond een scheiding tussen het werk van de steenhouwer in de restauratieHerstellen, in goede staat brengen, het (zie) restaureren. (Haslinghuis) Restauratie is de behandeling van een voorwerp waarbij er materiaal aan wordt toegevoegd om het weer origineel te laten lijken qua uiterlijk of constructie. Men doet dit om de leesbaarheid te verbeteren, de esthetische beleving te bevorderen of het gebruik mogelijk te maken. en dat van de steenhouwer in het grafwerk en de nieuwbouw. Een scheiding die in de loop der tijd steeds zichtbaarder is geworden.

Andere techniek

Sinds het begin van de vorige eeuw werd de oorspronkelijke afwerking vaker uitgangspunt voor de afwerking van de vervangende steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis). Veelvuldig echter werd de levendigheid schromelijk overdreven. Er werd met enige afschuw gesproken over het steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis)- en beeldhouwwerk dat aan het einde van de negentiende eeuw en nog in het begin van de twintigste eeuw was gemaakt voor het vervangen van steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) bij restauraties. Het zou een te machinaal, doods karakter hebben en daarmee ongunstig afwijken van het historische steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis)- en beeldhouwwerk dat ten dele of geheel was vervangen.

Het steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis)- en beeldhouwwerk dat gemaakt werd vanaf omstreeks 1918 onderscheidt zich echter ook vaak weer van de historische omgeving waarin het is geplaatst, omdat het wel erg grof en levendig is uitgevoerd. Ook werden er techniekenEen techniek is een werkwijze die men volgt bij het uitvoeren van een werk. Onder de techniek waarmee een kunstwerk tot stand komt, verstaat met de gebruikte techniek zoals de aquareltechniek of de film.", "Wordt gebruikt voor de manier waarop een handeling wordt uitgevoerd of de methode waarmee dat gebeurt. Gebruik 'procédés' wanneer er in het algemeen wordt verwezen naar de verrichtingen die worden uitgevoerd of de procedures die worden gevolgd teneinde een bepaald resultaat te bereiken, en ook voor werkingen of veranderingen die plaats vinden in materialen of objecten. (AAT-Ned)" ) ingezet die de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) wel een levendig aanzien gaven, maar die tot dan toe niet gebruikelijk waren als afwerking. Zo werd er soms gebruikgemaakt van een tandijzer om de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) af te werken, terwijl de oorspronkelijke steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) met een ceseel afgewerkt was.

In de tweede helft van de twintigste eeuw werd daar minder vrij mee omgegaan en werden de techniekenEen techniek is een werkwijze die men volgt bij het uitvoeren van een werk. Onder de techniek waarmee een kunstwerk tot stand komt, verstaat met de gebruikte techniek zoals de aquareltechniek of de film.", "Wordt gebruikt voor de manier waarop een handeling wordt uitgevoerd of de methode waarmee dat gebeurt. Gebruik 'procédés' wanneer er in het algemeen wordt verwezen naar de verrichtingen die worden uitgevoerd of de procedures die worden gevolgd teneinde een bepaald resultaat te bereiken, en ook voor werkingen of veranderingen die plaats vinden in materialen of objecten. (AAT-Ned)" ) uit het verleden meer aangehouden. De oude en de nieuwe afwerking leken echter onvoldoende op elkaar, wat vooral te wijten is aan de machinale voorbewerking van de vervangende steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis).

Identiek ogende afwerking

Een pasklaar antwoord op de vraag hoe vervangende steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) het beste afgewerkt kan worden is er niet. Er kan per geval tot een goede keuze gekomen worden door belang te hechten aan de eenheid en het karakter van het werk, aan de samenhang tussen de afwerking en de eigenschappen van de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) en aan de herkenbaarheid van de ingreep. Bij het vervangen van een natuurstenen onderdeel hoort de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) in ieder geval zodanig afgewerkt te worden dat het geen storende factor wordt in de beleving van het historische bouwwerk. De omgeving van de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) is dus uitgangspunt bij de keuze van de afwerking.

Er zijn tal van voorbeelden uit restauraties van de afgelopen decennia waaruit duidelijk wordt dat daar te veel van afwijken geen bevredigende werkwijze is. Veel nieuwe, gezaagde en met de hand afgewerkte blokken zijn storend zichtbaar tussen oud werk dat op een andere manier tot stand gekomen is.

