's-Gravenhage (Den Haag) - Meppelweg 339 - R.K. Technische School Sint Paulus

< Rijksmonumenten

(532156) monumentenregisterMonumentnummer: 532156

Introductie

St. Paulus Ambachtsschool. Technische school.
Overzichtsfoto vanaf de straat van de St. Paulus Ambachtsschool, met hek voor het schoolplein
Afb. 1. St. Paulus Ambachtsschool: hekwerk met schoolgebouw. Foto door Jan van Galen, RCE, 2012. CC BY-SA 3.0
Close-up van de reliefsculptuur
Afb. 2. Ajourrelief in brons van Harry van den Thillart. Foto door Jan van Galen, RCE, 2012. CC BY-SA 3.0
Muurschildering, in zijn geheel gefotografeerd
Afb. 3. Muurschildering van Marius de Leeuw in het hoofdtrappenhuis. Foto door Jan van Galen, RCE, 2012. CC BY-SA 3.0
Overzichtsfoto van bovenaf van de hal van het praktijkgebouw, met de mozaïek centraal in de vloer
Afb. 4. Scherfmozaïek van Marius de Leeuw in de vloer van de centrale hal. Foto door Jan van Galen, RCE, 2012. CC BY-SA 3.0

Kenmerken

  • Datering: 1958-1960
  • Architect: Architectenbureau Nics. F.A. Molenaar en P.A.N. Sips, N. Molenaar jr. en P.A.N. Sips
  • Bouwstijl: functionalisme
  • Rijksmonument sinds: 14 november 2014

Het gebouw bestaat uit twee delen: een theoriegedeelte en een praktijkgedeelte. Het theoriegedeelte bestaat uit een langwerpig bouwdeel van drie lagen van 20 bij 80 meter aan de Zuidwoldestraat. Het praktijkgedeelte bestaat uit een vierkant bouwdeel van 42 bij 42 meter aan de Meppelweg. Beide delen volgen de rooilijn van de verschillende straten en staan dus onder een hoek met elkaar; ze zijn verbonden door een doorzichtig tussenlid. Aan de Meppelweg is hiermee een aan twee zijden omsloten voorplein ontstaan.

De kozijnen bevatten twee grote vierkante ramen op een strook te openen kleinere vierkante ramen. De trappenhuizen zijn voorzien van honingraatvormige betonnen ramen in de gevel. In het langwerpige bouwdeel is een onderscheid gemaakt tussen de lokalen op de verdiepingen en die van de algemene functies op de begane grond door een brede betonnen band in de gevel.

Het langwerpige bouwdeel heeft kolommen in de gevel en twee rijen kolommen in de middenzone. Bij de gymzaal is slechts één rij kolommen in de middenzone toegepast. De trappenhuizen, de kopgevel bij het gymnastieklokaal en het gesloten gevelvlak naast de entree verzorgen de stabiliteit. Het vierkante bouwdeel heeft kolommen in de gevel en in de gangwanden. Het verhoogde dak en de galerijen worden gedragen door vrijstaande ronde kolommen.

Het theoriegedeelte bevat lokalen aan weerszijden van een middengang. Op de begane grond bevinden zich de algemene functies zoals de kantine en het representatieve gedeelte met de kamers voor administratie en staf terzijde van de hoofdentree. De hoofdentree bevindt zich aan het voorplein en wordt gemarkeerd door een betonnen portaal waarin een betonnen luifel is gehangen. Bij de entree is de entreehal, een garderobe en een trappenhuis gesitueerd. Op de plaats van het verbindingslid met het praktijkgedeelte bevindt zich een tweede trappenhuis. De korte zijde van het rechte bouwblok naast het trappenhuis bevat een fietsenberging op de begane grond, een hoog gymnastieklokaal en twee handvaardigheidslokalen op de tweede verdieping.

Het vierkante bouwdeel met praktijklokalen bevat lokalen van verschillende grootte in drie lagen rond een vide van 19 bij 19 meter. Deze is aan alle zijden omgeven door 2,50 meter brede galerijen. De vide is voorzien van een opgetild plat dak. De hoekpunten hiervan zijn schuin opgetild. Daardoor kan daglicht tot diep in het gebouw doordringen. De tussenwanden naar de galerijen en het hekwerk langs de galerijen zijn voor een groot deel transparant gehouden. De centrale hal ligt enkele treden verdiept. Er is één trappenhuis opgenomen in de lokalenzone aan de Meppelweg, voorzien van een nooduitgang. Het gebouw is geconstrueerd als gewapend betonskelet met een traveemaat van 4,20 meter. Het betonskelet vormt de basis van het gevelontwerp. Het skelet is ingevuld met houten kozijnen en bakstenen borstweringen.

