Prenten en oude tekeningen

Introductie

De collectie Prenten en Oude Tekeningen (POT) in Amersfoort telt ongeveer 4500 werken op papier uit de 17e tot en met de 20e eeuw. Het gaat daarbij om tekeningen, aquarellen en prenten.

R. Roghman, Kateel Nijenrode te Breukelen (1646-47), zwart krijt, gewassen op papier, 31,4 x 48,3 cm
R. Roghman, Kateel Nijenrode te Breukelen (1646-47), zwart krijt, gewassen op papier, 31,4 x 48,3 cm
A. Oltmans jr., Gezicht op Arnhem vanuit het noordwesten, potlood en aquarel op papier, 24,9 x 39,6 cm
A. Oltmans jr., Gezicht op Arnhem vanuit het noordwesten, potlood en aquarel op papier, 24,9 x 39,6 cm
A.W. van Dam, doorsnede van de San Alessandro in Milaan (1839), potlood en penseel in kleur op papier, 22,3 x 36,9 cm
A.W. van Dam, doorsnede van de San Alessandro in Milaan (1839), potlood en penseel in kleurKleur is een eigenschap van licht die wordt bepaald door de verschillende golflengtes waaruit dat licht is samengesteld. op papier, 22,3 x 36,9 cm

Documentatieverzameling van afbeeldingen

De collectie is vooral een documentatieverzameling van afbeeldingen. Ze dienen als hulpmiddelen voor kunsthistorisch onderzoek1. Het nauwkeurig onderzoeken van een situatie of voorwerp, meestal om de aard of huidige staat ervan vast te stellen (AAT-Ned). 2. Het (voor)onderzoek van een object is het materiële onderzoek dat voor en tijdens een behandeling wordt uitgevoerd om informatie te verkrijgen, voor documentatiedoeleinden en om beslissingen te kunnen nemen. Onderzoek is een studie die wordt ondernomen om nieuwe gegevens en inzichten op een bepaald wetenschapsgebied te verwerven. en voor de beoordeling en begeleiding van restauratiesHerstellen, in goede staat brengen, het (zie) restaureren. (Haslinghuis) Restauratie is de behandeling van een voorwerp waarbij er materiaal aan wordt toegevoegd om het weer origineel te laten lijken qua uiterlijk of constructie. Men doet dit om de leesbaarheid te verbeteren, de esthetische beleving te bevorderen of het gebruik mogelijk te maken.. Rijksambtenaren die zich vanaf 1875 met de monumentenzorg bezighielden, maakten gebruik van de documenten en leverden ook nieuwe aanwinsten.

De objecten zijn nauw verbonden met de archieven, de fotocollectie en de publicaties van de Rijksdienst en diens voorgangers én met gerestaureerde rijksmonumentenEen rijksmonument is in Nederland een zaak (een bouwwerk of object, of het restant daarvan) die van algemeen belang is wegens de schoonheid, de betekenis voor de wetenschap of de cultuurhistorische waarde. Een formeel juistere aanduiding is: 'beschermd monument als bedoeld in de Erfgoedwet'. (Wikipedia). De collectie draagt bij aan de geschiedschrijving van de erfgoedzorg.

De collectie bevat 1500 prenten (gravures, litho’s, etsen) en 3000 tekeningen (ontwerptekeningen, opmetingsschetsen). Alle betreffen bouwkundige en NederlandsHet Nederlands is een West-Germaanse taal en de moedertaal van de meeste inwoners van Nederland, België en Suriname. In de Europese Unie spreken ongeveer 23 miljoen mensen Nederlands als eerste taal, en een bijkomende vijf miljoen als tweede taal. Verder is het Nederlands ook een officiële taal van de Caraïbische (ei)landen Aruba, Curaçao en Sint-Maarten, terwijl er nog minderheden bestaan in Frankrijk, Duitsland en in mindere mate Indonesië, en nog ruim een half miljoen sprekers in de Verenigde Staten, Canada en Australië. De Kaap-Hollandse dialecten van Zuid-Afrika en Namibië werden gestandaardiseerd tot Afrikaans, een dochtertaal van het Nederlands. topografische onderwerpen. Incidenteel worden werken uitgeleend ten behoeve van tijdelijke tentoonstellingen. Op dit moment bevinden zich bruiklenen in het Stadsmuseum Almelo, het Stadsarchief Amsterdam, het Museum Van Loon te Amsterdam en het Museum of Modern Art in New York.

Studiezaal

Regelmatig worden objecten geraadpleegd in de studiezaal van de Rijksdienst in Amersfoort. Of worden zij getoond tijdens rondleidingen in het depot. De objecten verkeren in het algemeen in redelijke tot goede staat. Een klein gedeelte heeft conservering en/of restauratieHerstellen, in goede staat brengen, het (zie) restaureren. (Haslinghuis) Restauratie is de behandeling van een voorwerp waarbij er materiaal aan wordt toegevoegd om het weer origineel te laten lijken qua uiterlijk of constructie. Men doet dit om de leesbaarheid te verbeteren, de esthetische beleving te bevorderen of het gebruik mogelijk te maken. nodig. De collectie is gedeeltelijk toegankelijk via de beeldbank van de Rijksdienst. Iedere week wordt deze verder aangevuld.

Over deze deelcollectie

Depotschatten

Mooie topografische topstukken zijn twee kasteeltekeningen uit de zeventiende-eeuw van Roelant Roghman en technische tekeningen van Pieter Saenredam. Uit de achttiende-eeuw zijn er reeksen van tekenaars als Jan de Beyer, Cornelis Pronk en Jan Bulthuis. Uit de negentiende-eeuw zijn er albums met aquarellen en schetsen van Alexander Oltmans jr.

In het bouwkundige deel van de collectie zijn midden zeventiende-eeuwse ontwerptekeningen van Pieter Post en Philips Vingboons voor de huizenBouwwerk dat tot woning van mensen dient, woonhuis of boerenhuis. van de Amsterdamse koopman Frederick Alewijn. Er zijn achttiende-eeuwse interieurontwerpen en negentiende-eeuwse opleidingstekeningen van de Amsterdamse Koninklijke Academie. Ook de collectie tekeningen die A.W. van Dam maakte tijdens zijn reis door Zuid-Europa na het winnen van de Prix de Rome in 1837-1841, is bijzonder.

Herkomst

De collectie is verzameld door voorgangers van de Rijksdienst (onder andere de Rijksdienst voor de Monumentenzorg (RDMZ). Zij kwam tot stand door (veiling)aankopen in de periode 1875-1925 en nadien door schenkingen. De collectie Van Dam is in 2007 door een legaat verworven. Bij uitzondering wordt er nog wel eens een schenking toegevoegd.

Relatie met andere collecties

De bijzondere prenten en tekeningen worden voor bruikleen en herplaatsing toegevoegd aan de kunstcollecties in Rijswijk. Het andere deel is een documentatiecollectie en blijft voor studiedoeleinden beschikbaar in Amersfoort. Documenten over de vorming van de collectie zijn te vinden in het Nationaal Archief (periode 1875-1918) en in het Algemeen Archief van de opeenvolgende monumentenzorgdiensten (na 1918).

Meer informatie

Zie ook


Hoort bij


Specialist(en)


    Contact

    Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 25 jan 2021 om 13:24.