Door het verval van de stenenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) zullen er in de toekomst altijd weer blokken vervangen moeten worden. Als de nieuwe stenenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) niet op de originele manier afgewerkt worden, dan zal het karakter van het oude bouwwerk uit het zicht verdwijnen. Daarmee zal er een deel van de cultuurhistorische waarde van het gebouw verloren gaanEen voorwerp is verloren gegaan als het helemaal vernield is of onreglementair uit een collectie is weggenomen..

Tegelijk blijkt het in de praktijk vrijwel onmogelijk om vervangsteen zo af te werken dat het zich niet onderscheidt van het oude werk. Daarmee is het probleem opgelost dat een ingreep niet herkenbaar is, maar ontstaat dus ook een situatie die esthetischDe esthetische kwaliteit van een voorwerp is de mate waarin het door de mensen wordt gewaardeerd om zijn uiterlijk en schoonheid. niet altijd bevredigend is.

Slijtage

Het vervangen van tegelsGebakken plak klei, al dan niet geglazuurd. Op de tegel kan een voorstelling of een tekst ingebakken zijn. Ook een reliëf kan de tegel sieren. in een oude vloer is lastig, juist door de ‘onvolkomenheden’ van de oude tegelsGebakken plak klei, al dan niet geglazuurd. Op de tegel kan een voorstelling of een tekst ingebakken zijn. Ook een reliëf kan de tegel sieren.. Deze zijn niet alleen een gevolg van slijtage, maar ook van het handwerk dat soms is verricht om de tegelsGebakken plak klei, al dan niet geglazuurd. Op de tegel kan een voorstelling of een tekst ingebakken zijn. Ook een reliëf kan de tegel sieren. vlak te maken. Het is dus ook niet juist om te veronderstellen dat het verschil tussen oude en nieuwe tegelsGebakken plak klei, al dan niet geglazuurd. Op de tegel kan een voorstelling of een tekst ingebakken zijn. Ook een reliëf kan de tegel sieren. in de loop der tijd onzichtbaar wordt. Hetzelfde geldt voor blokken in gevelsDriehoekige top van een muur of houten wand, die voor het dak is geplaatst, later in het bijz. de gehele driehoekig afgedekte voormuur van een huis of de voormuur in het algemeen, ook als de muur horizontaal is afgedekt. Tenslotte wordt van voor-, achter-, zij- en brandgevels gesproken. Zonder nadere aanduiding betekent gevel echter voorgevel. De esthetische werking van de gevel berust grotendeels op de verhouding en verdeling van gesloten en open partijen (dammen, vensters) en op de geleding: horizontaal door lijsten, friezen enz., verticaal door zuilen, pilasters, risalieten.. Door verweringDe verwering van een voorwerp of een gebouw is de schade die wordt veroorzaakt door blootstelling aan het weer, waardoor het oppervlak erodeert en vergaat. wordt het verschil tussen blokken die met de hand vlak gemaakt zijn en die vlak gezaagd zijn niet minder groot, maar vaak juist groter. Zelfs al zijn ze vervolgens gefrijnd. Alleen al de verspreiding van de verweringskleur verloopt bij een zuiver vlak geheel anders.

Aanpak

Hoe kun je er in de praktijk bij het vervangen van natuursteennatuursteen: gesteente, niet gevormd in ambachtelijke of industriële processen. voor zorgen dat de steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) op de juiste manier wordt afgewerkt? Voordat de afwerking van de vervangsteen begint, hoort er eerst duidelijkheid te bestaan over de afwerking van de oorspronkelijke steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis). Deze afwerking wordt omschreven, evenals de afwerking van de vervangende steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis). Bovendien wordt deze keuze gemotiveerd. Als de nieuwe steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) afgewerkt wordt conform de te vervangen steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis), hoe was die afwerking dan? Wordt deze opnieuw toegepast om het totaalbeeld niet te verstoren?

Van belang is dat de aan het monument reeds aanwezige afwerkingen herkend worden en dat de waarde die ze hebben voor het historische bouwwerk wordt onderkend. De afwerking van de vervangende steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) mag geen afbreuk doen aan deze waarde.