Kunstwerken

Het gebouw bevat de volgende kunstwerken:

Ajourrelief

Ajourrelief in brons van Harry van den Thillart tegen zijkant voorgevel.

(Zie Afb. 2.) Het reliëf stelt de ontmoeting van Saulus met Christus voor. Om het opengewerkte karakter tot uitdrukking te laten komen, is het reliëf enigszins vrij van de gevel gehangen.

Muurschildering

Muurschildering van Marius de Leeuw in het hoofdtrappenhuis, voorstellende de confrontatie van jonge mannen met natuur en techniek.

(Zie Afb. 3.) De voorstelling bestaat uit een asymmetrisch vlak met in het midden jongemannen, deels met opgerolde hemdsmouwen. Rechts van hen de wereld van de techniek met fabrieken, huizen en een zendmast. Links van de jongens de natuur met bloem- en plantmotieven en vogels in de lucht. De voorstelling is uit overwegend blauwe, grijze en okerkleurige tinten opgebouwd in een voor De Leeuw kenmerkende stijl van afwisselende vormen en kleurvlakken waarmee diepte en onderscheid tussen de verschillende figuren is aangebracht.

Scherfmozaïek

Scherfmozaïek van Marius de Leeuw in de vloer van de centrale hal, voorstellend een windroos. (Zie Afb. 4.) De windroos is gelegd in verschillende kleuren natuursteen. De vier windrichtingen wijzen elk naar een hoek van het vierkante kader dat de windroos omsluit. Elke hoek van het kader heeft een eigen sierpatroon. Het geheel is omringd door grote vierkanten van zandkleurige tegels met zwarte omlijstingen. Vanaf de galerijen op de verdiepingen komt het mozaïek het beste tot zijn recht.

Monumentale waarde

De architecten situeerden de praktijklokalen aan een grote hal met vide, hetgeen voor die tijd een architectonische en typologische noviteit was. Met deze visuele betrokkenheid van de praktijklokalen op de centrale hal wilden de architecten de afgezonderdheid van de lokalen, ingericht op de onderwijssituatie, combineren met de verbondenheid aan de ruimte die de leerlingen later bij hun werk in de fabriek zouden ervaren.

De school is een van de beste voorbeelden van schoolarchitectuur uit de periode 1959-1965, waarbij de monumentale kunst integraal onderdeel uitmaakt van het ontwerp van het gebouw. Door de wijze waarop de school is ontworpen en gebouwd is een goede oplossing gevonden voor de opgave om een omvangrijk bouwprogramma op een betrekkelijk klein terrein binnen de omliggende bebouwing te realiseren.

Er hebben geen majeure wijzigingen plaatsgevonden, waardoor de school nog vrijwel volledig gaaf is. Bovendien is door de opzet van het gebouw is de oorspronkelijke functie als technische school nog goed herkenbaar.


Bronnen en verwijzingen

  • Beeldbank RCE Meer afbeeldingen in de beeldbank van de RCE
  • Besluit Officieel besluit van de rijksoverheid tot het aanwijzen van dit rijksmonument.
  • Besluitmotivering Toelichting van de redenen voor het aanwijzen van dit rijksmonument.
  • Bibliotheek RCE W. Galema, Goede sier gemaakt: monumentale kunst in Den Haag Zuidwest 1945-1970, Den Haag, 2008, p. 103-105
  • Collectie Nieuwe Instituut R.K. Technische School Sint Paulus ('s-Gravenhage)
  • Monumentenzorg Den Haag Meppelweg 339 t/m 341, Zuidwoldestraat 24
  • R.K. technische school St. Paulus te Den Haag, architectenbureau Nics. F.A. Molenaar en P.A.N. Sips in: Bouw: (1961) nr. 44, p. 1388-1393
  • Redengevende omschrijving gemeente Den Haag bij aanwijzing als gemeentelijk monument

Zie ook

ArtikelenHoort bij deze thema'sTrefwoorden

Functionalisme

Meer informatie
Meer over het monumentenregister en de pagina's in deze kennisbank is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister.
Meer over wat er is beschermd is te vinden in de leeswijzer.

U kunt op deze kennisbank reageren via het reactieformulier.

" "

Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 7 jun 2024 om 03:02.