IJmuiden - Slingerduinlaan 4 - Aula begraafplaats Duinhof
Monumentnummer: 532207
Introductie
Begraafplaatsaula Duinhof
Kenmerken
Rijksmonument sinds: 24 oktober 2014
Bouwactiviteiten
Bouwtypen
Geschiedenis
In Nederland werden in de 19de eeuw nieuwe algemene begraafplaatsen aangelegd, vaak buiten de bebouwde kom, ver weg van de kerken. Waar voorheen de dode uitgedragen werd vanuit de kerk, was er nu eigenlijk geen ruimte waar de nabestaanden konden wachten of waar een rede uitgesproken kon worden. Enkele begraafplaatsen lieten daarom een wachtkamer opnemen in een poortgebouw of een ruimte waar men even kon schuilen in het geval het slecht weer was. Eind 19de eeuw kwam de vraag meer en meer om een ruimte om ook afscheid te kunnen nemen van de overledene. Daartoe werden toen de eerste aula's gebouwd. In de 20ste eeuw werden aula's meer en meer gemeengoed. Ze werden gekenmerkt door grote ruimten met daarbij verschillende faciliteiten die door alle gezindten gebruikt kon worden. De aula op Duinhof staat in deze traditie en is voorzien van alle faciliteiten die destijds gangbaar waren. Momenteel bestaan er zo'n 450 aula's op begraafplaatsen.
De begraafplaatsaula op Duinhof wordt gevormd door drie vleugels die een grasveld omsluiten. De drie vleugels bestaan uit de aula, de condoleanceruimte en een schaftlokaal annex onderhoud- en bergruimte. Een grote overstekende luifel maakt voor de bezoekers direct duidelijk waar de entree van de aula is. Ter zijde van de aula staat een kleine klokkentoren die nauwelijks hoger is dan het hoogste punt van de entree. De aula heeft een oplopend dak.
De aula bestaat uit een grote, ongedeelde ruimte. Aan de achterzijde van de zaal bevindt zich het balkon met het orgel. Een deur aan de zuidzijde van de aula geeft toegang tot de condoleanceruimte. Ook de condoleanceruimte is een ongedeelde ruimte.
Dudok paste in het interieur grote platen wit marmer toe. Hierdoor krijgt het interieur een monumentale, serene uitstraling. De kleurstelling van het interieur is dezelfde als die van de burgerzalen in het raadhuis van Velsen en Hilversum.
De aula is aan de zuidzijde voorzien van hoge ramen. Vanuit de aula is aan de westzijde door de grote ramen zicht op het achterliggende grasveld en de vijver. Door deze ramen lopen het in- en exterieur in elkaar over en vervaagt de scheiding tussen binnen en buiten.
De begraafplaats aula en de begraafplaats werden door Dudok op fraaie wijze ingepast in het bestaande duinlandschap. De aula werd geplaatst op een open plek in het bos. De route naar de aula leidt over een slingerweg door het beboste duinlandschap. Vervolgens openbaart de aula zich ineens als bij verrassing op de open plek.
Monumentale waarde
Met het ontwerpen van zijn aula’s voor begraafplaatsen ontwikkelde Dudok een eigen monumentale ‘funeraire’ architectuur. Deze architectuur wordt gekenmerkt door een sobere en strakke vormgeving met hoge esthetische waarde. Dudok heeft vier aula’s bij begraafplaatsen en verschillende columbaria ontworpen. Deze gebouwen nemen een bijzondere plaats in zijn oeuvre in. De aula van Duinhof behoort samen met die van de begraafplaats Zuiderhof in Hilversum tot de laatste werken uit het oeuvre van de architect, waarin zijn sobere, strakke architectuur een hoogtepunt bereikt.
Bronnen en verwijzingen
- Besluit Officieel besluit van de rijksoverheid tot het aanwijzen van dit rijksmonument.
- Besluitmotivering Toelichting van de redenen voor het aanwijzen van dit rijksmonument.
- Herman van Bergeijk, Willem Marinus Dudok, Architect-stedebouwkundige 1854-1974, Naarden 1995.
- Pieter Rings, Dudok in Velsen. Het geheim van de Lange Nieuwstraat, Haarlem 2005.
Zie ook
ArtikelenHoort bij deze thema's BegrippenMeer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.
Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.
"
"
Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 12 mrt 2026 om 21:30.