Onderscheid

Door het gebruik van een andere steensoort of een andere afwerking zijn veel vervangingenHet vervangen van analoge informatie door digitale reproducties daarvan, teneinde de aldus vervangen analoge informatie te vernietigen. uit het verleden herkenbaar. Ook al wordt er gestreefd naar het aansluiten bij de oude omgeving, het zuiver kopiëren van handwerk blijkt in de praktijk vaak niet mogelijk. Maar soms bestaat de wens om de nieuwe steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) nadrukkelijker te kunnen onderscheiden van het authentieke materiaal, om verwarring te voorkomen. Een goede oplossing is het aanbrengen van een teken (jaartal, initiaal), waardoor ook na lange tijd het onderscheid nog gemaakt kan worden. Niet overal is het mogelijk om een teken aan te brengen op een steenHarde delfstof die niet smeedbaar, niet brandbaar en (vrijwel) niet in water oplosbaar is. Wordt in de bouwkunst gebruikt als houw-, breuk- of veldsteen. (Haslinghuis) zonder dat dit te veel in het oog springt. Echter, het hoeft slechts bij een paar nieuwe blokken te gebeuren.

Een andere mogelijkheid om onderscheid te maken tussen oud en nieuw werk is omstreeks 1935 toegepast in de gevel van het Leidse stadhuis aan de Breestraat. De oude blokken zijn gefrijnd, de nieuwe blokken eveneens. In de nieuwe blokken zijn bovendien sporen van een tandijzer zichtbaar, die in de oude blokken ontbreken. Ondanks de verschillende techniekenEen techniek is een werkwijze die men volgt bij het uitvoeren van een werk. Onder de techniek waarmee een kunstwerk tot stand komt, verstaat met de gebruikte techniek zoals de aquareltechniek of de film.", "Wordt gebruikt voor de manier waarop een handeling wordt uitgevoerd of de methode waarmee dat gebeurt. Gebruik 'procédés' wanneer er in het algemeen wordt verwezen naar de verrichtingen die worden uitgevoerd of de procedures die worden gevolgd teneinde een bepaald resultaat te bereiken, en ook voor werkingen of veranderingen die plaats vinden in materialen of objecten. (AAT-Ned)" ) voegen ze zich zo goed samen dat de gevel toch oogt als één geheel.

OmgevingsvergunningEen omgevingsvergunning is een vergunning voor het bouwen van een bouwwerk en/of een vergunning voor bedrijfsactiviteiten die mogelijke hinder voor mens en milieu zullen veroorzaken. en subsidie

Bij het vervangen van natuurstenen onderdelen van een rijksmonumentMonument of archeologisch monument dat is ingeschreven in het rijksmonumentenregister.Een rijksmonument is in Nederland een zaak (een bouwwerk of object, of het restant daarvan) die van algemeen belang is wegens de schoonheid, de betekenis voor de wetenschap of de cultuurhistorische waarde. Een formeel juistere aanduiding is: 'beschermd monument als bedoeld in de Erfgoedwet'. (Wikipedia) is er sprake van een wijziging van het monument. Voor het wijzigen van een rijksmonumentMonument of archeologisch monument dat is ingeschreven in het rijksmonumentenregister.Een rijksmonument is in Nederland een zaak (een bouwwerk of object, of het restant daarvan) die van algemeen belang is wegens de schoonheid, de betekenis voor de wetenschap of de cultuurhistorische waarde. Een formeel juistere aanduiding is: 'beschermd monument als bedoeld in de Erfgoedwet'. (Wikipedia) is een omgevingsvergunningEen omgevingsvergunning is een vergunning voor het bouwen van een bouwwerk en/of een vergunning voor bedrijfsactiviteiten die mogelijke hinder voor mens en milieu zullen veroorzaken. vereist, te verlenen door het bevoegd gezag. Dat is meestal de gemeente. Actuele informatie over de omgevingsvergunningEen omgevingsvergunning is een vergunning voor het bouwen van een bouwwerk en/of een vergunning voor bedrijfsactiviteiten die mogelijke hinder voor mens en milieu zullen veroorzaken. en rijksmonumentenEen rijksmonument is in Nederland een zaak (een bouwwerk of object, of het restant daarvan) die van algemeen belang is wegens de schoonheid, de betekenis voor de wetenschap of de cultuurhistorische waarde. Een formeel juistere aanduiding is: 'beschermd monument als bedoeld in de Erfgoedwet'. (Wikipedia) vindt u hier (verwijzing naar artikel hierover…)

De kosten van noodzakelijke vervanging van natuurstenen onderdelen zijn in principe subsidiabele instandhoudingskosten. Actuele informatie over de subsidiemogelijkheden vindt u hier.

Meer informatie

Zie ook deze artikelen


Hoort bij deze thema's


Specialist(en)


Contact

Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 22 feb 2021 om 11:10.