Velp (NB) - Basilius van Bruggelaan 2 - Kasteelklooster Bronckhorst, tuin

< Rijksmonumenten

(515529) monumentenregisterMonumentnummer: 515529

Introductie

De kloostertuin met toebehoren dateert in de huidige vorm van kort na 1900. De tuin is ommuurd. In de tuin zijn kruiswegstaties, een kas, een Lourdesgrot en een kleine kapel. In 1923 is de tuin aan de westelijke zijde door de aankoop van nieuwe grond vergroot. De kloostertuin bij Kasteelklooster Bronckhorst ligt aan de Basilius van Bruggelaan 2 in Velp (NB).

een grote Lourdes grot van bruine stenen en misbaksels. Rechtsboven is een inkeping waar het beeld van Maria in staat.
Lourdesgrot in kloostertuin Bronckhorst, RCE Beeldbank
overzicht op voormalig begraafplaats welke nu verwilderd is. het veldje is nog omringd door jonge coniferen en voorin staat een groot ijzeren kruisbeeld. achterin het veld staan twee bakstenen zuilen met een ijzeren hek ertussen en daarachter staat nog een heilig hartbeeld. het veldje wordt omgeven door allerlei groen waaronder fruitbomen. Ook is er een stuk tuinmuur te zien.
(voormalig) begraafplaats bij klooster, RCE Beeldbank

Kenmerken

Tuin:

  • Datering: vorm van tuin 1897, beplanting na 1900, uitbreiding tuingrond rond 1916
  • Tuinstijl: onbekend
  • Landschapsarchitect: onbekend
  • Rijksmonument sinds: 14 april 2000

Beschrijving

In 1858 bouwden de vanuit Brugge komende zusters Redemptoristinnen een klooster vanuit een bestaand kasteel ‘De Bronkhorst’. Het klooster werd gewijd aan St. Alfonsus en de zusters leefden als contemplatieve orde in volledige beslotenheid.

De huidige tuin werd aangelegd na de demping van de gracht en bouw van de muur rondom het gehele complex omstreeks 1897. In de tuin bevinden zich een Heilig Hartkapel (ca. 1910), enkele heiligenbeelden, een kas, een begraafplaats met calvarieberg en een Lourdesgrot (ca. 1930). De tuin bestond hoofdzakelijk uit nutsgronden waarin contemplatieve en recreatieve onderdelen verweven waren. Zo zijn er tegen de oostelijke muur 14 kruiswegstaties (ca. 1911) geplaatst. Daarlangs liep een laan van paardenkastanjes, de ‘Grote Laan’ genoemd, die omstreeks 1960 werd vervangen door een rij populieren. Aan de westzijde lag een groentetuin en een kippenhok, waren broeibakken (1913-1938) aanwezig en stond er leifruit tegen de muur. De religieuze relatie met sierbloemen kwam tot uiting in de aanwezigheid van onder meer een rozenpergola en een bloemenkas. In het oostelijk deel van de tuin stonden fruitbomen. In 1923 werd aan de noordwestzijde een stuk toegevoegd aan de tuin.

Omstreeks 1974 werd de tuin grootschalig vernieuwd. Van deze vernieuwing dateren de heesterborders langs het pad naar de Heilig Hartkapel en veel andere beplanting in de tuin. In 1990 werd het klooster verlaten door de zusters en werd de begraafplaats geruimd. In 2013 kocht Kasteelklooster Bronckhorst B.V. het complex. Langs de zuidelijke tuinmuur werden relatief recent (ca. 10-25 jaar geleden) nieuwe beplanting en bomen aangebracht. De zusters hebben het pand begin jaren 1990 verlaten, nog voordat pand en tuin aangewezen waren als rijksmonument. Thans wordt het pand deels gebruikt en bewoond door mensen die het Ambachtscentrum vormen en behoud van de tuin beogen, en deels gebruikt door tijdelijke bewoners.

Uit de rapportage van 2021 blijkt dat de tuin in enigszins vervallen staat verkeert en er een aantal dingen veranderd zijn. Zo is bijvoorbeeld de oorspronkelijke kas vervangen door een moderne kas op het gemetselde fundament. Er zijn enkele restanten van fruitbomen en leifruit tegen de westelijke tuinmuur. Langs de zuidelijke tuinmuur, achter de kapel langs, loopt een pad waarlangs een rij nieuwe lindes is geplant. Het oostelijke deel van de tuin bestaat uit een siertuin met beplantingsrestanten (o.a. walnoot). In de zuidoosthoek van de muur een coniferengroep waar ooit een calvarieberg was, maar waarvan geen zichtbare restanten zijn, behalve een randje langs het pad van lavasteen.[1]

Bronnen en verwijzingen

Meer informatie
Meer over het monumentenregister en de pagina's in deze kennisbank is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister.
Meer over wat er is beschermd is te vinden in de leeswijzer.

U kunt op deze kennisbank reageren via het reactieformulier.

[bewerken]
  1. Niet gepubliceerde inventarisatie ten behoeve van de rapportage “Van Paterstuin tot Koningsbosch, Rijksbeschermde kloostertuinen, een verkenning" uitgevoerd in 2021 voor de RCE door SB4 Bureau voor historische tuinen, parken en landschappen.

Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 15 mei 2024 om 03:00.